Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 września 2015r. sygn. akt II SA/Kr 694/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] kwietnia 2015r. znak: [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy waloryzacji i wypłaty odszkodowania.
Wspomniany wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] maja [...] Naczelnik Miasta i Gminy w W. zatwierdził podział działek położonych w mieście W. przy ul. S. i M., zgodnie z przedłożonym projektem podziału: działki nr [...] obręb 6 stanowiącej własność B. M. oraz działki nr [...] obręb 3 stanowiącej własność J. i J. M. oraz o przejęciu na własność Skarbu Państwa działek nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] za odszkodowaniem. Z kolei decyzją z dnia [...] czerwca 1987r. nr [...] Naczelnik Miasta i Gminy w W. ustalił odszkodowanie za przejęcie działki nr [...] oraz działki nr [...], położonych w W. przy ul. S. i M. obręb 3, na kwotę 108.831zł.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011r. znak: [...] Starosta W. odmówił zwrotu działek nr [...] oraz nr [...] obręb 3 W. na rzecz byłych właścicieli – J. M. i J. M..
Wnioskiem z dnia 29 sierpnia 2011r. J. i J. M. zwrócili się do Burmistrza Miasta i Gminy W. o wypłatę odszkodowania za położone w W., a przejęte w 1987r. działki nr [...] o powierzchni 143m2 oraz nr [...] o powierzchni 132m2 – łącznie o powierzchni 27m2.
Burmistrz Miasta i Gminy W. zawiadomieniem z dnia 9 września 2011r. przekazał powyższy wniosek do rozpatrzenia Staroście W..
Po przeprowadzonym postępowaniu Starosta W. decyzją z dnia [...] września 2013r. nr [...] orzekł o zwaloryzowaniu kwoty 108.831zł ustalonej decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w W.z dnia [...] czerwca 1987r. na kwotę 6.168,53zł oraz o wypłacie tej kwoty na rzecz J. i J. M.. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014r. znak: [...] Wojewoda Małopolski, po rozpatrzeniu odwołania J. i J. M., uchylił ww. decyzję Starosty, wyjaśniając że akta postępowania zawierały wprawdzie wyliczenia doprowadzające do ustalenia kwoty waloryzacji, lecz nie zostały one zamieszczone w uzasadnieniu decyzji. W motywach rozstrzygnięcia Wojewoda Małopolski wskazał również na brak możliwości uwzględnienia zarzutu dotyczącego ustalenia nowego odszkodowania w oparciu o aktualne ceny nieruchomości. Stwierdził ponadto, że nie podziela stanowiska Starosty W. w sprawie przedawnienia roszczenia o zapłatę odszkodowania wskazując, iż w tej sprawie mają zastosowanie przepisy art. 117 § 1, § 2, art. 118 oraz art. 120 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r.
Kodeks cywilny (obecnie: Dz.U. z 2017r. poz. 459), dalej powoływanej również jako "K.c.". Organ wyjaśnił, że dziesięcioletni termin przedawnienia biegnie od dnia wymagalności roszczenia, a roszczenie o odszkodowanie ustalone w drodze decyzji administracyjnej staje się wymagalne dopiero po jego ustaleniu i przyznaniu. Wojewoda Małopolski wskazał, że decyzja o odszkodowaniu Naczelnika Miasta i Gminy w W. z dnia [...] czerwca 1987r. stała się ostateczna z dniem [...] lipca 1987r. i zgodnie z zapisem pkt 2 tej decyzji odszkodowanie winno być wypłacone w ciągu 30 dni licząc od tej daty, a zatem dziesięcioletni okres przedawnienia minął w dniu 2 sierpnia 1997r.
W ocenie Wojewody Małopolskiego zgodnie z dokumentami przekazanymi przez Burmistrza Miasta i Gminy w W. J. i J. M. po raz pierwszy z roszczeniem o wypłatę odszkodowania wystąpili do Urzędu Miasta i Gminy w W. w dniu 30 lipca 1998r., a więc po upływie 11 lat od jego wymagalności. Ponadto J. i J. M. nie przedstawili żadnego dowodu na wystąpienie z roszczeniem o wypłatę odszkodowania przed upływem terminu przedawnienia.
Decyzją z dnia [...] listopada 2014r. znak: [...], Starosta W., po ponownym rozpatrzeniu wniosku J. i J. M. o wypłatę odszkodowania ustalonego decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w W. z dnia [...] czerwca 1987r. znak: [...], w związku z decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia [...] sierpnia 2014r. znak: [...], orzekł o odmowie waloryzacji i wypłaty odszkodowania ustalonego w kwocie 108.831zł decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w W. z dnia [...] czerwca 1987r. nr [...] za przejęcie działki nr [...] o powierzchni 143m2 oraz działki nr [...] o powierzchni 132m2 obręb 3 W..
J. M. i J. M. wnieśli odwołanie od ww. decyzji Starosty W. z dnia [...] listopada 2014r., zarzucając jej naruszenie art. 117 – 127 oraz art. 450 – 486 K.c. poprzez ich bezpodstawne zastosowanie oraz nierozpoznanie sprawy co do jej istoty (waloryzacji). Wskazując na powyższe naruszenia prawa wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Wojewoda Małopolski, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r. znak: [...], na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014r. poz. 518 ze zm.), dalej powoływanej również jako "u.g.n.", oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r. poz. 267 ze zm.), dalej powoływanej jako "K.p.a.", utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty W. z dnia 7 listopada 2014r. W uzasadnieniu organ wskazał, że kwestią wymagającą wyjaśnienia w pierwszej kolejności jest charakter prawny odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości, gdyż ma to istotne znaczenie ze względu na konieczność uwzględnienia w postępowaniu administracyjnym przepisów o przedawnieniu roszczeń – art. 117 i nast. K.c. Organ odwoławczy stwierdził, że stosunek prawny odszkodowania nie ma charakteru stosunku administracyjnoprawnego, stroną tego stosunku nie jest bowiem organ administracyjny prowadzący postępowanie w sprawie odszkodowania (lub wywłaszczenia i odszkodowania).
Zdaniem Wojewody stosunek odszkodowawczy oparty jest na zasadzie równorzędności jego stron. Jest więc typowym stosunkiem cywilnoprawnym. Zastosowanie w niniejszym postępowaniu przepisów o przedawnieniu roszczeń (art. 117 i nast. K.c.) jest – w ocenie organu odwoławczego – zasadne, ponieważ brak jest racjonalnego uzasadnienia, aby te roszczenia majątkowe były traktowane w sposób uprzywilejowany, bez wyraźnej woli ustawodawcy w tym zakresie. Jak dalej podkreślił Wojewoda Małopolski, jeżeli ustawa wywłaszczeniowa lub inny przepis prawa administracyjnego nie stanowią o przedawnieniu lub wygaśnięciu omawianego roszczenia, ulega ono przedawnieniu (wprost) na podstawie przepisów o przedawnieniu roszczeń zawartych w art. 117 – 127 K.c. Z tej przyczyny za niezasadny uznano zarzut odwołania, wskazujący na brak podstaw do możliwości zastosowania instytucji przedawnienia w przedmiotowej sprawie.
Organ odwoławczy, dokonując merytorycznej oceny zasadności zgłoszonego w sprawie roszczenia o wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, stwierdził zatem, że uległo ono przedawnieniu, a zatem okolicznością rozstrzygającą o odmowie wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania jest przedawnienie roszczenia odszkodowawczego. Wskazał ponadto, że nie budzą wątpliwości ustalenia organu I instancji, iż orzeczenie Naczelnika Miasta i Gminy w W. z dnia 2 czerwca 1987r. orzekające o ustaleniu odszkodowania za przejęcie działek nr [...] i nr [...] położonych w W. obręb 3, na rzecz J. M. i J. M. w łącznej wysokości 108.831zł, stało się ostateczne, co zostało stwierdzone w dniu 2 lipca 1987r. Zgodnie z zapisem pkt 2 tegoż orzeczenia po upływie 30 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, roszczenie o wypłatę odszkodowania stało się wymagalne.
Tym samym zapłata kwoty przyznanej na rzecz J. M. i J. M. w łącznej wysokości 108.831zł winna była nastąpić w ciągu najpóźniej 30 dni od dnia ostateczności orzeczenia o odszkodowaniu, a zatem do dnia 1 sierpnia 1987r. Uwzględniając powyższe organ odwoławczy uznał, iż bieg terminu przedawnienia roszczenia J. M. i J. M. o wypłatę ww. odszkodowania rozpoczął się z dniem 2 sierpnia 1987r., a zakończył w dniu 2 sierpnia 1997r. Jednocześnie organ podkreślił, że jakkolwiek odwołujący występowali do Urzędu Miasta i Gminy w W. w sprawie wypłaty odszkodowania, to jednak po raz pierwszy uczynili to dopiero w dniu 30 lipca 1998r., a więc niemal rok po upływie 10 – letniego okresu przedawnienia.
Odnosząc się do pozostałych zawartych w odwołaniu zarzutów organ II instancji zauważył, iż już w wydanej poprzednio decyzji z dnia [...] sierpnia 2014r. znak: [...] pozostawał na stanowisku, że roszczenie o zapłatę odszkodowania ma charakter cywilnoprawny i podlega przedawnieniu na podstawie przepisów K.c. Jednocześnie uchylając zaskarżoną decyzję i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, organ odwoławczy uznał za konieczne uprzednie wyjaśnienie przez Starostę W., czy w okresie poprzedzającym złożenie wniosku z dnia 29 sierpnia 2011r. o wypłatę odszkodowania, J. M. i J. M. podejmowali czynności zmierzające do wyegzekwowania należnej kwoty, co spowodowałoby przerwanie biegu przedawnienia roszczenia.
Zdaniem Wojewody niezasadny jest zarzut odwołujących, iż zaskarżona decyzja w ogóle nie dotyka zagadnienia waloryzacji świadczenia ograniczając się do stwierdzenia, że roszczenie o jego wypłatę uległo przedawnieniu. Skoro bowiem ustalono, że żądanie polegające na wypłacie ustalonego już w przeszłości i następnie zwaloryzowanego odszkodowania uległo przedawnieniu, to brak było podstaw do dokonania tejże waloryzacji.
J. M. i J. M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na ww. decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] kwietnia 2015r., zaskarżając ją w całości i zarzucając naruszenie prawa materialnego, a to art. 132 ust. 3 u.g.n. w zw. z art. 117 i 118 K.c., poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że roszczenie, o którym mówi pierwszy z powoływanych przepisów przedawnia się na zasadach ogólnych stosowanych w prawie cywilnym. Z powyższych względów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] kwietnia 2015r. znak: [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty W. z dnia [...] listopada 2014r. W uzasadnieniu Sąd I instancji nie podzielił stanowiska zaprezentowanego przez organy administracji obu instancji, jakoby roszczenie o wypłatę zwaloryzowanego odszkodowania przyznanego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości miało charakter cywilnoprawny i jako takie – stosownie do regulacji zawartej w art. 117 i nast. K.c. – ulegało przedawnieniu po upływie 10 lat od wymagalności.
Jednocześnie Sąd stwierdził, że istnienie decyzji ustalającej odszkodowanie przy braku jego wypłaty warunkuje możliwość waloryzacji. Zgodnie bowiem z treścią art. 132 ust. 3 u.g.n. wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty. Zdaniem Sądu zawarta w tym przepisie regulacja ma także zastosowanie do odszkodowania ustalonego na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów o wywłaszczeniach, a więc także przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, o ile nie zostało ono wypłacone uprawnionemu – byłemu właścicielowi, bądź złożone do depozytu sądowego. Nie oznacza to wstecznego działania przepisów u.g.n., gdyż chodzi o zobowiązanie istniejące w dniu jej wejścia w życie.
Sąd stanął zatem na stanowisku, że roszczenie odszkodowawcze wynikające z decyzji administracyjnej nie ulega przedawnieniu. Przypomniał, że stosownie do treści art. 128 ust. 1 u.g.n. wywłaszczenie własności nieruchomości następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej. Kwestię waloryzacji aktualnie zaś reguluje art. 132 ust. 3 u.g.n., natomiast wcześniej kwestię tą regulował art. 55 ust. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Sąd wyjaśnił, że przepis ten miał również zastosowanie do odszkodowania ustalonego na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów o wywłaszczeniu. Zdaniem Sądu realizacji tego roszczenia z wszystkimi tego konsekwencjami należy dokonywać na podstawie przepisów materialnego prawa administracyjnego. Zaś na gruncie prawa administracyjnego o przedawnieniu roszczenia ustalonego decyzją administracyjną można mówić jedynie wtedy, gdy przepis prawa wyraźnie tak stanowi.
Skoro zarówno ustawa z 1985r., jak i ustawa z 1997r., nie przewidują przedawnienia roszczenia o wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, to tym samym roszczenie to nie ulega przedawnieniu, jeżeli wysokość tego roszczenia ustalona została decyzją administracyjną. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania do ustalonego odszkodowania przepisy prawa cywilnego o przedawnieniu roszczeń, a zgodnie z brzmieniem art.132 ust.2 u.g.n. przepisy K.c. stosuje się odpowiednio wyłącznie do zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.
Dalej Sąd I instancji podkreślił, że wywłaszczenie jest instytucją prawa administracyjnego swoiście regulującą kwestię odszkodowania za szkodę wynikłą z władczej ingerencji państwa w sferę prawa własności. Jakkolwiek w wyniku tej ingerencji powstają skutki cywilnoprawne w sferze praw rzeczowych, to jednak odszkodowanie, jako konieczny element wywłaszczenia znajduje podstawę w stosunku publicznoprawnym i ma charakter roszczenia publicznoprawnego. Sprawy powstałe więc na tle takiego odszkodowania należy zakwalifikować do spraw administracyjnych. Skoro rozpoznawana sprawa dotyczy stosunku administracyjnego, to nie mają do niego zastosowania przepisy K.c., w tym także przepisy dotyczące przedawnienia.
Zatem decyzja ustalająca odszkodowanie, niezależnie od daty jej wydania, będzie podlegała wykonaniu, bowiem organy błędnie uznały, iż roszczenie odszkodowawcze wynikające z decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w W. z dnia 2 czerwca 1987r. uległo przedawnieniu w oparciu o przepisy K.c.
Jednocześnie Sąd dodał, że zwaloryzowanie odszkodowania, powinno nastąpić w drodze decyzji. Jest to bowiem załatwienie sprawy co do jej istoty przez orzeczenie o skonkretyzowanych uprawnieniach strony postępowania administracyjnego. Nie ma przy tym znaczenia, że dotychczasowe postępowanie w sprawie wywłaszczenia i ustalenia odszkodowania zostało już zakończone. Powyższego stanowiska nie podważa treść art. 132 ust. 2 u.g.n., mimo że przepis ten nie określa w sposób wyraźny formy prawnej, w jakiej należy dokonać waloryzacji, w przeciwieństwie do spraw związanych z wywłaszczeniem, odszkodowaniem, czy np. zwrotem wywłaszczonej nieruchomości. Brak określenia w ustawie formy decyzji do rozstrzygania spraw związanych z waloryzacją odszkodowania nie oznacza jeszcze, że taki tryb decyzyjny jest wyłączony. W sprawie istotne jest bowiem to, że źródłem przedmiotowego żądania jest akt administracyjny – decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości lub odrębna decyzja o ustaleniu odszkodowania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wywiódł Wojewoda Małopolski. Zaskarżając orzeczenie w całości, podniósł naruszenie przepisów postępowania w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", które mogło mieć istotny na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 145 § 1 pkt 1a P.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na sprawy przez błędne przyjęcie, iż organ administracji publicznej prowadzący postępowanie naruszył przepis art. 132 ust. 3 u.g.n., uznając że skoro roszczenie o wypłatę przyznanego decyzją odszkodowania uległo przedawnieniu i wygasło, to odszkodowanie takie nie podlega waloryzacji na zasadach określonych tym przepisem.
W motywach skargi kasacyjnej jej autor przypomniał, że po upływie 30 dni od dnia, w którym decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w W. z dnia [...] czerwca 1987r. o ustaleniu odszkodowania za przejęcie działek nr [...] i nr [...] położonych w obrębie 3 na rzecz J. M. i J. M. stała się ostateczna, roszczenie o wypłatę odszkodowania stało się wymagalne. Bieg terminu przedawnienia roszczenia J. M. i J. M. o wypłatę ww. odszkodowania rozpoczął się z dniem 2 sierpnia 1987r., a zakończył w dniu 2 sierpnia 1997r. Organ podkreślił, że wnioskodawcy postępowania wystąpili o odszkodowanie niemal rok po upływie dziesięcioletniego okresu przedawnienia, zatem art. 132 ust. 3 u.g.n. nie mógł zostać zastosowany, gdyż roszczenie wnioskodawców uległo przedawnieniu.
W ocenie Wojewody Małopolskiego roszczenie o wypłatę odszkodowania jest typowym stosunkiem cywilnoprawnym i jeżeli ustawa o wywłaszczeniu lub inny przepis prawa administracyjnego nie stanowią o przedawnieniu lub wygaśnięciu omawianego roszczenia, ulega ono przedawnieniu.
W końcowej części skargi kasacyjnej dodano, że decyzja o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość stanowi podstawę nabycia wierzytelności przez wywłaszczonego, który może żądać od strony zobowiązanej, Skarbu Państwa lub gminy, zapłaty sumy pieniężnej, a do wykonania takiego zobowiązania, jak również skutków jego niewykonania – ze względu na cywilnoprawny charakter roszczenia – mają zastosowanie przepisy art. 450 – 486 K.c. z modyfikacjami wynikającymi z u.g.n.
Z powyższych względów Wojewoda Małopolski wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego wg norm przepisanych prawem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził występowania przesłanek nieważności postępowania, co oznacza, że zobligowany był rozpoznać sprawę w granicach podstaw i wniosków skargi kasacyjnej.
Przedmiotową skargę kasacyjną oparto na podstawie kasacyjnej przewidzianej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez wadliwe przyjęcie, że odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość podlega waloryzacji na podstawie art. 132 ust. 3 u.g.n., w sytuacji gdy roszczenie o wypłatę tegoż odszkodowania uległo przedawnieniu i wygasło. Tym samym kluczowa dla oceny zasadności powyższego zarzutu jest odpowiedzi na pytanie o to czy roszczenie o wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w ogóle ulega przedawnieniu.
Odnosząc się do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu należy generalnie wskazać, iż prawo administracyjne nie przewiduje instytucji przedawnienia roszczeń, znanej z prawa cywilnego (art. 117 – 127 K.c.). Przedawnienie na gruncie prawa administracyjnego istnieje tylko wówczas, gdy przepisy wyraźnie to regulują. Nie ulega wątpliwości, iż kwestia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość jest domeną prawa administracyjnego i została uregulowana kompleksowo w przepisach u.g.n. Regulacje te nie przewidują możliwości przedawnienia żądania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, zaś przepis art. 132 ust. 2 u.g.n. wskazuje, że do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy K.c. Tym samym a contrario wypada przyjąć, iż pozostałych przepisów K.c. nie stosuje się. Nie stosuje się zatem do odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość przepisów o przedawnieniu roszczeń (vide: wyrok NSA z dnia 6 lutego 2009r. sygn. akt I OSK 335/08; uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 20 maja 2010r. sygn. akt I OPS 14/09; wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2009r. sygn. akt I OSK 874/08; wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2016r. sygn. akt I OSK 2306/14; wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2017r. sygn. akt I OSK 1857/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ponadto wypada wskazać, iż specyfika dochodzonego prawa nie wykazuje tego rodzaju cech aby można było mówić stosunku wymagającym cywilnoprawnej reglamentacji. O ile wypada zgodzić się, że generalnie odszkodowanie, a więc naprawnienie wyrządzonej szkody, jest domeną prawa cywilnego (art. 415 i nast. oraz art. 471 K.c.), o tyle odszkodowanie za wywłaszczenie, a więc za odebranie wartości majątkowej w sposób władczy przez podmiot korzystający z imperium państwa ma charakter publicznoprawny. Wszak źródłem jego powstania nie jest czynność lub zdarzenie o charakterze cywilnoprawnym, lecz zdarzenie publicznoprawne powstające w wyniku wydania decyzji administracyjnej, jako czynności o charakterze publicznoprawnym. Wypłata odszkodowania za dokonane wywłaszczenie stanowi zatem zobowiązanie podmiotu publicznoprawnego wobec wywłaszczonego właściciela za pozbawienie go własności (vide: wyrok NSA z dnia 6 lutego 2009r. sygn. akt I OSK 335/08; wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2009r. sygn. akt I OSK 874/08; wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2016r. sygn. akt I OSK 2306/14; wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2016r. sygn. akt I OSK 1083/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ponadto wypada wskazać, iż odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość ma charakter akcesoryjny i pozostaje w relacji zależności z administracyjnoprawnym sposobem odebrania własności nieruchomości. Strony stosunku odszkodowawczego wynikającego z wywłaszczenia nie pozostają z sobą w pozycji równorzędnej. Podmiot wywłaszczony nie ma bowiem wpływu na powstanie zdarzenia publicznoprawnego, którego skutkiem jest odjęcie prawa własności nieruchomości, ani tym bardziej na stosunek odszkodowawczy będący jego konsekwencją (vide: wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2009r. sygn. akt I OSK 874/08, wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2016r. sygn. akt I OSK 2306/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym nie znajdując podstaw do stosowania przepisów K.c. o przedawnieniu roszczeń do żądania wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, należało wskazać, iż żądanie to nie jest limitowane czasem.
W świetle powyższego podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut uznać należało za nieusprawiedliwiony, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Rozstrzygając o odmowie zwrotu na rzecz skarżących kosztów postępowania kasacyjnego uwzględniono treść art. 204 pkt 2 P.p.s.a. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną daje prawo do żądania zwrotu kosztów poniesionych z tego tytułu. O odpowiedzi na skargę kasacyjną można jednak mówić tylko wówczas, gdy złożona ona została w terminie 14 dni od doręczenia skargi kasacyjnej. Wniesienie po tej dacie pisma zatytułowanego "odpowiedź na skargę kasacyjną" nie czyni zadość wymaganiom art. 179 P.p.s.a. i powoduje, że jest to zwykłe pismo procesowe w sprawie, które nie uprawnia do zwrotu stosownych kosztów postępowania (vide: B. Dauter [w:] S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka – Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych., wyd. LexisNexis Warszawa 2007r., str. 297 – 298; postanowienie NSA z dnia 26 września 2007r. sygn. akt II FSK 1241/06, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jeżeli zatem pełnomocnik skarżących otrzymał odpis skargi kasacyjnej w dniu 7 grudnia 2015r., a pismo zatytułowane odpowiedź na skargę kasacyjną złożone zostało w dniu 27 kwietnia 2017r., to koszty sporządzenia owego pisma nie stanowią niezbędnych kosztów postępowania w rozumieniu art. 205 § 2 P.p.s.a.