Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 676/10 oddalił skargę T.B. na decyzję Dowódcy 1 Warszawskiej Dywizji Zmechanizowanej z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie przyznania zasiłku osiedleniowego.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
T.B. wnioskiem z dnia [...] września 2009 r. wystąpił do Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] o wypłatę zasiłku osiedleniowego.
Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] decyzją nr 116 z dnia 14 października 2009 r., wydaną na podstawie art. 86 ust. 1, art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.) w zw. z § 3 ust. 1 pkt. 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia służbowe (Dz. U. Nr 140, poz. 1487 ze zm.) oraz art. 104 § 1 K.p.a., odmówił T.B. przyznania zasiłku osiedleniowego. W uzasadnieniu decyzji podał, że rozkazem personalnym Dowódcy KZ Nr [...] wnioskodawca został przeniesiony z Jednostki Wojskowej 2 KZ w K. do Jednostki Wojskowej Nr [...]w Rz., gdzie w dniu 24 października 2003 r. objął stanowisko służbowe i przestawił poświadczenie zameldowania na pobyt stały w Rz.
Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt. 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. (Dz. U. nr 140 poz. 1487 z późn. zm.) z tytułu przeniesienia służbowego przysługuje zasiłek osiedleniowy. Natomiast zgodnie z brzmieniem § 2 pkt. 4 wyżej wymienionego rozporządzenia, przeniesienie służbowe oznacza wyznaczenie żołnierza na stanowisko służbowe poza miejscowością stanowiącą siedzibę jednostki wojskowej lub wydzielonego pododdziału, w której żołnierz zajmował ostatnio stanowisko służbowe. Z powyższych przepisów wynika, że zasiłek osiedleniowy przysługuje tylko w przypadku przeniesienia służbowego. Natomiast przeniesienie służbowe ma miejsce wówczas, gdy dochodzi do zmiany ostatnio zajmowanego przez żołnierza stanowiska służbowego poza miejscowością będącą siedzibą jednostki wojskowej lub wydzielonego pododdziału.
Organ wojskowy wyjaśnił, że dla T.B. stanowisko służbowe w Jednostce Wojskowej Nr [...] było pierwszym miejscem pełnienia służby, gdyż w Jednostce Wojskowej 2 KZ w K. nie objął żadnego stanowiska służbowego, albowiem po zakończeniu Szkoły Chorążych Wojsk Lądowych i Logistyki pozostawał w dyspozycji Dowódcy Jednostki Wojskowej [...]w K. A zatem w świetle § 2 pkt. 4 cyt. rozporządzenia nie został on przeniesiony służbowo, co powoduje, że zasiłek osiedleniowy mu nie przysługuje.
T.B. pismem z dnia 15 grudnia 2009 r. wystąpił do Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] nr [...] z dnia [...] października 2009 r. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku osiedleniowego. W uzasadnieniu wniosku wskazując na art. 156 § 1 pkt. 2 K.p.a. podniósł zarzut rażącego naruszenia art. 169 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i § 26 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 kwietnia 2001 r. w sprawie należności za podróże służbowe i przeniesienia służbowe (Dz. U. Nr 32, poz. 372), który to przepis w ocenie wnioskodawcy miał w tej sprawie zastosowanie.
Ponadto, zarzucił naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i nieuwzględnienie, że warunki do wypłaty ww. świadczenia spełniał on już przed dniem 1 lipca 2004 r.
Dowódca 21 Brygady Strzelców Podhalańskich decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia [...] października 2009 r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji podał, że w tej sprawie nie wystąpiły przesłanki do stwierdzenia nieważności ww. decyzji.
Na skutek wniesionego od powyższej decyzji przez T.B. odwołania, sprawę rozpoznawał Dowódca 1 Warszawskiej Dywizji Zmechanizowanej, który decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że w sprawie nie miało miejsca rażące naruszenie prawa materialnego, polegające na niezastosowaniu art. 169 cyt. ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Przepis ten stanowi, iż sprawy wszczęte, lecz niezakończone ostateczną decyzją przed dniem 1 lipca 2004 r., prowadzi się według przepisów dotychczasowych. Wyjaśnił, że w sprawie dotyczącej wypłaty zasiłku osiedleniowego organy wojskowe nie działają z urzędu, lecz na wniosek żołnierza § 30 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 kwietnia 2001 r., w sprawie należności za podróże i przeniesienia służbowe, jak również § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. obowiązującego w dacie wydania decyzji, której stwierdzenia nieważności domaga się wnioskodawca, tj. z dnia 14 października 2009 r. Podkreślił, że z akt sprawy wynika, iż T.B. złożył wniosek o wypłatę zasiłku osiedleniowego dopiero w dniu [...] września 2009 r.– a zatem po dniu 1 lipca 2004 r. Brak jest natomiast dowodów na złożenie przez niego wniosku o wypłatę tego świadczenia we wcześniejszym okresie, tj. przed dniem 1 lipca 2004 r. W konsekwencji stwierdził, że zastosowanie przez Dowódcę JW Nr [...]w Rz. w decyzji z dnia [...] października 2009 r. przepisów obowiązujących po dniu 1 lipca 2004 r., przy rozstrzyganiu wniosków o zasiłek osiedlowy było prawidłowe.
Z kolei, odnosząc się do zarzutów odwołania naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. wskazał, że fakt, iż odwołujący przed dniem 1 lipca 2004 r. rozpoczął spełnianie warunków do nabycia przedmiotowego uprawnienia, samo przez się nie daje podstaw do stwierdzenia, iż zostały one spełnione wszystkie warunki, albowiem jednym z nich jest złożenie wniosku o wypłatę tego świadczenia.
Poza tym, Dowódca 1 Warszawskiej Dywizji Zmechanizowanej wyjaśnił, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej nie może prowadzić do orzeczenia co do istoty sprawy, gdyż jego przedmiotem jest kwestia wystąpienia przesłanek nieważności postępowania. Z tego względu wniosek odwołującego się o przyznanie zasiłku osiedleniowego w wysokości 250% uposażenia nie mógłby być uwzględniony.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi T.B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił:
- 1. naruszenie norm prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 169 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z § 26 ust. 2 cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 kwietnia 2001 r. w sprawie należności za podróże i przeniesienie służbowe, pomimo, iż skarżący rozpoczął pobieranie należności za przeniesienie służbowe w rozumieniu § 2 pkt. 5 tego rozporządzenia przed dniem 1 lipca 2004 r., a więc przed tą datą sprawa została wszczęta i nie została zakończona po tej dacie.
- 2. naruszenie norm prawa procesowego mogące mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., a tym samym przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i nieuwzględnienie w stanie faktycznym niniejszej sprawy okoliczności, iż skarżący rozpoczął pobieranie i nabył prawo do należności za przeniesienie służbowe przed datą 1 lipca 2004 r.
Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych
Dowódca 1 Warszawskiej Dywizji Zmechanizowanej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W uzasadnieniu wyroku podał, iż przesłanką rażącego naruszenia prawa skutkującą stwierdzeniem nieważności decyzji (art. 156 § 1 pkt. 2 K.p.a.) nie jest każde naruszenia prawa, ale tylko takie naruszenie prawa, które ma charakter rażący, a zatem nie dający się pogodzić z porządkiem prawnym. Przy czym wyjaśnił, że wykładnia prawa nie stanowi rażącego naruszenie prawa.
Sąd pierwszej instancji wskazał, iż istota niniejszej sprawy dotyczy kwestii stosowania przepisu intertemporalnego – art. 169 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a ściślej jego wykładni.
W ocenie skarżącego organ wojskowy w decyzji z dnia 14 października 2009 r. odmawiając mu przyznania zasiłku osiedleniowego rażąco naruszył prawo, gdyż w oparciu o art. 169 cyt. ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych powinien zastosować przepisy wykonawcze obowiązujące w chwili dokonywania przeniesienia służbowego, to jest § 26 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 kwietnia 2001 r. w sprawie należności za podróże służbowe i przeniesienia służbowe (Dz. U. Nr 32, poz. 372). Nie jest bowiem istotne z jaką datą złożył wniosek o przyznanie tego zasiłku, skoro w 2003 r. jego przeniesienie służbowe odpowiadało definicji przeniesienia służbowego zawartego w obowiązującym wówczas przepisie. Ponadto organ wojskowy wypłacił mu inne należności związane z tym przeniesieniem służbowym.
Natomiast organ wojskowy uznał, iż art. 169 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie ma w tej sprawie zastosowania, gdyż dotyczy spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczna przed datą 1 lipca 2004 r. W sprawie jest niesporne, że T.B.wniosek o przyznanie zasiłku osiedleniowego złożył dopiero w 25 września 2009 r. i został on rozpoznany w oparciu o art. 86 ust. 1 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia służbowe (Dz. U. Nr 140, poz. 1487 ze zm.).
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że z materiału dowodowego sprawy wynika, iż T.B. dopiero w dniu 25 września 2009 r. złożył do Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...]w Rz. wniosek o wypłatę zasiłku osiedleniowego, z tytułu (jak wskazywał we wniosku) przeniesienia służbowego z Jednostki Wojskowej w K. do Jednostki Wojskowej w Rz., które miało miejsce w 2003 r. (w dniu 24 października 2003 r. objął obowiązki w nowej Jednostce). Brak jest natomiast dokumentu stwierdzającego, że wniosek o wypłatę tego zasiłku osiedleniowego był przez niego złożony wcześniej, tj. przed dniem 1 lipca 2004 r. – to jest przed datą wejścia w życie nowej pragmatyki służbowej – ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji z analizy obu rozporządzeń wykonawczych (§ 30 ust. 1 rozporządzenia MON z dnia 5 kwietnia 2001 r. w porównaniu z § 10 ust. 1 rozporządzenia MON z dnia 28 maja 2004 r.), wynika, iż zasiłku osiedleniowego nie wypłaca się z urzędu, po spełnieniu przez żołnierza warunków zdefiniowanych w obu rozporządzeniach jako "przeniesienie służbowe", ale niezbędne jest tu złożenie przez zainteresowanego żołnierza wniosku o przyznanie tego zasiłku. Stosowne postępowanie administracyjne w tym zakresie inicjuje dopiero złożenie wniosku. Oznacza to, że w tej sprawie nie jest istotne, czy wobec skarżącego toczyły się jakieś inne postępowania o przyznanie mu innych świadczeń związanych z przeniesieniem służbowym. Istotne jest natomiast ustalenie, czy przed dniem 1 lipca 2004 r. zostało wszczęte i niezakończone postępowanie administracyjne w przedmiocie zasiłku osiedleniowego, gdyż w myśl art. 169 ustawy pragmatycznej z dnia 11 września 2003 r., tylko istnienie takiego postępowania w okresie przed tą datą skutkowałoby obowiązkiem rozpatrywania sprawy o przyznanie zasiłku osiedleniowego według cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 kwietnia 2001 r. w sprawie należności za podróże służbowe i przeniesienia służbowe.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż taka sytuacja w niniejszej sprawie nie występuje.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga jest niezasadna także z tej przyczyny, iż całkowicie abstrahuje od instytucji przedawnienia. Zgodnie z art. 73 ust. 1 pkt. 5 w związku z art. 75 ust. 1 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych roszczenie o należności między innymi z tytułu przeniesienia służbowego, a zatem i zasiłku osiedleniowego ulega przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Taki sam termin przedawnienia przewidywał również art. 9 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (tekst jedn. Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 18 ze zm.). Dniem objęcia przez skarżącego obowiązków służbowych w Jednostce Wojskowej Nr [...] w Rz. otwierający mu termin do złożenia wniosku o przyznanie zasiłku osiedleniowego (pod warunkiem spełniania wszystkich przesłanek wymienionych w obowiązującym wówczas rozporządzeniu) był dzień 24 października 2003 r. A zatem złożenie przez skarżącego wniosku o przyznanie tej należności dopiero w dniu [...] września 2009 r., nastąpiło z przekroczeniem terminu do dochodzenia tej należności.
Sąd pierwszej instancji za niezasadne uznał również zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i nie uwzględnienie okoliczności, iż T.B. rozpoczął pobieranie i nabył prawo do należności za przeniesienia służbowe przed dniem 1 lipca 2004 r. Podkreślił, że organ zbadał i wskazał z jakich przyczyn okoliczność ta nie ma znaczenia dla sprawy prowadzonej w trybie nadzwyczajnym.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej P.p.s.a.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł T.B. reprezentowany przez radcę prawnego i zaskarżając go w całości zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 169 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892, ze zm.) w związku z § 26 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej 5 kwietnia 2001 r. w sprawie należności za podróże i przeniesienia służbowe (Dz. U. Nr 32, poz. 372, ze zm.), pomimo, iż odwołujący się rozpoczął pobieranie należności za przeniesienie służbowe w rozumieniu § 2 pkt. 5 ww. rozporządzenia przed dniem 1 lipca 2004 r., a więc przed tą datą sprawa została wszczęta i nie została zakończona po tej dacie.
Wskazując na powyższą podstawę skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podał, że skarżący otrzymał część wnioskowanej należności przed dniem 1 lipca 2004 r. Mianowicie wypłacono mu należność z tytułu przeniesienia służbowego w wysokości 50% uposażenia. Podstawą przyznania i wypłacenia mu tej należności był obowiązujący wówczas § 26 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 kwietnia 2001 r. w sprawie należności za podróże i przeniesienia służbowe (Dz. U. Nr 32, poz. 372, ze zm.). Przeniesienie służbowe definiowane było w § 2 pkt 5 cyt. rozporządzenia. Dla przyjęcia, iż mamy do czynienia z przeniesieniem służbowym, nie wymagał on, aby żołnierz przed wyznaczeniem go na stanowisko służbowe w innej miejscowości pełnił także służbę na stanowisku służbowym, lecz wystarczającym było po prostu pełnienie służby wojskowej niezależnie od jej formy. Stwierdził, że wprawdzie z dniem 1 lipca 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. obecny: Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892, ze zm.), która uchyliła cytowane rozporządzenie, zastępując je nowym wydanym na podstawie jej art. 86 ust. 2 tej ustawy, jednakże zgodnie z art. 169 cyt. ustawy, w sprawach wszczętych, niezakończonych przed 1 lipca 2004 r. zastosowanie mają przepisy dotychczasowe.
W ocenie autora skargi kasacyjnej przepis ten miał zastosowanie w niniejszej sprawie albowiem wszczęciem sprawy jest zdarzenie powodujące konieczność podjęcia czynności zmierzających do rozpoznania sprawy. W przypadku skarżącego zdarzenie to wystąpiło przed dniem 1 lipca 2004 r., a przedmiotem sprawy były należności dotyczące przeniesienia służbowego wynikające z faktu wyznaczenia go na stanowisko służbowe poza miejscowością, w której pełnił on wówczas służbę niezależnie od jej formy. Wszczęcie postępowania w tej sprawie oznaczało, konieczność zastosowania rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej regulującego tę problematykę w całości, a więc także tych przepisów, które definiowały przeniesienie służbowe. Zdaniem skarżącego fakt, że należność nie została mu wówczas wypłacona w całości, spowodowała konieczność zakończenia tej sprawy rozpoczętej w danym przedmiocie i w stanie prawnym po dniu 1 lipca 2004 r. W tej sytuacji z uwagi na zasadę nie działania prawa wstecz, która wynika z art. 169 powołanej ustawy, zaszła konieczność stosowania przepisów dotychczasowych, a więc także tych, które odmiennie niż po 1 lipca 2004 r. definiowały przeniesienie służbowe.
Skarżący wyjaśnił, że przedmiot sprawy wyznaczony jest zmianą miejsca pełnienia służby wraz ze zmianą miejsca zamieszkania. Zawarcie przez niego związku małżeńskiego nie jest istotne i nie wyznacza nowego przedmiotu sprawy. Podkreślił, że z § 26 ust. 2 cyt. rozporządzenia wynika, że sprawa wypłacenia należności jest kontynuowana, a nie wszczynana na nowo. W przepisie tym jest bowiem mowa o uzupełnieniu wypłaconego ryczałtu za przeniesienie służbowe. Natomiast wysokość i składniki uposażenia powinny być brane pod uwagę w chwili wypłacania, co wiąże się z tym, iż nie są one elementem przedmiotowym samego procesu przeniesienia służbowego i przesiedlenia, a rozporządzenie nie definiuje pojęcia uposażenia w sposób szczególny, co oznacza, iż należy je rozumieć jako należność z tytułu pełnienia służby wojskowej. W tym zakresie wskazał na § 26 ust. 3 ww. rozporządzenia oraz orzecznictwo sądowoadministracyjne.
Ponadto autor skargi kasacyjnej w piśmie procesowym z dnia 30 listopada 2010 r. wyjaśnił, że proces przeniesienia służbowego i przesiedlania się z tego tytułu skarżącego rozpoczął się przed 1 lipca 2004 r. i wedle tego stanu prawnego, to jest wówczas obowiązującego powinien się zakończyć, to zaś, iż skarżący spełnił pozostałe warunki dla wypłaty świadczenia poza przeniesieniem służbowym już po dacie 1 lipca 2004 r. nie ma znaczenia dla tego jaki stan prawny ma w tej sprawie zastosowanie.
Dowódca 1 Warszawskiej Dywizji Zmechanizowanej w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki określone w § 2 art. 183 P.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Sąd drugiej instancji.
Przechodząc do oceny zawartego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 169 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.) w związku z § 26 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 kwietnia 2001 r. w sprawie należności za podróże i przeniesienia służbowe (Dz. U. Nr 32, poz. 372 ze zm.), pomimo że skarżący rozpoczął pobieranie należności za przeniesienie służbowe w rozumieniu § 2 pkt 5 tego rozporządzenia przed dniem 1 lipca 2004 r., a więc sprawa przed tą datą została wszczęta i po tej dacie nie została zakończona stwierdzić należy, iż zarzut ten jest niezasadny.
Przypomnieć należy, iż przedmiotem sprawy nie było zbadanie zgodności z prawem decyzji administracyjnej wydanej w trybie zwykłym, którą na podstawie art. 86 ust. 1, art. 104 ust. 1 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych za przeniesienie służbowe (Dz. U. Nr 140, poz. 1487 ze zm.) odmówiono T.B. przyznania zasiłku osiedleniowego, lecz decyzji wydanej w trybie nadzwyczajnym-nieważnościowym, w którym organ nadzoru badał jedynie, czy kwestionowana w tym postępowaniu decyzja jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 K.p.a. A zatem Sąd pierwszej instancji kontrolując legalność zaskarżonej decyzji stosował prawo materialne w kontekście przesłanek stwierdzenia nieważności. Zauważyć jednak należy, że autor skargi kasacyjnej przepisu określającego przesłankę rażącego naruszenia prawa w omawianej podstawie kasacyjnej nie wskazał.
Wyjaśnić należy, że błędna wykładnia nie stanowi rażącego naruszenia prawa (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 1999 r. sygn. akt II SA 1387/89, Lex nr 46253, wyrok NSA z dnia 2 lutego 2006 r. II OSK 489/05, Lex nr 196694). A zatem zastosowanie przepisu będące skutkiem wadliwej jego wykładni nie jest rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, że sankcja stwierdzenia nieważności nie jest możliwa do zastosowania, gdy decyzja została wydana na podstawie przepisów prawa, których zastosowanie wymaga złożonego procesu wykładni i której wynik jest sporny w judykaturze (zob. glosa B. Adamiak do wyroku NSA z dnia 6 klutego 2006 r. FSK 439/05 OSP 2007, nr 9, poz. 100).
Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał, że istota sprawy sprowadza się do oceny, czy fakt niezastosowania przez organy wojskowe przy wydawaniu przez Dowódcę Jednostki Wojskowej Nr [...] decyzji z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania T.B. zasiłku osiedleniowego - art. 169 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowił przesłankę do stwierdzenia jej nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Stosownie do treści art. 169 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych sprawy wszczęte, lecz niezakończone ostateczną decyzją przed dniem 1 lipca 2004 r., prowadzi się nadal według przepisów dotychczasowych.
W niniejszej sprawie niezbędne było zatem ustalenie, czy przed dniem 1 lipca 2004 r. zostało wszczęte i niezakończone postępowanie administracyjne w przedmiocie zasiłku osiedleniowego dla skarżącego.
Z zaaprobowanych przez Sąd pierwszej instancji ustaleń organów wojskowych wynika, że taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła.
W sprawie jest bowiem niesporne, że T.B. rozkazem personalnym Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w K. został przeniesiony do Jednostki Wojskowej Nr [...]w Rz. i z dniem 24 października 2003 r. objął stanowisko służbowe. W świetle obowiązującego wówczas stanu prawnego definicję przeniesienia służbowego określał § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 kwietnia 2001 r. w sprawie należności za podróże o przeniesienia służbowe (Dz. U. Nr 32, poz. 372 ze zm.), który stanowił, iż użyte w rozporządzeniu określenie "przeniesienie służbowe" oznacza wyznaczenie żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe poza miejscowością stanowiącą siedzibę jednostki wojskowej lub wydzielonego pododdziału, w której pełni on zawodową służbę wojskową, zwane dalej "nowym miejscem pełnienia służby". Rodzaje należności przysługujących żołnierzowi zawodowemu z tytułu przeniesienia służbowego określał § 23 cyt. rozporządzenia.
Regulację prawną dotycząca warunków i wysokości zasiłku osiedleniowego zawierał § 26 powołanego rozporządzenia. W świetle § 30 ust. 1 tego rozporządzenia należność tą wypłacono po objęciu przez żołnierza stanowiska służbowego w nowym miejscu pełnienia służby, na jego pisemny wniosek.
Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że skarżący nie wykazał, aby przed dniem 1 lipca 2004 r. złożył wniosek o przyznanie mu zasiłku osiedleniowego, natomiast powołana przez niego okoliczność wypłacenia mu przez organ wojskowy z tytułu przeniesienia służbowego ryczałtu w wysokości 50% uposażenia nie miała znaczenia w rozpoznawanej sprawie. Dotyczyła ona bowiem innej należności przysługującej żołnierzowi zawodowemu w przypadku przeniesienia służbowego. Nie stanowiła ona natomiast podstawy do uznania, ze doszło do wszczęcia i niezakończenia sprawy, której przedmiotem jest zasiłek osiedleniowy. Jak wyżej wskazano warunkiem wszczęcia postępowania w tym przedmiocie było złożenie przez żołnierza zawodowego wniosku o przyznanie omawianego zasiłku.
Tymczasem z akt sprawy wynika, że skarżący wniosek o przyznanie zasiłku osiedleniowego złożył dopiero w dniu 25 września 2009 r. Podlegał on zatem rozpoznaniu w oparciu o art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.) oraz § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia służbowe (Dz. U. Nr 140, poz. 1487 ze zm.).
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że Sąd pierwszej instancji wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej prawidłowo stwierdził, że w tej sprawie art. 169 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie miał zastosowania, gdyż sprawa dotycząca zasiłku osiedleniowego dla skarżącego nie została wszczęta i niezakończona przed dniem 1 lipca 2004 r. Brak było zatem podstawy prawnej do rozpatrywania wniosku skarżącego o przyznanie przedmiotowego zasiłku według § 26 ust. 2 cyt. rozporządzenia. Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 kwietnia 2001 r. w sprawie należności za podróże i przeniesienia służbowe.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu w oparciu o art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.