Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 1 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 948/17, oddalił skargę M. K. (dalej określanego również jako: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2017 r., nr [...], w przedmiocie nadania numeru identyfikacyjnego pojazdu.
Wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W dniu [...] marca 2017 r. skarżący złożył wniosek o nadanie numeru identyfikacyjnego ramy, wyrażenie zgody na wykonanie tabliczki znamionowej w samochodzie ciężarowym marki [...] o nr rej. [...], nr identyfikacyjny VIN/nr nadwozia (podwozia) [...], rok produkcji [...] oraz skierowanie przedmiotowego pojazdu do okręgowej stacji kontroli pojazdów, celem nabicia tego numeru na ramie pojazdu. Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że pojazd posiada nieprawidłowy numer VIN. Prawidłowym nr VIN jest: [...]. Pojazd - po umorzeniu śledztwa na mocy postanowienia Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. w przedmiocie dowodów rzeczowych, został mu zwrócony jako osobie uprawnionej. Z zaświadczenia nr [...] Komisariatu Policji w [...] wynika, że pojazd nie widnieje w systemach policyjnych jako utracony. W tej sytuacji uznać należy, iż pojazd o nr [...] jest tym samym pojazdem, co samochód o nr VIN [...], który został skutecznie przez niego nabyty. Obecnie sprostowaniu podlega jedynie numer nadwozia. Skarżący wskazał, że w pojeździe został sfałszowany numer nadwozia, a pojazd nie został odzyskany po kradzieży.
Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 66a ust. 1, 2, 3a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 128, ze zm.), odmówił skarżącemu nadania numeru identyfikacyjnego ramy oraz wyrażenia zgody na wykonanie tabliczki znamionowej w samochodzie ciężarowym marki Volkswagen [...] o nr rej. [...], nr identyfikacyjny VIN/nr nadwozia (podwozia) [...], rok produkcji [...] oraz skierowania przedmiotowego pojazdu do okręgowej stacji kontroli pojazdów, celem nabicia tego numeru na ramie pojazdu. Organ, w oparciu o pisemną opinię biegłego z zakresu badań mechanoskopijnych z dnia [...] kwietnia 2015 r. ustalił, że oznaczenie identyfikacyjne VIN pojazdu zostało naniesione niefabrycznie w miejscu wcześniej zeszlifowanego oznaczenia pierwotnego oraz, że pierwotna tabliczka znamionowa została usunięta, a w jej miejsce zamocowano niefabryczną tabliczkę zawierającą m.in. oznaczenie VIN o nr [...].
Skarżący wniósł odwołanie od przedmiotowej decyzji wskazując, że bezspornie w przedmiotowym pojeździe doszło do zatarcia pierwotnej cechy identyfikacyjnej. Prawomocne postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. o zwrocie pojazdu stanowi natomiast potwierdzenie, że jest on właścicielem pojazdu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] września 2017 r., na podstawie art 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 66a ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Kolegium podkreśliło w szczególności, że dyspozycja zawarta w orzeczeniu Prokuratora o zwrocie pojazdu osobie uprawnionej nie jest tożsama z prawomocnym orzeczeniem sądu rozstrzygającym o prawie własności spornego pojazdu.
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] stała się przedmiotem skargi wywiedzionej przez M. K. Zdaniem skarżącego, organy nieprawidłowo przyjęły, że nie zostały wykazane przesłanki do zastosowania art. 66a ust. 2 pkt 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M. K. Sąd zauważył, że przepis art. 66 a ust. 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym przewiduje siedem konkretnych przypadków, w których możliwe jest wydanie decyzji o nadaniu cech identyfikacyjnych. Decyzje takie nie mają charakteru uznaniowego - nie zależą od tzw. uznania administracyjnego, ale od wykazania spełnienia warunków określonych w przepisie prawnym. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 66a ust. 2 pkt 1, 2 4, 6 i 7 ww. ustawy. Pojazd nie został też odzyskany po kradzieży, wobec czego decyzja nie mogła być wydana w oparciu o art. 66a ust. 2 pkt 3 tej ustawy. Ostatnia z możliwości wydania pozytywnej dla skarżącego decyzji, określona w przepisie art. 66 a ust. 2 pkt 5 ww. ustawy wymaga - poza zatarciem lub sfałszowaniem cechy identyfikacyjnej - istnienia prawomocnego orzeczenia sądu, ustalającego prawo własności pojazdu.
Sąd podkreślił, że skarżący nie dysponował prawomocnym orzeczeniem sądu, którym zostało ustalone prawo własności pojazdu. Twierdził, że skoro pojazd został mu zwrócony przez Prokuraturę, to stanowi to przyznanie, że jest on jego uprawnionym właścicielem. Przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym wyraźnie wskazują, jakie warunki trzeba spełnić, by mogła być wydana decyzja pozytywna, dotycząca nadania cech identyfikacyjnych. Organy nie mogą dokonać wykładni art. 66 a ust. 2 pkt 5 ustawy w taki sposób, że nie będą stosować jakiejś jego części. W tym zakresie Sąd przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 251/17, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych. Bez prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego ustalającego prawo własności pojazdu organy nie mogły wydać decyzji o treści oczekiwanej przez skarżącego.
W konsekwencji Sąd I instancji stwierdził, że prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że postanowienie w przedmiocie zwrotu dowodów rzeczowych nie jest tożsame z prawomocnym orzeczeniem sądu ustalającym prawo własności pojazdu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący. Zaskarżając wyrok w całości podniósł następujące zarzuty:
- 1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, ze zm., dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez zaniechanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylenia zaskarżonej decyzji i nakazanie nadania numeru identyfikacyjnego oraz wyrażenie zgody na wykonanie tabliczki znamionowej w samochodzie ciężarowym marki Volkswagen [...] o nr rej. [...] oraz skierowanie go do okręgowej stacji kontroli pojazdów celem nabicia tego numeru na ramę pojazdu, w sytuacji gdy z okoliczności faktycznych sprawy jednoznacznie wynikało, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa;
- 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 66a ust. 2 pkt 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na stwierdzeniu, że odmowa nadania numeru identyfikacyjnego ramy oraz wyrażenie zgody na wykonanie tabliczki znamionowej była prawidłowa, w sytuacji, gdy okoliczności faktyczne sprawy zezwalały na taką możliwość.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zauważono, że w związku z prowadzonym przez Komisariat Policji w [...] postępowaniem karnym nie istnieją wątpliwości co do zatarcia pierwotnej cechy identyfikacyjnej. W związku zaś z prawomocnym postanowieniem Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] z [...] czerwca 2016 r. pojazd został zwrócony skarżącemu, co stanowiło przyznanie, że jest on uprawnionym właścicielem pojazdu.
Mając powyższe na względzie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Jednocześnie oświadczono o zrzeczeniu się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania.
W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Rozpoznając zaś sprawę w granicach wyznaczonych przez stronę skarżącą kasacyjnie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że złożona skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. tj. na naruszeniu norm prawa materialnego i przepisów postępowania.
Niezasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. bowiem bez stwierdzenia naruszenia innych przepisów, w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania (co w kontrolowanej sprawie nie miało miejsca), zarzuty naruszenia dyspozycji ww. przepisów nie są trafne (wyrok NSA z 11 marca 2015 r., I OSK 2383/14, Lex 1666121). Sąd I instancji trafnie uznał, że organy administracji rozpoznające niniejszą sprawę w wyczerpujący sposób zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy. To, że skarżący kasacyjnie nie zgadza się z oceną materiału dowodowego, akceptowaną przez sąd I instancji, nie oznacza, że z tego powodu doszło do naruszeniawymienionych przepisów.
Dokonując oceny zasadności zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego, wskazać należy, że skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie - art. 66a ust. 2 pkt 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym przez niewłaściwą jego wykładnię. Skarga kasacyjna w zakresie zarzutów naruszenia prawa materialnego opierała się na podstawowym założeniu, że prawomocne postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...] czerwca 2016r. o zwrocie pojazdu, zastępuje lub jest równorzędne z orzeczeniem sądu, którym ustalono prawo własności pojazdu.
W myśl art. 66a ust. 2 pkt 5 ww. ustawy starosta właściwy w sprawach rejestracji pojazdu wydaje decyzję o nadaniu cech identyfikacyjnych w przypadku pojazdu, w którym cecha identyfikacyjna uległa zatarciu lub sfałszowaniu, a prawomocnym orzeczeniem sądu zostało ustalone prawo własności pojazdu. Uprawnienie starosty do wydania decyzji o nadaniu cech identyfikacyjnych pojazdu w przypadku opisanym w pkt 5 ust. 2 art. 66a stanowi odstępstwo od zasady określonej w art. 66a ust. 1, zgodnie z którą to producent (a nie organ administracji publicznej) nadaje i umieszcza cechy identyfikacyjne pojazdu, o których mowa w art. 66 ust. 3a ustawy. Zgodnie z art. 66 ust. 3a pojazd uczestniczący w ruchu powinien posiadać nadane przez producenta, z zastrzeżeniem art. 66a, cechy identyfikacyjne: 1) numer VIN albo numer nadwozia, podwozia lub ramy.
Również § 2 ust. 2 pkt 5 stanowi, że do wniosku o nadanie cechy identyfikacyjnej właściciel pojazdu dołącza prawomocne orzeczenie sądu ustalające prawo własności pojazdu, o którym mowa w art. 66a ust. 2 pkt 5 ustawy.
Skarżący w przedmiotowej sprawie, nie dysponował prawomocnym orzeczeniem sądu, którym zostało ustalone prawo własności pojazdu. Twierdził, że skoro pojazd został mu zwrócony przez Prokuraturę, to stanowi to przyznanie, że jest on jego uprawnionym właścicielem.
Natomiast przepisy ustawy enumeratywnie określają, jakie warunki trzeba spełnić, by mogła być wydana decyzja pozytywna, dotycząca nadania cech identyfikacyjnych. Organy nie mogą dokonać wykładni art. 66 a ust. 2 pkt 5 ustawy w taki sposób, że nie będą uwzględniać pełnej treści normy prawnej zawartej w tym przepisie.
Sąd I Instancji zasadnie zatem przyjął, że bez prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego ustalającego prawo własności pojazdu organy nie mogły wydać decyzji o treści oczekiwanej przez skarżącego.
Za prawidłowością stanowiska Sądu I instancji, słusznie aprobującym pogląd zaprezentowany w zaskarżonej decyzji, przemawia również utrwalone stanowisko Sądu Najwyższego i doktryny, zgodnie z którym odmowa zarejestrowania pojazdu samochodowego ze względu na nieprzedstawienie przez nabywcę pojazdu dowodu własności uzasadnia legitymację nabywcy (art. 169 § 2 kc) do wystąpienia z powództwem opartym na art. 189 kpc o ustalenie własności; w procesie tym biernie legitymowany jest zbywca pojazdu nawet wtedy, gdy nie kwestionuje on prawa nabywcy (wyrok SN z dnia 13 września 2001 r. IV CKN 432/00, Lex 53108, aprobowany przez G.Rudnickiego, J. Rudnicką, S. Rudnickiego, Kodeks cywilny. Komentarz, T. II Własność i inne prawa rzeczowe, Wolters Kluwer 2016, s. 280, uw. 13).
W świetle powyższego stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.