Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 27 czerwca 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną P. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 marca 2016 r. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 16 lipca 2015 r. w przedmiocie opłaty adiacenckiej.
Pismem z 3 lipca 2018 r. P. N. wniósł o uzupełnienie protokołu rozprawy w niniejszej sprawie, która odbyła się 27 czerwca 2018 r. poprzez:
"- dopisanie brakujących a złożonych na rozprawie przez stronę postępowania -skarżącego w tym dniu wyjaśnień potwierdzających, że organy w trakcie postępowania administracyjnego nie dopełniły ciążącego na nich obowiązku dotyczącego przeprowadzenia prawidłowej weryfikacji operatu szacunkowego po zgłoszonych zarzutach wskazujących na wady w operacie co do przyjętych przez biegłego niewłaściwych działek użytych do porównania pod względem ich przeznaczenia jak i powierzchni oraz, że Sąd I instancji nie dopatrzył się także nieprawidłowości w sporządzonym operacie,
- - dopisanie złożonego w tym dniu przez stronę postępowania-skarżącego w trakcie jego wypowiedzi wniosku o przyjęcie uzupełnienia skargi kasacyjnej o dodatkowy zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 175 ust. 1 w zw. z ark 174 ust. 3 Ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z pkt 3.3. Noty Interpretacyjnej, jak i art. 4 pkt 16 Ustawy o gospodarce nieruchomościami.".
Zarządzeniem z 26 lipca 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny uzupełnił protokół rozprawy o tiret drugi powyższego wniosku, w pozostałym zakresie wniosek ten oddalił.
Pismem z 13 sierpnia 2018 r. W. i P. N. złożyli odwołanie od punktu drugiego powyższego zarządzenia. W uzasadnieniu wskazali, że niewpisanie do protokołu wszystkich istotnych dla sprawy zarzutów złożonych przez skarżącego, które mogły stanowić o uznaniu skargi kasacyjnej narusza nie tylko obowiązujące przepisy prawa, ale działaniem takim Naczelny Sąd Administracyjny działał na szkodę strony postępowania, wyrządzając mu krzywdę. Na przedmiotowej rozprawie P. N. wnosił o uzupełnienie skargi kasacyjnej o kolejne dwa zarzuty, ale sędzia przewodnicząca poinformowała go, że działanie skarżącego jest spóźnione. W protokole powyższe okoliczności nie zostały odnotowane. Zdaniem odwołujących się brak przyjęcia przez Sąd dodatkowych zarzutów spowodował wydanie orzeczenia oddalającego skargę, czym Sąd ten naruszył art. 183 § 1 i § 2 pkt 5 p.p.s.a.
Odwołujący się wskazali, że dopiero 3 lipca 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny przyznał się do popełnienia błędu i uzupełnił protokół, ale wpisując tylko jeden zarzut. Rozszerzenie skargi na rozprawie o kolejne zarzuty było kluczowe dla przedmiotowej sprawy. Protokół zgodnie z przepisami prawa powinien zawierać wszystkie zgłoszone na rozprawie zarzuty, a nie tylko wybiórczo wybrane przez sędziego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 103 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302), "p.p.s.a.", strony mogą żądać sprostowania lub uzupełnienia protokołu na następnym posiedzeniu, nie później jednak niż w terminie trzydziestu dni od dnia posiedzenia, z którego sporządzono protokół. Od zarządzenia przewodniczącego strony mogą odwołać się do sądu w terminie siedmiu dni od doręczenia im zarządzenia.
Zarządzeniem z 26 lipca 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny częściowo uwzględnił żądanie P. N. i uzupełnił protokół rozprawy z 27 czerwca 2018 r. o dodatkowe zarzuty przedstawione przez skarżącego na rozprawie, w pozostałym zakresie wniosek oddalił. W odwołaniu W. i P. N. nie zgodzili się z zarządzeniem Przewodniczącego, wskazując, że protokół ten jest niepełny i powinien zawierać wszystkie zgłoszone na rozprawie zarzuty.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 101 § 1 p.p.s.a. protokół powinien zawierać:
- 1) oznaczenie sądu, miejsca i daty posiedzenia, imiona i nazwiska sędziów, protokolanta, prokuratora, stron, jak również obecnych na posiedzeniu przedstawicieli ustawowych i pełnomocników oraz oznaczenie sprawy i wzmiankę co do jawności;
- 2) przebieg posiedzenia, w szczególności wnioski i twierdzenia stron, wymienienie zarządzeń i orzeczeń wydanych na posiedzeniu oraz stwierdzenie, czy zostały ogłoszone; jeżeli sporządzenie odrębnej sentencji orzeczenia nie jest wymagane, wystarcza zamieszczenie w protokole treści samego rozstrzygnięcia; zamiast podania wniosków i twierdzeń można w protokole powołać się na pisma przygotowawcze;
- 3) czynności stron mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Powyższy przepis nie może być rozumiany w ten sposób, że protokół rozprawy powinien odzwierciedlać wszystkie oświadczenia i twierdzenia stron w ich dosłownym i szczegółowym brzmieniu. Wystarczy, jeżeli protokół zawiera jedynie istotne wnioski i stwierdzenia dla rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 14 lipca 2009 r., I OSK 889/08, niepubl.; postanowienie NSA z dnia 7 grudnia 2011 r., I OSK 629/11, LEX nr 1149400). Co ważne, protokół spisywany jest pod kierunkiem przewodniczącego składu orzekającego, a więc to on decyduje, które z twierdzeń, wniosków i czynności stron powinny się w nim znaleźć i w jaki sposób zostaną w protokole odnotowane.
Protokół rozprawy z 27 czerwca 2018 r. został uzupełniony zaskarżonym zarządzeniem o wniosek o uzupełnienie zarzutów skargi kasacyjnej, który faktycznie skarżący składał, a którego ocena przedstawiona została w uzasadnieniu wyroku. Przewodniczący ocenił, że uzupełnienie o ten wniosek protokołu będzie lepiej odzwierciedlać przebieg rozprawy.
Odnośnie zaś drugiego żądania skarżącego należy stwierdzić, że stanowi ono polemikę ze sporządzonym na potrzeby przedmiotowej sprawy administracyjnej operatem szacunkowym. Swoje zastrzeżenia do operatu P. N. przedstawił i w skardze kasacyjnej, i w piśmie procesowym z 29 maja 2018 r., co w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wymagało dodatkowego i szczegółowego omówienia w protokole. Wystąpienie P. N. na rozprawie w tym zakresie można było zaprotokołować odnosząc je do skargi kasacyjnej.
Uzupełniony zarządzeniem z 26 lipca 2018 r. protokół rozprawy z 27 czerwca 2018 r. zawiera więc wszystkie istotne wnioski i twierdzenia strony postępowania. W treści protokołu wskazano, że skarżący stawił się na rozprawie, wnosi i wywodzi jak w skardze kasacyjnej oraz żąda uzupełnienia zarzutów skargi kasacyjnej. Odwołanie od zarządzenia w dużej części stanowi polemikę z zapadłym w sprawie wyrokiem, którego uzasadnienie zostanie przesłane stronom postępowania.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 160 w zw. z art. 103 i art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.