Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1152/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. M. na pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia wniosku o ekstradycję.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że przedmiotem skargi M. M. było pismo Ministra Sprawiedliwości, w którym organ poinformował, że od postanowienia w sprawie rozpoznania wniosku o ekstradycję środek odwoławczy nie przysługuje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucając skargę powołał się na art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", i stwierdził, że pismo z dnia [...] stycznia 2015 r. nie jest aktem podlegającym sądowej kontroli.
Sąd I instancji wyjaśnił, że przyjęty w polskim prawie model postępowania ekstradycyjnego oparty jest na rozstrzyganiu dopuszczalności ekstradycji przez sąd (art. 55 ust. 5 Konstytucji oraz art. 603 w zw. z art. 604 § 1 k.p.k.), a następnie rozstrzyganiu przez organ władzy wykonawczej - Ministra Sprawiedliwości wniosku o wydanie osoby ściganej władzom obcego państwa. Sąd administracyjny nie jest natomiast uprawniony do kontroli tego postępowania, a pismo Ministra nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie wniósł M. M., domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:
- 1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 4 i 25 umowy międzynarodowej między Rzeczypospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki o ekstradycji z dnia 10 lipca 1996 r. przez jego niewłaściwe zastosowanie (zaniechanie zastosowania) i przyjęcie, że postępowanie przed Ministrem Sprawiedliwości w przedmiocie wydania osoby Stanom Zjednoczonym Ameryki jest regulowane przez przepisy postępowania karnego w sytuacji gdy norma kompetencyjna i przesłanki wydania tej decyzji określone są w przywołanych przepisach umowy międzynarodowej i kodeks postępowania karnego je co najwyżej rozwija;
- 2) naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 1 pkt 1 k.p.a. poprzez stwierdzenie, że postępowanie przed Ministrem Sprawiedliwości w przedmiocie wydania osoby Stanom Zjednoczonym Ameryki nie jest postępowaniem administracyjnym i nie podlega kontroli sądów administracyjnych podczas gdy jest to decyzja rozstrzygająca o określonej sprawie indywidualnego podmiotu;
i w rezultacie
3) naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi w sytuacji gdy nie istnieją ku temu podstawy gdyż sprawa wydania osobom Stanom Zjednoczonym Ameryki stanowi sprawę administracyjną podlegającą kontroli sądów administracyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują enumeratywnie wymienione w § 2 powołanego artykułu przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej, które nie zasługują na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że istota problemu w rozpoznawanej sprawie polega na ocenie, czy pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2015 r. informujące, że od postanowienia w przedmiocie rozstrzygnięcia wniosku o ekstradycję środek odwoławczy nie przysługuje, podlega kontroli sądowoadministracyjnej na podstawie art. 3 § 2 P.p.s.a. Oceną taką nie jest natomiast objęte postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2014 r. w sprawie wydania M. M. organom wymiaru sprawiedliwości Stanów Zjednoczonych Ameryki. W tej sytuacji zarzuty odnoszące się do naruszenia art. 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 4 i 25 umowy międzynarodowej między Rzeczypospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki o ekstradycji z dnia 10 lipca 1996 r. okazały się nieusprawiedliwione, skoro Sąd I instancji nie badał merytorycznie sprawy i nie stosował wskazanych przepisów.
Podstawowym kryterium, które określa i statuuje kognicję sądów administracyjnych do kontroli rozstrzygnięć administracyjnych jest rodzaj i charakter prawnej formy działania administracji publicznej, wyznaczony przez art. 3 § 2 P.p.s.a. Przepis ten enumeratywnie wymienia akty, jak i czynności z zakresu administracji publicznej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2015 r., nie znajduje się w tym katalogu. W szczególności nie jest decyzją administracyjną, ani też żadnym innym aktem lub czynnością, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., co oznacza, że nie mogło ono stanowić przedmiotu kontroli sądu administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że zaskarżone pismo nie zawiera władczego rozstrzygnięcia, które decydowałoby o sytuacji prawnej skarżącego, nie nakłada też na niego żadnych konkretnych obowiązków ani nie przyznaje uprawnień, które wynikałyby z przepisów prawa. Pismo to ma charakter informacyjny, zawiera jedynie stanowisko organu o braku środka odwoławczego od postanowienia z dnia [...] listopada 2014 r. Zaskarżone pismo Ministra Sprawiedliwości nie zawiera żadnego rozstrzygnięcia, a tym samym nie może być uznane za akt lub czynność podlegającą kognicji sądu administracyjnego. Udzielenie wyjaśnień i zajęcie stanowiska nie stanowi rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie. W konsekwencji dokonana przez Sąd I instancji ocena charakteru prawnego tego pisma jest zgodna z prawem. Tym samym zasadnie skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.