Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 415/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, w sprawie ze skargi B. D. na czynność Starosty T. z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...], w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty za kartę pojazdu, stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności.
Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy.
Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2009 r. B. D. wystąpił do Starosty Powiatu T. o stwierdzenie uprawnienia do otrzymania zwrotu części opłaty za wydanie kart pojazdów i zwrot nadpłaconych opłat. Uzasadniając wniosek strona wskazała na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04, stwierdzający niekonstytucyjność przepisu, na podstawie którego pobierana była opłata za wydanie karty pojazdu w wysokości 500 zł. Strona podkreśliła, że z powyższego wyroku wynika, iż opłata ta nie powinna przekraczać kwoty 75 zł, uwzględniającej rzeczywiste znaczenie karty pojazdu oraz koszty związane z jej drukiem i dystrybucją. Zdaniem wnioskującej uiszczając opłaty za karty szesnastu pojazdów nadpłaciła kwotę 6.800 zł.
W odpowiedzi na wniosek, Starosta T. pismem z dnia [...] lutego 2010 r. odmówił zwrotu opłat. Stwierdził, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r. uznał za niekonstytucyjne rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310), ale jednocześnie przesądził, iż powinno ono obowiązywać do dnia 1 maja 2006 r. W ocenie Starosty, przepisy, o których orzekał Trybunał, obowiązywały przed wydaniem wyroku, aż do dnia 1 maja 2006 r. W związku z tym, zdaniem organu, miał on obowiązek uwzględnić je przy poborze opłaty za kartę pojazdu.
Pismem z dnia [...] lutego 2010 r. skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. Ponownie powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006r., sygn. akt U 6/04, oraz wskazał, że orzecznictwo sądów administracyjnych rozpoznaje przedmiotowe zagadnienie jednolicie przyjmując, iż czynność polegająca na odmowie zwrotu części opłaty za kartę pojazdu narusza prawo jako wydaną bez podstawy prawnej.
Odpowiadając na wezwanie, organ odmówił stwierdzenia uprawnienia do otrzymania zwrotu części opłat za wydanie kart pojazdu objętych wnioskiem. Starosta podkreślił, że pobierał opłaty za wydanie kart pojazdów zgodnie z powołanym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. i w jego ocenie był obowiązany pobierać opłaty na tej podstawie, aż do utraty jego mocy.
B. D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której wniósł o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności oraz stwierdzenie obowiązku organu administracji do zwrotu części opłat za wydanie szesnastu kart pojazdów, pobranych ponad kwotę wynikającą z art. 77 ust. 3 w zw. z ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.).Zaskarżonej czynności zarzucił:
- - naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy - art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i § 4 K.p.a.,
- - naruszenie prawa materialnego przez zastosowanie w sprawie przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, w sytuacji - w której powołany przepis jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 Prawa o ruchu drogowym, jak i z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 10 i 90 akapitem pierwszym Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE) przez odmowę ich zastosowania w sprawie oraz pominięcie zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację zaprezentowaną w sprawie. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego zastosowania w sprawie orzeczenia ETS organ stwierdził, że dotyczyło ono konkretnej sprawy i nie może być automatycznie przenoszone na grunt niniejszej sprawy.
W piśmie z dnia [...] czerwca 2010 r. skarżący wskazał, że dane identyfikujące zarejestrowane pojazdy w okresie między [...] maja 2004 r. a [...] kwietnia 2006 r. zostały jej przekazane przez pracownika Powiatowego Wydziału Komunikacji w T. Jednocześnie wniosła o zobowiązanie przez Sąd, Starosty T. do nadesłania kopii decyzji administracyjnych o rejestracji pojazdów wskazanych we wniosku z dnia [...] grudnia 2009 r.
Pismem z dnia [...] czerwca 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zwrócił się do Starosty T. o jednoznaczne wyjaśnienie czy B. D. uiścił opłatę za wydanie kart pojazdów wymienionych we wniosku z dnia [...] grudnia 2009r.
Starosta T., w piśmie z dnia [...] lipca 2010 r., potwierdził, że B. D. uiścił opłaty od 15 kart pojazdu wymienionych w piśmie z dnia [...] grudnia 2009 r. Wskazał także, że pismo z [...] grudnia 2009 r. zawiera 16 pozycji, jednakże pozycje 9 i 12 powtarzają się.
Pismem z dnia [...] lipca 2010 r. (data wpływu do Sądu) strona skarżąca wniosła o skorzystanie przez Sąd z możliwości, które daje art.146 § 2 P.p.s.a. i uznanie obowiązku zwrotu opłat pobranych ponad upoważnienie ustawowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, nawiązując do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07, przyjął stanowisko, według którego na odmowę zwrotu opłaty za kartę pojazdu, a więc czynność, przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, zwrot opłaty za wydanie karty pojazdu znajduje swoje uzasadnienie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/2004. Trybunał przesądził w nim, że określenie w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu opłaty za wydanie karty pojazdu, której wysokość nie pozostaje w związku z kosztami świadczonej usługi, jest sprzeczne z art. 217 Konstytucji RP. Uznanie takiego rozwiązania oznacza uregulowanie przez organ wydający akt wykonawczy materii zastrzeżonej do regulacji ustawowej. Zdaniem Trybunału, niezgodność rozporządzenia z ustawą polegała na tym, że przez zawyżenie wysokości opłaty wykracza ono poza zakres upoważnienia zawartego w ustawie.
Tym samym kwestionowany przepis jest niezgodny też z art. 92 ust. 1 Konstytucji i z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Jednocześnie Trybunał odroczył termin utraty mocy obowiązującej § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. do dnia 1 maja 2006 r.
Sąd skonstatował, ze zgodnie z art. 178 Konstytucji, sędziowie w sprawowaniu swego urzędu są niezawiśli i podlegają jedynie Konstytucji i ustawom. Oznacza to, że jeżeli sąd orzekający stwierdzi niekonstytucyjność aktu niższej niż ustawa rangi, może odmówić, z tego powodu, jego stosowania. Sąd może więc w toku rozpoznawania sprawy ocenić, czy przepisy rozporządzenia są zgodne z przepisami ustawy (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 418/08; uchwała NSA z dnia 30 października 2000 r., sygn. akt OPK 13/00; wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2006 r., sygn. akt I OPS 4/05). Według Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, to uprawnienie sądów nie pozostaje w kolizji z rolą Trybunału Konstytucyjnego, który na podstawie art. 188 Konstytucji RP jest powołany do orzekania w sprawach zgodności przepisów prawa, wydanych przez centralne organy państwowe z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami.
W przypadku stwierdzenia niezgodności przepisów rozporządzenia z Konstytucją i ustawą, różnica polega na tym, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające taką niezgodność wywołuje ten skutek, że zakwestionowane przepisy tracą moc z chwilą wskazaną przez Trybunał, podczas gdy stwierdzenie takiej niezgodności przez Sąd jest podstawą do odmowy zastosowania zakwestionowanego przepisu w toku rozpoznawania określonej sprawy, pomimo że formalnie przepis ten pozostaje w systemie prawnym (wyrok NSA z dnia 24 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 418/08).
W ocenie Sądu, pomimo że Trybunał Konstytucyjny uznał za niezbędne odroczenie terminu utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu do dnia 1 maja 2006 r., przepis ten był niekonstytucyjny i sprzeczny z ustawą od samego początku jego obowiązywania. Rozwiązanie prawne, w stosunku do którego obalono domniemanie konstytucyjności nie może być elementem systemu prawnego. W rezultacie, jak wskazał Sąd pierwszej instancji, objęta kontrolą sądową czynność Starosty T. z dnia [...] lutego 2010 r. dokonana została bez podstawy prawnej, bowiem odwołuje się do mocy obowiązującej przepisu rozporządzenia, którego zastosowania Sąd rozpatrujący sprawę odmówił.
Sad zauważył, że Minister Transportu i Budownictwa dnia 28 marca 2006 r. wydał nowe rozporządzenie w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, w którym określił wysokość opłaty za kartę pojazdu w kwocie 75 zł, uznanej za adekwatną do wskazanych w art. 77 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, kosztów druku i dystrybucji tych kart.
Ponadto Sąd miał na uwadze sprzeczność powołanego przepisu rozporządzenia z art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). Postanowienia Traktatu są bezpośrednio stosowane i mają walor nadrzędności nad prawem krajowym państw członkowskich, co znajduje odzwierciedlenie w art. 91 Konstytucji oraz Traktatu akcesyjnego dotyczącego przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 2 Aktu o warunkach przystąpienia, stanowiącego część Traktatu, od dnia przystąpienia do Unii Europejskiej Polska jest związana postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot. Art. 90 TWE stanowi, że żadne państwo członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe (zasada niedyskryminacji w ramach wspólnego rynku).
Zgodność krajowych regulacji prawnych odnoszących się do opłat za wydanie karty pojazdu z powołanym przepisem TWE stała się przedmiotem postanowienia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 grudnia 2007 r. w sprawie C-134/07, wydanego w związku z pytaniem prejudycjalnym Sądu Rejonowego w Jaworznie. W orzeczeniu tym Europejski Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że "art. 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on opłacie, takiej jak przewidziana w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, która to opłata w praktyce jest nakładana w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego, lecz nie jest nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego, jeśli jest on tam już zarejestrowany".
Sąd podkreślił, że orzeczenia wstępne ETS, w których interpretowane są przepisy prawa wspólnotowego, są co do zasady skuteczne ex tunc. Efektem przyjęcia takiej zasady jest to, że orzeczenie wstępne znajduje zastosowanie do stosunków prawnych lub zdarzeń prawnych, które powstały lub wystąpiły przed datą wydania orzeczenia wstępnego. W konsekwencji przepis prawa wspólnotowego, którego wykładnia była przedmiotem odpowiedzi ETS na pytanie sądu krajowego, winien być interpretowany zgodnie z orzeczeniem Trybunału, począwszy od daty jego wejścia w życie, a nie od daty wydania wyroku przez ETS. Skutkiem przyjęcia takiej zasady jest to, że orzeczenie wstępne znajduje zastosowanie do stosunków prawnych lub zdarzeń prawnych, które powstały lub wystąpiły przed datą wydania orzeczenia wstępnego (D. Miąsik, Temporalne skutki wyroków Trybunału Sprawiedliwości (w:) M. Domańska, K. Gonera, M. Miąsik, A. Płachta, W. Postulski, N. Półtorak, K. Witz, A. Wróbel, Stosowanie prawa Unii Europejskiej przez sądy, Zakamycze 2005, Lex Omega on-line).
W konsekwencji kwota uiszczona przez skarżącego powyżej 75 zł za kartę od każdego pojazdu była kwotą nienależnie uiszczoną i organ jest zobowiązany tę kwotę zwrócić B. D. Sąd nie skorzystał z możliwości prawnej przewidzianej w art. 146 § 2 P.p.s.a. wskazał, że nie zwalnia to organu od obowiązku zwrotu nadpłaconej przez stronę skarżącą kwoty powyżej 75 zł od każdego pojazdu.
W skardze kasacyjnej Starosta T. zaskarżył wyrok w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
- - naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:
- 1) niezastosowanie § 1 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu oraz
- 2) błędną wykładnię art. 178 i 190 ust.3 Konstytucji RP a także
- 3) art. 90 ust.1 Traktatu Ustanawiającego Unię Europejską.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Starosta nawiązał do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04. Stwierdził, że z analizy orzeczeń TK nie da się jednoznacznie wskazać, czy orzeczenia TK działają ex tunc, czy też ex nunc. W części tych orzeczeń, w których moment utraty obowiązywania przepisu ustalił sam TK, nie sposób twierdzić, ze obowiązują one ex tunc, skoro sam organ dokonujący ustalenia na podstawie przysługujących mu konstytucyjnych uprawnień wskazuje datę utraty mocy przepisu. Podkreślił, że organy stosujące w/w przepis nie mogły się do niego nie zastosować i musiały pobierać opłatę we wskazanej przez obowiązujący przepis wysokości. Zdaniem Starosty, Sąd pierwszej instancji nie tyle odmówił zastosowania niekonstytucyjnego, jego zdaniem, przepisu, ale poszedł dalej, sprzeciwiając się stosowaniu normy usankcjonowanej przez orzeczenie TK, oparte wprost na Konstytucji RP.
Odnosząc się do analizy orzeczenia ETS z dnia 10 grudnia 2007 r., w którym ETS stwierdził jedynie niezgodność § 1 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z prawem wspólnotowym, Starosta zauważył, że orzeczenie nie rozstrzygnęło kwestii skutków prawnych rozstrzygnięcia dla stanów mających miejsce wcześniej. według Starosty, skutki rozstrzygnięcia ETS są najwyżej takie, jak skutki rozstrzygnięcia TK.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną B. D. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości. Stwierdził, że normę prawną rekonstruuje się zawsze z całokształtu obowiązujących przepisów. Znaczenie przepisu zależy zaś nie tylko od jego językowego sformułowania, ale kontekstu systemowego oraz celów i funkcji regulacji prawnej. Nadto, sądy powinny stosować Konstytucję wprost. Powołując się na uchwałę NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07, B. D. stwierdził, że w przypadku żądania przez stronę zwrotu opłaty za kartę pojazdu, przedmiotem sprawy jest to, czy strona miała obowiązek uiszczenia określonej opłaty wynikający z przepisów prawa. Uiszczenie przez stronę opłaty jest wykonaniem obowiązku wynikającego z przepisów prawa, o którym organ nie rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej. Rozstrzygnięcie sądu administracyjnego o istnieniu lub nieistnieniu takiego obowiązku może mieć znaczenie dla cywilnej sprawy o zapłatę.
Rozstrzygnięcie to jest zaś orzeczeniem wydanym na podstawie art. 146 § 2 P.p.s.a. Kontynuując wywód wnioskodawca stwierdził, że obowiązek uiszczenia opłaty za kartę pojazdu wynikał z przepisu prawa, tj. § 1 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. Skoro przepis ten został uznany przez Sąd za niekonstytucyjny od samego początku jego obowiązywania, to a contrario, istnieje po stronie organu obowiązek zwrotu bezprawnie pobranych opłat. B. D. nie zgodził się ze stanowiskiem wyartykułowanym w skardze kasacyjnej co do możliwości stosowania przepisu z uwagi na odroczenie wejścia w życie orzeczenia TK. W jego ocenie moment wejścia Polski do Unii Europejskiej nie ma znaczenia. Powołując się na orzecznictwo i piśmiennictwo stwierdził, że TK nie ma prawa do ustalania wykładni prawa przepisów stosowanych przez sądy. Skonstatował, że w sentencji wyroku nie stwierdzono obowiązku zwrotu nadpłat, jednak zaskarżony wyrok, ze względu na treść uzasadnienia, odpowiada prawu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Przepis art. 183 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zarzutów wyartykułowanych w podstawie skargi kasacyjnej.
Nie jest usprawiedliwiony zarzut niezastosowania § 1 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz.1310). Sąd pierwszej instancji rozpoznawał skargę na odmowę zwrotu części opłaty za kartę pojazdu, a więc czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., opartą o powołany przepis rozporządzenia (por. uchwała NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07, ONSA i wsa 2008/2/21). Stosował więc przepis § 1 ust.1, w ten sposób, że badał, czy stan faktyczny odpowiada hipotezie tego przepisu i w jakiej części w rozpoznawanej sprawie znajduje zastosowanie dyspozycja tego przepisu. Precyzyjnie rzecz ujmując, Sąd pierwszej instancji odmówił zastosowania dyspozycji tego przepisu w części zakwestionowanej wyrokiem TK z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04, OTK-A 2006/1/3). Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie opowiada się za wielokrotnie wyrażonym w orzecznictwie poglądem, iż mimo odroczenia terminu utraty mocy obowiązującej § 1 ust.1, przepis ten, w części zakwestionowanej przez Trybunał Konstytucyjny, był niekonstytucyjny i sprzeczny z ustawą od samego początku jego obowiązywania.
Trafnie zatem Sąd pierwszej instancji, powołując się na art. 178 ust.1 Konstytucji RP, odmówił zastosowania przepisu § 1 ust.1 w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury, w odniesieniu do części opłat uiszczonych w okresie "odroczenia" (por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2006 r., sygn. akt I OPS 4/05, ONSA i wsa 2006/2/39; wyrok NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 842/09; wyrok NSA z dnia 24 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 418/09).
W konsekwencji bezzasadny jest także zarzut błędnej wykładni przepisów art. 178 i art. 190 ust.3 Konstytucji RP. Podkreślić przy tym warto, że sąd administracyjny, rozpoznając skargę na akt wydany w oparciu o rozporządzenie, nie jest związany określeniem innego, niż data ogłoszenia orzeczenia w Dzienniku Ustaw, momentu utraty mocy obowiązującej przepisu wykonawczego (patrz: J. Trzciński, glosa do wyroku TK z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt P 10/07, ZNSA Nr 1 z 2008 r.; R. Hauser, J. Trzciński "Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego", Warszawa 2008 r., s. 70 i 85; wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 1745/07).
Bezzasadny jest także zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 90 TWE. Starosta nie wskazał na czym ta błędna wykładnia miałaby polegać. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że kwestionuje obowiązywanie tej normy w odniesieniu do zdarzeń mających miejsce przed wyrokiem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (obecnie Trybunału Sprawiedliwości UE) z dnia 10 grudnia 2007 r., C-134/07. Nadto wskazuje, że Rzeczpospolita Polska nie był związana art. 90 TWE przed podpisaniem Traktatu Akcesyjnego. Obie te okoliczności nie mają zaś wpływu na wykładnię tej normy. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. W uzasadnieniu zarzutu błędnej wykładni należy przeprowadzić wywód prawny, na temat naruszonego przepisu, ze stanowiskiem, jak należy ten przepis wykładać i dlaczego dokonana w zaskarżonym wyroku jego interpretacja jest błędna (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2006 r., sygn. akt I OSK 24/06).
Niezależnie od tego wskazać można, ze Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 90 TWE i przeprowadził trafny wywód dotyczący temporalnych aspektów orzeczeń ETS, w tym także powołanego wyżej wyroku z dnia 10 grudnia 2007 r.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Nie ma natomiast podstaw do zasądzenia od wnoszącego skargę kasacyjną Starosty T. na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego. Przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz.1349 ze zm.) przewidują stawkę opłaty jedynie w sytuacji, gdy radca prawny reprezentujący uczestnika postępowania kasacyjnego bierze udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (§ 14 ust.2 pkt 2 lit. c). Pełnomocnik skarżącego sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną, ale nie wziął udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.