Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – uwzględniając skargę A. W. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2006 r. II SA/Wa 1089/06, uchylił orzeczenie dyscyplinarne Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] Nr [...] oraz orzeczenie dyscyplinarne Naczelnika Urzędu Celnego [...] z dnia [...] [...].
Naczelnik Urzędu Celnego uznał A. W. winnym, że w dniu 16 lutego 2006 r. spożywał alkohol w miejscu pełnienia służby oraz wykonywał obowiązki służbowe po spożyciu alkoholu i orzekł karę dyscyplinarną wydalenia ze Służby Celnej (art. 63 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej –Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.), natomiast Dyrektor Izby Celnej zmienił to orzeczenie w ten sposób, że uznał skarżącego winnym tylko wykonywania obowiązków służbowych po spożyciu alkoholu, lecz orzekł tę samą karę wydalenia ze służby, którą – pomimo ograniczenia zarzutów – uznał za adekwatną do przewinienia, natomiast sąd administracyjny nie podzielił stanowiska organu odwoławczego.
Sąd stwierdził przede wszystkim, że:
"Nie wkraczając w ocenę wysokości kary (uznaniowość organów), podkreślić jednak należy, iż każda z wymierzonych kar w postępowaniu dyscyplinarnym, zwłaszcza ta najsurowsza, winna być prawidłowo, obszernie, z wnikliwością, adekwatnie do stanu faktycznego i prawnego uzasadniona. Tymczasem organ II instancji, wydając rozstrzygnięcie, uzasadniając wymiar kary, powielił uzasadnienie decyzji organu I instancji, nie zważając, pomijając, iż ograniczeniu uległy stawiane skarżącemu zarzuty, stwierdzając w ślad za organem I instancji, iż kara jest adekwatna do popełnionego czynu. Już choćby zasady logiki prowadzą do wniosku, że wymiar kary nie może być adekwatny zarówno do dwóch stawianych skarżącemu zarzutów, jak i do jednego z nich. Brak spójności, lakoniczność i ogólnikowość uzasadnienia decyzji organu II instancji w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej jest oczywista. Dodać należy, co trafnie podnosi skarga, że organ wymierzając karę, zaniechał odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do nienagannej 12-letniej służby skarżącego, pozytywnych corocznych opinii pracodawcy, opinii związków zawodowych, wreszcie sytuacji życiowej skarżącego. Zauważyć nadto trzeba, co również zasadnie podnoszone jest w skardze, że organ nie wskazał ujemnych następstw czynu, zakładając hipotetycznie, że takie miały miejsce."
Sąd stwierdził ponadto, że:
"Przepisy rozdziału 12 ustawy o Służbie Celnej zatytułowanego "Odpowiedzialność dyscyplinarna funkcjonariuszy celnych" nie regulują kwestii związanych z rozstrzyganiem reformatoryjnym, w tym reguł sporządzania ich uzasadnień, odsyłając do przepisów kpk. A zatem wydając rozstrzygnięcie reformatoryjne (zmieniające), organ powinien był je uzasadnić zgodnie z regułami, zasadami określonymi w kpk – art. 437, 457 § 2, 424 kpk w zw. z art. 79 ustawy o Służbie Celnej. Wymogów tych zaskarżone uzasadnienie decyzji nie spełnia. Skoro organ II instancji wydał reformatoryjne rozstrzygnięcie i orzekł o obwinieniu skarżącego jedynie jednym z dwóch przypisanych mu w I instancji czynów, tj. orzekł o istocie sprawy, to istotę sprawy stanowiła też kara (jej wymiar), którą należało ponownie, w oparciu o nowe ustalenia faktyczne i prawne, nie tylko rozważyć i wymierzyć, ale i jej wymiar wnikliwie uzasadnić."
Sąd stwierdził wprost, że "zaskarżona decyzja i jej uzasadnienie, kryteriów określonych w art. 457 § 2 kpk i art. 424 kpk nie spełnia."
Sąd stwierdził wreszcie, że:
"Skoro w rozpatrywanej sprawie organ II instancji skorzystał z prawa wydania orzeczenia reformatoryjnego, powinien był, czego nie uczynił, uzasadnić swoje rozstrzygnięcie co do istoty winy i kary, zgodnie z regułami kpk, stosownie do art. 79 ustawy o Służbie Celnej i art. 437 § 2 kpk.
Reasumując, reformatoryjne rozstrzygnięcie, jak i jego uzasadnienie odpowiadać winno przepisom kpk, co w istocie uszło uwadze organu.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uzasadni swoje rozstrzygnięcie co do istoty w przedmiocie winy i wymiaru kary, zgodnie z zasadami, regułami obowiązującymi w Kodeksie postępowania karnego, stosownie do art. 79 ustawy o Służbie Celnej i art. 437, 457 § 2, 424 kpk, albowiem rozdział 12 ustawy o Służbie Celnej kwestii powyższych nie reguluje, a tym samym zastosowanie muszą znaleźć przepisy kpk."
Wnosząc skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w [...], jako jej podstawę przytoczył naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 174 pkt 2 oraz art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "poprzez niewskazanie przesłanek uchylenia orzeczenia wydanego w I instancji oraz wskazań co do dalszego postępowania przed Naczelnikiem Urzędu Celnego [...]".
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono przede wszystkim, że sąd naruszył art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie "głębokości" orzekania, gdyż podane w wyroku motywy nie wskazują, aby do końcowego załatwienia sprawy zachodziła konieczność uchylenia orzeczeń obydwu instancji, przy czym sąd nawet nie przedstawił zarzutów dotyczących organu pierwszej instancji, lecz wskazał zarzuty dotyczące wyłącznie drugiej instancji i nie podał dlaczego uchyla również orzeczenie pierwszoinstancyjne, nie udzielił też wskazań co do dalszego postępowania przed organem pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwioną podstawę.
Wnoszący skargę kasacyjną nie kwestionuje wyroku w części uchylającej orzeczenie dyscyplinarne organu drugiej instancji, lecz nie znajduje przyczyn prowadzących do uchylenia również orzeczenia pierwszoinstancyjnego.
Przyczyn takich ani nie przedstawiono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, ani też nie wynikają one z akt, nie wiadomo zatem, czy i jakich uchybień, w przekonaniu sądu, dopuścił się organ pierwszej instancji oraz jak powinien postępować przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, a także dlaczego sprawa ma być rozpatrywana od nowa przez ten organ, jeżeli wszystkie stwierdzone przez sąd naruszenia przepisów postępowania dotyczyły organu drugiej instancji.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 185 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Na mocy art. 207 § 2 Prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego ze względu na sytuację A. W., który pozostaje bez pracy i nie ma źródła utrzymania.