Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 9 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 108/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu skargi K.F. na decyzję Rektora [..]w Szczecinie z dnia 16 listopada 2012 r. nr [..]w przedmiocie skreślenia z listy studentów, uchylił zaskarżoną decyzję, oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że decyzją z dnia 28 września 2012 r., wydaną w oparciu o przepis art. 190 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.), art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 42 ust. 1, § 42 ust. 2 pkt 1 Regulaminu studiów wyższych w Zachodniopomorskim [..]w Szczecinie wprowadzonego uchwałą nr 30 Senatu Zachodniopomorskiego [..]w Szczecinie z dnia 30 marca 2009 r. Dziekan Wydziału Budownictwa i Architektury Zachodniopomorskiego [..]w Szczecinie orzekł o skreśleniu K.F. z dniem 28 września 2012 r. z listy studentów- z powodu braku postępów w nauce.
Nie zgadzając się z wydaną decyzją K.F. złożył odwołanie, zarzucając jej brak uzasadnienia wymaganego art. 107 § 3 K.p.a., brak wykazania, na czym polega "brak postępów w nauce", brak umotywowanej oceny stanu faktycznego w świetle obowiązujących przepisów prawa oraz związku pomiędzy dokonaną oceną, a treścią rozstrzygnięcia, brak przyczyn i dowodów stanowiących podstawę dokonanej oceny i podjętego rozstrzygnięcia. Dodatkowo skarżący podniósł, że skreślenie go z listy studentów w dniu i z dniem 28.09.2012 r. nastąpiło w dacie przebywania przez niego na urlopie. Tymczasem § 1 pkt 10 rozporządzenia MNiSW z dnia 19 lipca 2011 r. nakazuje w regulaminie studiów określić sposób i tryb stwierdzenia braków postępów w nauce. Podniósł też, że podpisująca decyzję Prodziekan nie powołała się na upoważnienie do wydawania decyzji w imieniu uprawnionego Dziekana.
Po rozpatrzeniu odwołania Rektor [..] w Szczecinie decyzją z dnia 16 listopada 2012 r. wydaną w oparciu o przepis art. 190 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 z późn. zm.), art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 42 ust. 3 Regulaminu studiów wyższych [..] w Szczecinie z dnia 26 marca 2012 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu Rektor podał, że przyczyną skreślenia skarżącego z listy studentów był brak postępów w nauce. Z kart zaliczeń wynika, że skarżący studiował na Wydziale [..]od 1 października 2002 r. do 28 września 2012 r., kiedy to został skreślony z listy studentów. Ostatni z rozliczonych przez prodziekana ds. nauczania semestrów, to semestr IV w roku akademickim 2003/2004, od tego czasu, tj. od 23 lutego 2012 r. skarżący nie rozliczył czterech "progowych przedmiotów" tj.:
- - [...]. Powyższe zaległości na koniec semestru zimowego 2012 r. oraz brak rozliczenia efektów usuwania braków w semestrze letnim 2011/2012, niezłożenie we wrześniu 2012 r. indeksu do dziekanatu oraz wynikający z porównania listy przedmiotów nierozliczonych i wyspecyfikowanych w podaniu o urlop dziekański z dnia 18 lutego 2011 r. świadczą o braku w ciągu dwóch semestrów postępu w nauce.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Rektor podał, że ponieważ na uczelni co semestr wymagane jest rozliczenie wielu indeksów i wydanie stosownych decyzji, wypracowana została standardowa formuła i tryb rozliczeń na koniec semestru. Na tej podstawie każdy student znający regulamin studiów sam ocenia swoją sytuację oraz prawdopodobną decyzję jaką może podjąć Prodziekan ds. nauczania w stosunku do jego osoby. Mając na uwadze szeroki program kształcenia, ok. 90% studentów co pół roku składa podanie o rejestrację na kolejny semestr z pewnymi brakami, co oznacza konieczność wypełnienia przez studenta podania i podjęcia stosownej do indywidualnej sytuacji studenta decyzji – formatki. Kwestia oceny osiągnięć studenta przez Prodziekana ds. nauczania oznaczona jest w uchwale Rady Wydziału, której treść zamieszczana jest w internecie i na tablicy ogłoszeń. W zależności od liczby zdobytych punktów ECTS w semestrze student jest: rejestrowany na kolejny semestr, kierowany na urlop, względnie na urlop z możliwością uczęszczania na całość lub niektóre zajęcia z kolejnego semestru. Mając na uwadze, że system punktów ECTS jest studentom powszechnie znany nie wymaga już dodatkowego uzasadnienia w wydawanych przez prodziekanów decyzjach.
Ocena sytuacji skarżącego na koniec sesji poprawkowej w lutym 2012 r. była skrajnie zła i przypuszczalnie niewiele się zmieniła w trakcie semestru letniego 2012 r. Gdyby skarżący w trakcie tego semestru usunął jakikolwiek brak to we wrześniu 2012 r. złożyłby indeks, by móc wnioskować o kolejny urlop. Niezłożenie indeksu spowodowało brak możliwości oceny osiągnięć w nauce w trakcie ostatniego urlopu i było podstawą wydania kwestionowanej decyzji. Urlopy od zajęć dydaktycznych udzielane są studentom na uzupełnianie zaległości i braków, zatem skarżący miał obowiązek we wrześniu 2012 r. rozliczyć nadrobione w trakcie urlopu zaległości i do 17 września 2012 r. złożyć indeks w dziekanacie.
Organ wskazał także, że prodziekan nie ma obowiązku legitymowania się szczególnymi upoważnieniami, ponieważ jego uprawnienia wynikają wprost z przyjętego przez Senat Statutu i wskazanej w nim organizacji uczelni i wydziałów.
Na powyższą decyzję K.F. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji skarżący zarzucił jej naruszenie:
- - art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak uzasadnienia decyzji,
- - art. 7 – 10 K.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób pomijający jego istotne etapy,
- - art. 77 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez Dziekana postępowania dowodowego,
- - przepisów K.p.a. o właściwości instancyjnej i art. 24 § 1 K.p.a. polegające na tym, że Dziekan brał udział w postępowaniu drugoinstancyjnym poprzez nieprzewidziane prawem opiniowanie, po zapoznaniu się z dokumentacją zebraną w aktach osobowych,
- - rozporządzenia MNiSW z 19 lipca 2011 r. w sprawie warunków jakim muszą odpowiadać postanowienia regulaminów studiów w uczelniach polegającego na zastosowaniu regulaminu studiów niezgodnego z jego wymogami,
- - rozporządzenia MNiSW z dnia 14 września 2011 r. w sprawie dokumentacji przebiegu studiów, przez przyjęcie, że jedynym źródłem oceny postępów w nauce jest indeks,
- - regulaminu studiów z dnia 30 marca 2012 r. będącego podstawa prawną decyzji Dziekana i regulaminu studiów z dnia 26 marca 2012 r. będącego podstawa prawna decyzji Rektora poprzez przyjęcie, że niezłożenie indeksu w trybie § 16 pkt 7 oznacza brak postępów w nauce lub stanowi negatywną przesłankę rejestracji na kolejny semestr.
W odpowiedzi na skargę organ nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska zajętego w sprawie wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.
Sąd I instancji uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd I instancji podniósł, iż w myśl art. 190 ust. 1 P.s.w. kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej skreśla studenta z listy studentów w przypadku:
1/ niepodjęcia studiów;
2/ rezygnacji ze studiów;
3/ niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego;
4/ ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni.
Natomiast zgodnie z art. 190 ust. 2 ww. ustawy kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów w przypadku:
1/ stwierdzenia braku postępów w nauce;
2/ nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie;
3/ niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów.
Decyzja o skreśleniu studenta z listy studentów z powodu braku postępów w nauce jest zatem decyzją uznaniową, o czym świadczy brzmienie cytowanego wyżej ust. 2 art. 190 P.s.w.
W takiej sytuacji wydanie decyzji musi zostać poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem wszystkich okoliczności sprawy w zakresie zaistnienia, bądź nie – przesłanek do skreślenia studenta z listy studentów. Winna też być dokona wszechstronna ocena tych przesłanek, znajdująca następnie odzwierciedlenie w treści uzasadnienia wydanej decyzji. Zakres fakultatywności zawarty w powyższym przepisie nie oznacza bowiem dowolności.
Uzasadnienie decyzji uznaniowej, szczególnie o negatywnych dla strony konsekwencjach, powinno szczegółowo wskazywać przyczyny, argumenty na których oparł się organ rozstrzygający sprawę, jak i powody dla których organ zastosował tę instytucję. Brak prawidłowego uzasadnienia takiej decyzji, niewyjaśnienie stronie zasadności zastosowania takiego rozstrzygnięcia, uniemożliwia nadto właściwą kontrolę ze strony Sądu.
Rozstrzygnięcia wydane w tego typu sprawach powinny być zatem starannie uzasadnione, z odniesieniem się do okoliczności danej sprawy. Sporządzając uzasadnienie decyzji organ administracji publicznej winien mieć na uwadze szczególną funkcję jaką przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego wyznaczają tej części decyzji i wymogi, którym powinno ono odpowiadać. Zawarte w uzasadnieniu motywy rozstrzygnięcia są bowiem istotne dla strony, która korzystając z przysługującego jej prawa zaskarżenia decyzji będzie mogła ocenić i ustosunkować się do argumentów organu.
Zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, przyczyn dla których odmówił dowodom wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. Dopiero przy spełnieniu tych wymogów uzasadnienie w dostatecznym stopniu motywuje rozstrzygnięcie i pozwala na poznanie i ocenę rozumowania organu poprzedzającego konkluzję (stanowisko organu) znajdującą swój wyraz w rozstrzygnięciu.
Zdaniem Sądu I instancji, zaskarżona decyzja nie odpowiada powyższym wymogom.
Sąd podkreślił, iż decyzja organu I instancji zwiera jedynie zdawkowe i ogólnikowe wskazanie na "brak postępów w nauce" skarżącego. W dacie wydania decyzji przez organ I instancji regulamin studiów nie definiował tego określenia, jednakże uzasadnienie decyzji winno odnieść to określenie do konkretnego stanu faktycznego. Wynika to z art. 107 § 1 Kpa i obowiązku organu w tym zakresie nie może zastąpić późniejsze ustosunkowanie się organu do odwołania. Rektor [..]w Szczecinie utrzymując w mocy decyzję organu I instancji o skreśleniu K.F. z listy studentów z powodu braku postępów w nauce powołał się na przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 42 ust. 3 Regulaminu studiów wyższych [..] w Szczecinie.
Uzasadniając stanowisko zajęte w sprawie organ II instancji opisał przebieg studiów skarżącego od 1 października 2002 r. stwierdzając, iż od IV semestru w roku akademickim 2003/2004 nie rozliczył on pozytywnie czterech progowych przedmiotów. Powyższe, a także nierozliczenie braków w semestrze zimowym w 2012 r. jak też niezłożenie indeksu do dziekanatu do dnia 17 września 2012 r. skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji o skreśleniu z listy studentów.
Sąd I instancji zwrócił uwagę, iż w dacie orzekania przez organ II instancji pojęcie "braku postępów w nauce" zostało już w regulaminie studiów zdefiniowane. Zgodnie z zapisem § 42 ust. 2 pkt 1 tego Regulaminu, dziekan wydziału, w drodze decyzji może skreślić z listy studentów, w wypadku stwierdzenia braku postępów w nauce odsyłając w tym zakresie do regulacji zawartej w § 28 ust. 3 lub § 29 ust. 3.
W myśl wskazanego § 28 ust. 3 Regulaminu za granicę określającą brak postępów w nauce, wykluczając udokumentowane zdarzenia losowe uznane przez dziekana, przyjmuje się osiągnięcie mniej niż 20% sumy punktów ECTS, które student powinien uzyskać w ostatnim semestrze oraz punktów ECTS stanowiących dług punktowy z semestrów poprzednich. Natomiast stosownie do § 29 ust. 3 w stosunku do studenta, który nie spełnia warunków rejestracji na kolejny semestr, dziekan może wydać decyzję w sprawie powtórnego zarejestrowania studenta na semestr, na którym studiował lub skreślenia z listy studentów zgodnie z § 42 ust. 2 pkt 1.
Zdaniem Sądu, wydanie rozstrzygnięcia w powyższym zakresie wiąże się zatem z obowiązkiem wykazania przez organ zaistnienia przesłanek określonych w § 28 ust. 3 lub § 29 ust. 3 regulaminu lub też innych przesłanek przemawiających za uznaniem iż zachodzi "brak postępów w nauce" i uzasadnienia zajętego stanowiska. Tymczasem, w ocenie Sądu, Rektor w ogóle nie odniósł ustalonego stanu faktycznego sprawy do opisanych regulacji zawartych w Regulaminie, opierając swoje rozstrzygnięcie jedynie na ogólnym stwierdzeniu o nierozliczeniu efektów usuwania braków w semestrze letnim 2011/2012 i niezłożeniu indeksu do dziekanatu w terminie, nie podając przy tym szczegółów dotyczących braku efektów w usuwaniu przez skarżącego braków w zaliczeniu zaległych przedmiotów (egzaminów). Organ stwierdził jedynie, że skarżący nie zaliczył "progowych przedmiotów" i nie złożył w przewidzianym terminie indeksu, zamiast wykazać przesłanki zastosowania powoływanych przepisów oraz w sposób szczegółowy i przekonywujący uzasadnić, że w okolicznościach niniejszej sprawy musiało zapaść takie, a nie inne rozstrzygnięcie. Nadto organ II instancji nie rozważył i nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu (skarżący podniósł m.in. w iż w semestrze zimowym 2012 r. zdał 2 egzaminy).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł K.F., zaskarżając go w części dotyczącej pkt I oraz uzasadnienia, zarzucił mu naruszenie prawa procesowego, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) i art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. polegające na uchyleniu jedynie decyzji organu II instancji (Rektora) mimo istnienia przesłanek do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności również decyzji organu I instancji (Dziekana).
Ponadto zarzucono Sądowi naruszenie prawa materialnego tj. art. 257 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 - Prawo o szkolnictwie wyższym (DzU. z 2012 r. poz. 572 ze zm.) polegające na błędnym przyjęciu, że hipotezy tych norm prawnych nie mają zastosowania od ustalonego w sprawie stanu faktycznego. W konsekwencji - jak to wynika z uzasadnienia wyroku - sąd I instancji uznał, że wobec skarżącego (który rozpoczął naukę w systemie studiów jednolitych i nie skorzystał z możliwości przejścia na system dwustopniowy, którego częścią jest od 2011 r. tryb ECTS, a więc ma prawo w starym trybie je ukończyć) może znaleźć zastosowanie definiowanie w regulaminie studiów przesłanki skreślenia w oparciu o deficyty punktów systemu ECTS.
W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i w tym zakresie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w decyzji I organu są te same wady, które WSA dostrzegł także w decyzji II organu. Chodzi m.in. o naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez niezawarcie uzasadnienia wymaganego prawem, art. 7-10 k.p.a. w szczególności poprzez prowadzenie postępowania w sposób pomijający jego istotne etapy (zawiadomienie o wszczęciu, zawiadomienie w trybie art. 10 § 2 k.p.a.), jak również art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego - które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy. Choć w wielu miejscach uzasadnienia sąd I instancji pośrednio bądź bezpośrednio wskazuje te mankamenty w decyzjach obu organów (także Dziekana), to uchyla się od oceny decyzji organu I instancji (jej uchylenia bądź stwierdzenia nieważności). Tymczasem sąd I instancji ma obowiązek z urzędu rozpatrzyć, czy nie zachodzą przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 135 P.p.s.a. Zgłoszenie takiego wniosku przez stronę nie jest co prawda wiążące dla sądu, ale wniosek ten powinien być wzięty pod uwagę i jeżeli jest trafny, to musi być uwzględniony.
Dodano również, iż WSA nie zauważa w ogóle, że obecnie w regulaminach studiów nadal trzeba uwzględniać specyfikę studentów, którzy kontynuują naukę w poprzednim trybie, a nie w systemie dwustopniowym (którego częścią jest tryb ECTS). Tymczasem Sąd I instancji - wbrew oczywistemu brzmieniu zarówno ust. 2 jak i ust. 4 art. 257 przyjął, że do skarżącego mają zastosowanie przepisy odnoszące się do nowego systemu studiowania (ECTS). Nieuwzględnienie przez organy I i II instancji oraz przez WSA specyfiki studiów w starym trybie powoduje oparcie się na przesłankach właściwych dla systemu ECTS. Gdyby sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 257 ust. 2 i 4 ustawy, to uznałby, że w regulaminie studiów istnieje luka prawna dotycząca braku przepisów precyzujących przesłanki skreślania z listy studentów za brak postępów w nauce dotyczących osób studiujących starym trybem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy na jakich oparta została skarga kasacyjna determinują zakres kontroli zaskarżonego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wiąże się z koniecznością prawidłowego ich sformułowania w samej skardze, poprzez powołanie konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego - uchybił sąd wojewódzki, uzasadnienia ich naruszenia, a w przypadku zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wskazania, że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kasacja nie odpowiadająca tym warunkom, a więc pozbawiona podstawowych elementów treściowych, uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę jej zasadności. Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych.
Z art. 183 § 1Ppsa wynika, że sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone (por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2013r. II OSK 508/12 LEX nr 1375116, z dnia 7 marca 2013r. II GSK 2321/11 LEX nr 1296047).
Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnia tylko te zarzuty, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny I instancji nie naruszył innych przepisów.
Przechodząc od tych ogólnych rozważań na grunt skargi kasacyjnej złożonej w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że podstawy skargi kasacyjnej zostały sformułowane w sposób uniemożliwiający jej ewentualne uwzględnienie.
Zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c i art. 145 § 1 pkt. 2 Ppsa jest wadliwy. Zgodnie z art. 135 Ppsa Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z treści art. 135 Ppsa wynika, że warunkiem zastosowania trybu określonego w tym przepisie jest niezbędność takiego rozstrzygnięcia do końcowego załatwienia sprawy. W doktrynie prawa administracyjnego przyjmuje się,że spełnienie przesłanki "niezbędności" następuje jedynie wówczas, gdy bez zastosowania trybu określonego w komentowanym przepisie załatwienie sprawy byłoby "niemożliwe lub co najmniej utrudnione" (Z. Kmieciak, Głębokość orzekania w sprawach objętych kognicją sądów administracyjnych, PiP 2007, z. 4, s. 39).
Wspomniany przepis adresowany jest do Sądu i określa jego uprawnienie. Z przepisu tego nie wynikają natomiast prawa dla wnoszącego skargę na ściśle określony akt lub czynność organu administracji publicznej. Oznacza to, że naruszenie art. 135 Ppsa nie może być przedmiotem skutecznego zarzutu skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 12 marca 2013r.I OSK 1199/12 LEX nr 1305295).
Uregulowanie zawarte w art. 135 Ppsa daje Sądowi możliwość rozszerzenia zakresu kontroli poza zaskarżone akty i czynności, o ile mieszczą się one w granicach danej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 24 października 2011r. I FSK 1573/10 LEX nr 1069287).
Przepis art. 135 Ppsa znajduje zastosowanie jedynie w razie uwzględnienia skargi. Zawiera on uprawnienie sądu administracyjnego do orzekania w głąb sprawy, pozwalające na usunięcie z obrotu prawnego wszystkich rozstrzygnięć wydanych w sprawie niezgodnie z prawem. Nieskorzystanie przez Sąd z przewidzianych w ww. przepisie uprawnień nie może stanowić podstawy do zarzutu naruszenia prawa przez Sąd (por. wyrok NSA z dnia 20 października 2011r. II GSK 1044/10 LEX nr 1151516).
Przepis art. 135 Ppsa nie tworzy podstawy do wystąpienia z wnioskami w skardze do żądania uchylenia decyzji wydanej w I instancji. Przepis art. 135 Ppsa wyznacza jedynie zakres kompetencji orzeczniczych Sądu, uzależniając uruchomienie przewidzianych przez ustawę środków od "niezbędności" końcowego załatwienia sprawy, której dotyczy skarga. Ustalenie, że poza zaskarżonym aktem konieczne jest jeszcze wzruszenie (zweryfikowanie) innych aktów organu administracji, powoduje po stronie Sądu obowiązek zastosowanie ww. przepisu. Jednak nie odpowiada mu uprawnienie skarżącego do żądania, objęcia zakresem orzekania tych aktów. Sąd nie musi odnosić się do złożonego w tym zakresie wniosku, czyli nie musi rozstrzygać w tym zakresie (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2013r. II GSK 50/10 LEX nr 1071136).
Mając na uwadze powyższe procesowe zarzuty na jakich oparta została skarga kasacyjna nie mogły odnieść zamierzonego skutku.
Identycznie należało ocenić materialną podstawę skargi kasacyjnej – zarzut naruszenia art. 257 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012r. 572 ze zm.).
Zgodnie z powołanym przepisem do studiów rozpoczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, stosuje się przepisy dotychczasowe. Studenci jednolitych studiów magisterskich, którzy rozpoczęli studia przed dniem wejścia w życie ustawy, mogą je ukończyć w tym trybie albo przenieść się na odpowiednie studia pierwszego stopnia, albo - po spełnieniu wymagań określonych w regulaminie studiów - na odpowiednie studia drugiego stopnia. Stawiając powyższy zarzut skarga kasacyjna stara się zakwestionować stanowisko Sądu I instancji, że do skarżącego może znaleźć zastosowanie definiowanie w regulaminie studiów przesłanki skreślenia w oparciu o deficyty punktów ECTS.
Skarżący kasacyjnie chce wiec w ten sposób podważyć ustalenia Sądu wynikające z uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Tego rodzaju konstrukcja nie może być skuteczna, a to z uwagi na niepodwazenie skargą kasacyjną stanu faktycznego sprawy. Nieoparcie skargi kasacyjnej na zarzutach naruszenia przez Sąd właściwych przepisów postępowania np. art. 141 § 4 Ppsa, powoduje że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest stanem faktycznym sprawy. W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że nie ma możliwości skutecznego powoływania się na zarzut wadliwego zastosowania prawa materialnego w sytuacji, gdy nie zakwestionowano równocześnie ustaleń stanu faktycznego, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie. Jest to konsekwencją faktu, że błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości.
Naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędne zastosowanie polega na tzw. błędzie "subsumcji", tj. wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada ustalonej hipotezie określonej normy prawnej. Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. Jeżeli skarżący uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (por. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013r. II GSK 2391/11 LEX nr 1296051, z dnia 4 lipca 2013r. I FSK 1092/12 LEX nr 1372071). Przyjmuje się też, że
Niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych, odwołując się przy tym do źródeł dowodowych nie powołanych przez organ i sąd. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (por. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013r. I OSK 1171/12 LEX nr 1298298).
Z tych względów nie mógł odnieść oczekiwanego skutku także zarzut skargi kasacyjnej naruszenia zaskarżonym wyrokiem prawa materialnego.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Ppsa orzekł jak w sentencji.