Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 maja 2011r. sygn. akt II SA/Wa 358/11 oddalił skargę H. F. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie wezwania do natychmiastowego opróżnienia lokalu mieszkalnego.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Decyzją z dnia [...] marca 1994r. wydaną przez Komendanta Garnizonu Lubelskiego przydzielono J. F. (mężowi skarżącej) kwaterę stałą mieszkanie położone w L. ul. [...], na czas pełnienia służby.
Dyrektor Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w L. decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] wezwał J. F. wraz ze wszystkimi wspólnie zamieszkałymi osobami jego prawa reprezentującymi do dobrowolnego zwolnienia i przekazania do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej osobnej kwatery stałej w L. przy ul. [...], w terminie do 31 grudnia 2003 r. Wymieniona decyzja została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w L. z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...].
Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 28 marca 2006 r. sygn. akt III SA/Lu 26/06 oddalił skargę J. F. na ww. decyzję z dnia [...] stycznia 2004 r.
Wyrokiem z dnia 03 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1124/06 NSA oddalił skargę kasacyjną J. F. od ww. wyroku WSA w Lublinie z 28 marca 2006 r.
W dniu [...] lutego 2008 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w L. skierował do J. F. i H. F. upomnienie nr [...], wzywające ich do wykonania obowiązku zwolnienia ww. lokalu mieszkalnego w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia, pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
W związku z niewykonaniem ww. obowiązku w terminie, Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Regionalny w L. w dniu [...] kwietnia 2008 r. wystawił w stosunku do H. F. tytuł wykonawczy nr [...] oraz wydał postanowienie z dnia [...] kwietnia 2008r. nr [...], w którym wezwał ją do natychmiastowego opróżnienia z rzeczy lokalu mieszkalnego położonego w L. przy ul. [...] pod rygorem zastosowania przymusu bezpośredniego. Wraz z pismem z dnia [...] kwietnia 2008r. Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Regionalny w L. doręczył H. F. tytuł wykonawczy i postanowienie oraz zawiadomił o wszczęciu postępowania egzekucyjnego, doręczenie nastąpiło w dniu [...] kwietnia 2008r.
W dniu [...] kwietnia 2008 r. H. F. złożyła do Dyrektora WAM Oddział w L. zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, oraz wniosek z dnia [...] kwietnia 2008r. adresowany do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej o stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w L. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...]. Zarówno w uzasadnieniu zarzutów jak i wniosku o stwierdzenie nieważności podała, że wydane zostały bez podstawy prawnej, albowiem wzywano ją do wykonania obowiązku, który nie istnieje. Przedmiotem egzekucji może być bowiem tylko taki obowiązek, który wynika z decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego WAM w L. z [...] listopada 2003 r., a więc dobrowolne wykonywanie przez nią obowiązku opróżnienia zajmowanej kwatery. Tymczasem w postanowieniu została wezwana do natychmiastowego opróżnienia lokalu mieszkalnego pod rygorem przymusu bezpośredniego
W związku z zgłoszonymi zarzutami z dnia [...] kwietnia 2008r. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, Dyrektor WAM Oddział w L. postanowieniem z dnia [...] maja 2008r. uznał zarzuty za nieuzasadnione. Minister Obrony Narodowej, po rozpatrzeniu zażalenia H. F., postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008r. utrzymał je w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 stycznia 2009r. sygn.1496/08 oddalił skargę H. F. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 sierpnia 2008r., a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 października 2009r. sygn. I OSK 595/09 oddalił skargę kasacyjną H. F. Natomiast w związku z zgłoszonym z dnia [...] kwietnia 2008r. wnioskiem o stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora WAM Oddział Regionalny w L. z dnia [...] kwietnia 2008r., Prezes WAM postanowieniem z dnia [...] maja 2008r. przekazał wniosek organowi właściwemu Ministrowi Obrony Narodowej.
Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności ww. postanowienia, a następnie po rozpoznaniu wniosku H. F. o ponowne rozpatrzenie sprawy postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie.
WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 6 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 5/09, po rozpoznaniu skargi H. F., stwierdził nieważność obu ww. postanowień Ministra Obrony Narodowej. Sąd uznał, że z treści wniosku z dnia [...] kwietnia 2008 r. wynika, że H. F. wniosła zażalenie na postanowienie z dnia [...] kwietnia 2008r. w sprawie zastosowania środka egzekucyjnego pod rygorem zastosowania przymusu bezpośredniego, a nie wniosek o stwierdzenie nieważności. Minister Obrony Narodowej, po rozpatrzeniu zażalenia H. F., postanowieniem z dnia [...] listopada 2010r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W ocenie organu odwoławczego przedmiotowe zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, albowiem zgodnie z art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, takiego prawa nie ma również organ odwoławczy. Minister wskazał, że podstawą wzruszenia postępowania organu egzekucyjnego I instancji mogłoby być jedynie działanie sprzeczne z przepisem art. 29 § 2 ww. ustawy, lecz organ odwoławczy nie dopatrzył się takiego uchybienia. Organ odwoławczy podkreślił, iż postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM uznał zarzuty H. F. za nieuzasadnione, a rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem MON z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...].
WSA w Warszawie w dniu 28 stycznia 2009 r. oddalił skargę H. F. na postanowienie MON z dnia [...] sierpnia 2008 r. (sygn. akt II SA/Wa 1496/08), a NSA wyrokiem z dnia 27 października 2009 r. sygn. I OSK 595/09 oddalił skargę kasacyjną zobowiązanej od wyroku z dnia 28 stycznia 2009 r. Jak wskazał organ odwoławczy, w ocenie ww. Sądów decyzja Dyrektora Oddziału Terenowego WAM w L. z dnia [...] listopada 2003 r. znajduje się w obrocie prawnym, jest ostateczna i prawomocna, a obowiązek nałożony tą decyzją, tj. obowiązek zwolnienia i przekazania do dyspozycji WAM osobnej kwatery stałej nie został wykonany dobrowolnie przez zobowiązaną, co oznacza, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym istnieje i został określony zgodnie z powyższą decyzją, podlega on przymusowemu wyegzekwowaniu w drodze egzekucji administracyjnej.
Pismem z dnia 31 grudnia 2010 r. H. F. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...], wnosząc o jego uchylenie, uchylenie poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w L. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 maja 2011r. sygn. II SA/Wa 358/11 oddalając skargę H. F. podał, że okolicznością niesporną w niniejszej sprawie jest to, iż kwestionowane postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w L. z dnia [...] kwietnia 2008 r. było już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1496/08, w związku z zarzutami podniesionymi przez skarżącą. Poza sporem jest też okoliczność, iż w powyższym postępowaniu zapadł wyrok w dniu 28 stycznia 2009 r. oddalający skargę oraz że wyrok ten został utrzymany w mocy przez Naczelny Sad Administracyjny rozpoznający wniesioną skargę kasacyjną.
W świetle powyższego według orzekającego Sądu, usankcjonowana została już poprawność zaskarżonego postanowienia. Zgodnie bowiem z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) - dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga sprawę w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotowy przepis nałożył na Sąd Administracyjny obowiązek całościowego odniesienia się do zgodności z prawem skarżonego aktu władczego administracji.
Niezależnie od zarzutów skarżącej, Sąd zbadał sporne rozstrzygnięcie pod każdym kątem. Nie dopatrzył się nieprawidłowości, które winny skutkować wyeliminowaniem postanowienia z obrotu prawnego. Tej konkluzji nie zmienił podnoszony w skardze zarzut, iż w chwili obecnej zostały zgłoszone zastrzeżenia inne od tych zawartych w skardze rozpoznawanej w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1496/08. Jak już bowiem wyżej wskazano, Sąd rozpoznający zarzuty w wyżej powołanej sprawie dokonywał całościowej oceny poprawności spornego postanowienia. To zaś sprawia, iż orzekający Sąd jest związany oceną dokonaną we wcześniejszym postępowaniu, zgodnie z dyspozycją art. 170 p.p.s.a., i nie posiada już umocowania prawnego do dokonywania ponownej weryfikacji spornego postanowienia. Podobne wnioski Sąd wyciągnął, odnosząc się do zarzutu skargi skierowanego przeciwko poprawności decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w L. z dnia [...] listopada 2003 r. Decyzja ta była już przedmiotem badania przez Sądy administracyjne, które nie dopatrzyły się nieprawidłowości związanych z jej wydaniem.
Stąd więc, powyższy zarzut również nie może zostać uwzględniony przez tut. Sąd, z uwagi na związanie prawomocnymi wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 marca 2006 r. i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2007 r. Sąd jako okoliczność bez wpływu na treść orzeczenia uznał kwestię, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 maja 2009 r. wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 6/09 wypowiedział się na temat nieprawidłowości doręczenia tytułu egzekucyjnego. Sąd wyjaśnił, że Intencją Sądu wydającego powyższy wyrok było bowiem jedynie zwrócenie organowi uwagi na konieczność procedowania zgodnego z normą art. 143 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przedmiotowe uchybienie nie stało się zaś podstawą wydania przez ten Sąd wyroku z dnia 6 maja 2009 r. Podstawę tego rozstrzygnięcia stanowiły bowiem jedynie kwestie związane z kwalifikacją prawną wniosku strony z dnia [...] kwietnia 2008 r.
Powyższy wyrok został zaskarżony przez H. F. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w drodze skargi kasacyjnej. Wniosła w niej o uchylenie w całości w.w wyroku, zasądzenie kosztów postępowania i o wstrzymanie zaskarżonego wyroku. Zarzuciła wyrokowi naruszenie przepisów postępowania (art. 174pkt 2 p.p.s.a.), które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 134 § l i art. 141 § 4 oraz 145 § l pkt. l lit. a i c i 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się przez WSA w Warszawie do istotnych dla niniejszej sprawy okoliczności i zarzutów podniesionych w skardze z 31.12.2010r. i całkowite ich pominięcie przy wydawaniu skarżonego wyroku i w konsekwencji oddalenie skargi, naruszenie art. 2 i 3 § l, 151, 145 § l pkt l lit a i p.p.s.a. w zw. z art. 29 § 2 i 27, art. 143 §l pkt l ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, oddalenie skargi pomimo braku odniesienia się do kwestii doręczenia odpisu tytułu wykonawczego przez właściwy podmiot zarówno w postępowaniu egzekucyjnym jak i sądowym oraz wadliwości samego tytułu wykonawczego z pkt. wymagań stawianych przez art. 27 ustawy egzekucyjnej jak i jego doręczenia odpisu tytułu.
W uzasadnieniu skargi H. F. podała bardziej szczegółowo, że WSA w Warszawie nie odniósł się do części z podniesionych w skardze z 31.12.2010r. zarzutów takich jak doręczenie skarżącej oryginału tytułu wykonawczego a nie odpisu tego tytułu, niedoręczenie do tytułu wykonawczego dowodu doręczenia upomnienia, niewystawienie tytułu wykonawczego we właściwym urzędowym formularzu, obowiązującym w dacie wydania tego tytułu a nadto doręczenie zarówno upomnienia jak i odpisu tytułu przez niewłaściwy podmiot. Nieodniesienie się do wskazanych okoliczności przeczy w ocenie skarżącej stanowisku wyrażonemu w treści uzasadnienia skarżonego wyroku, zgodnie z którym, niezależnie od zarzutów skarżącej, Sąd musi badać sporne rozstrzygnięcie pod każdym kątem.
Skarżąca zauważyła, że organ II instancji a zwłaszcza WSA w Warszawie oparły swoje stanowisko na założeniu, iż zaskarżone postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w L. z dnia 11 kwietnia 2008 r. było już przedmiotem oceny WSA w Warszawie w sprawie II SA/Wa 1496/08, której przedmiotem były zarzuty dotyczące prowadzenia postępowania egzekucyjnego i w której to orzekał także Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 października 2009 r. (sygn. akt: I OSK 595/09).
Skarżąca uznała to stanowisko Sądu za błędne. Po pierwsze stwierdziła, że przedmiot obu postępowań jest odmienny i nie istnieją podstawy do powołania się na rei iudicate. Po drugie, nie może być przyjęte za prawidłowe stanowisko WSA w Warszawie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku z dnia 16 maja 2011, skoro WSA rozpatrując skargę i wydając wyrok z dnia 28 stycznia 2009 r. nie dopatrzył się nieprawidłowości, które winny skutkować wyeliminowaniem postanowienia z obrotu prawnego, to tym samym takie postanowienie jawi się jako prawidłowe, bowiem sąd musiał rozpatrywać sporne zagadnienie pod każdym kątem jak wymaga tego art. 134 § l p.p.s.a. Przeczy temu w ocenie skarżącej w sposób jednoznaczny treść uzasadnienia wyroku z 28 stycznia 2009r., z którego wynika, że WSA w ogóle nie odniósł się do kwestii prawidłowości doręczonego odpisu tytułu wykonawczego a zwłaszcza jego zgodności z wymogami art. 27 ustawy egzekucyjnej.
Tym samym w ocenie skarżącej podniesienie zarzutów wobec odpisu tytułu i samego tytułu obligowało WSA do ich rozpatrzenia. Dla skarżącej nie wynika też z uzasadnienia wyroku czy upomnienie i tytuł wykonawczy został doręczony przez właściwy podmiot.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do postanowień art.183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art.183 § 2 p.p.s.a.. Wynikająca z przepisu art.183 § p.p.s.a. zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza, że Sąd jest związany wnioskiem skarżącego wynikającym ze skargi kasacyjnej, określającym przedmiot zaskarżenia oraz podstawy zaskarżenia określone w art.174 p.p.s.a.. Wskazane w tym przepisie podstawy zaskarżenia determinują kierunek działalności kontrolnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który nie może z własnej inicjatywy podjąć żadnych badań w celu ustalenia innych poza podniesionymi w skardze kasacyjnej, wad zaskarżonego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Skarga kasacyjna w rozpoznawanej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem nie ma uzasadnionych podstaw, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu, mimo częściowo błędnego uzasadnienia.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym występują różnorodne środki ochrony prawnej. W ramach środków ochrony można między innymi wskazać: zarzuty i zażalenia. Zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji jest środkiem szczególnym niezwykle charakterystycznym dla administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu, różniący się od odwołania w ogólnym postępowaniu administracyjnym. Rola zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym sprowadza się przede wszystkim do jednego ze sposobów weryfikacji czynności organów egzekucyjnych mających służyć ochronie adresata czynności, który może być wykorzystany wyłącznie na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Instytucja zarzutu nie służy zatem weryfikacji czynności egzekucyjnych podjętych po doręczeniu tytułu wykonawczego i upływie terminu do jego wniesienia.
Zarzut jest środkiem względnie suspensywnym, gdyż jego wniesienie nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego, a jedynie organ egzekucyjny z uzasadnionych powodów może wstrzymać postępowanie egzekucyjne lub niektóre czynności egzekucyjne - do czasu rozpatrzenia zarzutu. Brak suspensywności zarzutu wpływa w znacznym stopniu na charakter tego środka, co powoduje zaliczanie go do środków niedoskonałych. Ponadto o ile odwołanie można zgodnie z art. 128 k.p.a. składać z każdego powodu, to zarzuty mogą być oparte tylko na podstawach wyczerpująco uregulowanych w art. 32 u.p.e.a. Zarzut nie jest środkiem dewolutywnym, bo jest rozpatrywany przez organ egzekucyjny, a nie przez jego organ wyższego stopnia.
Ponadto jego rozpatrywanie polega nie na ponownym rozpatrzeniu tej samej sprawy (zaistnienia podstaw do wszczęcia egzekucji), lecz na zbadaniu zasadności zarzutu podjęcia i prowadzenia egzekucji Organ egzekucyjny nie rozpoznaje sprawy od strony merytorycznej, wówczas bowiem stałby się trzecią instancją, co jest uzasadnione tym, że strona mogła podnieść zarzuty dotyczące meritum sprawy w postępowaniu przy wydawaniu decyzji nakładającej obowiązek.
Podstawy wnoszenia zarzutów zostały w art. 33 u.p.e.a. wyliczone enumeratywnie, na co wskazuje użycie w tej regulacji zwrotu: "podstawą zarzutu [...] może być tylko". Na przesłanki wnoszenia zarzutów składają się czynności wykonywane przez wierzyciela lub organ egzekucyjny, brak działania po ich stronie bądź też działanie zobowiązanego, a także okoliczności, których nie da się zakwalifikować do żadnej z wymienionych grup. Artykuł 27 u.p.e.a określa elementy składowe tytułu wykonawczego. Zobowiązany może podnosić zarzut niespełnienia wymogów art. 27 u.p.e.a. jedynie poprzez wniesienie zarzutu na podstawie art. 33 pkt 10 u.p.e.a., tj. w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, na które przysługuje zażalenie. A zgodnie z art.3 § 2 pkt 3 ustawy p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie.
Innym środkiem zaskarżenia w egzekucji administracyjnej jest zażalenie. Zażalenie służy do zaskarżania postanowień wydawanych w toku postępowania egzekucyjnego, względnie innych czynności podejmowanych w tym postępowaniu. Przysługuje ono tylko wówczas, gdy tak stanowią przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zakres tego środka zaskarżenia jakim jest zażalenie jest zależny od treści zaskarżonego postanowienia. Takim postanowieniem na które przysługuje zażalenie jest między innymi postanowienie organu egzekucyjnego o wezwaniu do wykonania obowiązku wydania nieruchomości albo opróżnienia lokalu określonego w tytule wykonawczym, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku zastosowany zostanie zastosowany środek egzekucyjny w celu odebrania nieruchomości lub opróżnienia lokalu (art.143 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) na to postanowienie w sprawie zastosowania środka egzekucyjnego przysługuje zażalenie (art.143 § 2 u.p.e.a.). A w oparciu o art. 3 § 2 pkt 3 ustawy p.p.s.a. skarga do sądu administracyjnego.
Skarżąca H. F. skorzystała z obu środków zaskarżenia tj. wniosła zarzuty, oraz złożyła zażalenie na postanowienie Dyrektora WAM Oddział Regionalny w L. z dnia [...] kwietnia 2008r. wydane na podstawie art. 143 § 1 pkt 2 u.p.e.a., w którym organ wzywał skarżącą do natychmiastowego opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego w L. przy ul [...] pod rygorem zastosowania przymusu bezpośredniego.
W sprawie zarzutów postępowanie zostało zakończone, organy uznały je za nieuzasadnione, skarga H. F. wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 28 stycznia 2009r. (sygn.akt II SA/Wa 1496/08) została oddalona, a NSA wyrokiem z dnia 27 października 2009r. sygn. I OSK 595/09 oddalił skargę kasacyjną H. F. Przedmiotem niniejszego postępowania było rozpoznanie zażalenia na postanowienie Dyrektora WAM Oddział Regionalny w L. z dnia [...] kwietnia 2008r. wydane na podstawie art. 143 § 1 pkt 2 u.p.e.a., w którym organ wzywał skarżącą do natychmiastowego opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego w L. przy ul [...] pod rygorem zastosowania przymusu bezpośredniego. Czyli przedmiotem zażalenia było postanowienie w sprawie zastosowania środka egzekucyjnego jakim jest przymus bezpośredni. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wprowadza różne środki egzekucyjne w zależności, czy przedmiotem postępowania jest egzekucja należności pieniężnych, czy też egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym.
Środek egzekucyjny w postaci przymusu bezpośredniego, uregulowany w jest w art.148 u.p.e.a.. Zgodnie z § 1 przymus bezpośredni polega na doprowadzeniu do wykonania obowiązku podlegającego egzekucji drogą zagrożenia zastosowania lub drogą zastosowania bezpośrednio skutecznych środków, nie wyłączając siły fizycznej w celu usunięcia oporu zobowiązanego i oporu innych osób, które stoją na przeszkodzie wykonaniu obowiązku. Jak wskazuje § 2 w szczególności przymus bezpośredni stosuje się w celu doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanego opuszczenia nieruchomości, lokalu, wydania rzeczy, zaniechania czynności lub nieprzeszkadzania innej osobie w wykonywaniu jej praw, a także w przypadkach, gdy ze względu na charakter obowiązku stosowanie innych środków egzekucyjnych nie jest możliwe. Można tym samym stwierdzić, że w przypadku prowadzenia przez organ postępowania egzekucyjnego mającego na celu opróżnienie lokalu mieszkalnego, w przypadku nie opróżnienia lokalu jest to podstawowy środek egzekucyjny, który jest stosowany.
. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej, w której zarzucono wyrokowi sądu I instancji naruszenie przepisów postępowania (art. 174pkt 2 p.p.s.a.), które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 134 § l i art. 141 § 4 oraz 145 § l pkt. l lit. a i c i 151 ustawy z dnia 30sierpnia 2002 r. p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się przez WSA w Warszawie do istotnych dla niniejszej sprawy okoliczności i pominięcie ich przy wydawaniu skarżonego wyroku i w konsekwencji oddalenie skargi, naruszenie art. 2 i 3 § l, 151, 145 § l pkt l lit a i p.p.s.a. w zw. z art. 29 § 2 i 27, art. 143 §l pkt l ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, oddalenie skargi pomimo braku odniesienia się do kwestii doręczenia odpisu tytułu wykonawczego przez właściwy podmiot zarówno w postępowaniu egzekucyjnym jak i sądowym oraz wadliwości samego tytułu wykonawczego z punktu wymagań stawianych przez art. 27 ustawy egzekucyjnej jak i jego doręczenia, należy stwierdzić, że zarzuty te są niezasadne.
Przede wszystkim podkreślić należy, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą tytułu wykonawczego jego, zdaniem skarżącej, merytorycznej wadliwości w kontekście art.27 u.p.e.a., następnie kwestii doręczenia tytułu wykonawczego w świetle art.143 § 1 pkt 1 u.p.e.a, oraz badania dopuszczalności egzekucji zgodnie z art.29 ust.2 u.p.e.a., podczas gdy przedmiotem niniejszego postępowania była sprawa zastosowania środka egzekucyjnego jakim jest przymus bezpośredni. Czyli postanowienie Dyrektora WAM Oddział Regionalny w L. z dnia [...] kwietnia 2008r. wydane na podstawie art. 143 § 1 pkt 2 u.p.e.a., w którym organ wzywał skarżącą do natychmiastowego opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego w L. przy ul [...] pod rygorem zastosowania przymusu bezpośredniego, a które utrzymane zostało w mocy postanowieniem Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2010r.
Należy również zwrócić uwagę, że w skardze kasacyjnej jedynie w jej tytule wskazano, że dotyczy wyroku WSA w Warszawie z dnia 16 maja 2011r. (sygn.akt II SA/Wa 358/11) natomiast zarówno w zarzutach skargi kasacyjnej jak i uzasadnieniu skarżąca cały czas odnosi się do wyroku WSA w Warszawie z dnia 16 maja 2011r. (sygn.akt SA/Wa 340/11) i postanowień organów, które zapadły w tej sprawie (tj. o sygn.akt SA/Wa 340/11).
Mając na uwadze wynikającą z przepisu art.183 § p.p.s.a. zasadę związania granicami skargi kasacyjnej która oznacza, że Sąd jest związany wnioskiem skarżącej wynikającym ze skargi kasacyjnej, określającym przedmiot zaskarżenia oraz podstawy zaskarżenia określone w art.174 p.p.s.a.. Wskazane w tym przepisie podstawy zaskarżenia determinują kierunek działalności kontrolnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który nie może z własnej inicjatywy podjąć żadnych badań w celu ustalenia innych poza podniesionymi w skardze kasacyjnej, wad zaskarżonego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego Z przedstawionych względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.