Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1822/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na skutek skargi J. T. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...], w przedmiocie przyznania dodatku wyrównawczego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r.
W uzasadnieniu tego wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne:
Od dnia [...] marca 2018 r. skarżąca pełni zawodową służbę wojskową na stanowisku zastępcy prezesa Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...] (dalej zwanego Sądem Garnizonowym). W okresie od dnia 1 sierpnia 2017 r. do dnia 31 maja 2018 r. była delegowana do pełnienia obowiązków sędziowskich w Sądzie Rejonowym w [...] (dalej zwanym Sądem Rejonowym).
Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. przyznał skarżącej dodatek wyrównawczy od dnia [...] marca 2018 r., wskazując, że dla ustalenia jego wysokości miała znaczenie wysokość dodatku funkcyjnego przysługującego z tytułu delegowania do pełnienia obowiązków sędziowskich w Sądzie Rejonowym oraz wysokość dodatku funkcyjnego z tytułu pełnienia funkcji zastępcy prezesa Sądu Garnizonowego.
W odwołaniu od tej decyzji skarżąca wniosła o przyznanie dodatku funkcyjnego z tytułu delegowania do pełnienia obowiązków w sądzie powszechnym.
Minister Obrony Narodowej nie uwzględnił tego odwołania i zaskarżoną do Sądu pierwszej instancji decyzją, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (obecnie: Dz. U. z 2020 r., poz. 860), art. 91 § 6 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (obecnie: Dz.U. z 2020 r., poz. 365), zwanej u.s.p., w zw. z art. 70 § 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych (obecnie: Dz. U. z 2019 r., poz. 2216), zwanej dalej u.s.w., wobec pełnienia służby wojskowej na stanowisku sędziego sądu wojskowego, skarżącej przysługuje dodatek wyrównawczy. Na porównywalnym stanowisku, oprócz dodatku funkcyjnego z tytułu pełnienia funkcji zastępcy prezesa Sądu Garnizonowego, przysługiwałby jej również dodatek funkcyjny wizytatora sądu okręgowego z tytułu oddelegowania do orzekania w sądzie powszechnym – Sądzie Rejonowym, który jest sądem równorzędnym dla Sądu Garnizonowego w rozumieniu art. 77 § 7 u.s.p.
Wskazując na zastosowanie w sprawie § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 marca 2018 r. w sprawie funkcji oraz sposobu ustalania dodatków funkcyjnych przysługujących sędziom (Dz.U. poz. 591), dalej zwanego rozporządzeniem z 2018 r., organ ten uznał, że uwzględnienie tylko wyższego dodatku - z tytułu pełnienia funkcji zastępcy prezesa, było działaniem uprawnionym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca kwestionowała decyzje organów obu instancji w zakresie w jakim nie przyznają one dodatku z tytułu delegowania jej do pełnienia obowiązków sędziego w Sądzie Rejonowym. W ocenie skarżącej należne jej są dwa odrębne dodatki, tj. dodatek funkcyjny z tytułu sprawowanej funkcji zastępcy prezesa Sądu Garnizonowego oraz dodatek orzeczniczy z tytułu delegowania do wykonywania obowiązków sędziowskich w sądzie równorzędnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uwzględniając skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), zwanej dalej p.p.s.a.), wskazał na konieczność przeprowadzenia wykładni § 5 ust. 1 rozporządzenia z 2018 r., akcentując jednocześnie zbieżność co do treści tej regulacji z treścią § 5 wcześniej obowiązującego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 czerwca 2009 r. w sprawie funkcji przysługujących sędziom (Dz.U. z 2013 r., poz. 151), dalej zwanego rozporządzeniem z 2009 r.
Sąd pierwszej instancji nie miał wątpliwości, że powyższa regulacja znajduje zastosowanie wyłącznie do tych osób, które faktycznie pełnią więcej niż jedną funkcję. W ocenie tego Sądu, twórca omawianego przepisu nie odnosił się bowiem tylko do okoliczności zbiegu kilku dodatków przysługujących sędziemu, ale sprecyzował, iż chodzi wyłącznie o dodatki związane z faktem pełnienia konkretnych funkcji.
Dokonując wykładni celowościowej omawianego aktu prawnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał na jego § 1, w którym prawodawca czytelnie określił zakres przedmiotowy rozporządzenia. Sprecyzował, iż rozporządzenie dotyczy dodatków związanych wyłącznie z faktem pełnienia określonych funkcji przez sędziów. Rozwinięciem zaś powyższego jest § 3 rozporządzenia, w którym prawodawca sprecyzował funkcje, z tytułu pełnienia których przysługuje sędziom dodatek funkcyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał również, że podstawę prawną dodatku orzeczniczego stanowi art. 77 § 7 u.s.p., który ustala dwie kwestie:
- - kiedy sędziemu przysługuje dodatek orzeczniczy (w razie delegowania),
- - jaki dodatek przysługuje sędziemu w wypadku jego delegowania.
Sąd pierwszej instancji zauważył, że z treści przywołanej normy nie wynika natomiast to, aby w przypadku delegacji sędziego do sądu równorzędnego, sędziemu delegowanemu powierzano funkcję wizytatora sądu okręgowego. Ustawodawca, jedynie dla precyzyjnego określenia wysokości dodatku orzeczniczego, odniósł się bowiem do dodatku przysługującego wizytatorowi sądu okręgowego. Takie uregulowanie nie oznacza jednak tego, aby sędzia otrzymujący dodatek orzeczniczy z tytułu delegacji, zaczynał również pełnić funkcję wizytatora, czy choćby, że winien być traktowany za osobę pełniącą taką funkcję.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji ustalając dodatek wyrównawczy, w trakcie której to czynności organ zestawia wynagrodzenie żołnierza z wynagrodzeniem sędziego sądu powszechnego na równorzędnym stanowisku i pełnionej funkcji (art. 80 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych), organ winien uwzględnić zarówno dodatek funkcyjny przysługujący skarżącej z tytułu pełnienia funkcji zastępcy prezesa Sądu Garnizonowego, jak i omawiany dodatek orzeczniczy z tytułu delegowania do orzekania w sądzie równorzędnym.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Minister Obrony Narodowej zaskarżając ten wyrok w całości, zarzucając naruszenie:
- 1. przepisów prawa materialnego, tj.
- a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 77 § 7 w zw. z art. 91 § 6 u.s.p. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że dodatek funkcyjny z tytułu delegowania sędziego jest odrębnym dodatkiem funkcyjnym niż dodatek z tytułu powierzenia sędziemu dodatkowej funkcji, a w konsekwencji przyjęcie, że w przywołanych przepisach ustanowiono dwa różne dodatki funkcyjne, w sytuacji gdy z treści tych przepisów wynika, iż sędziemu przysługuje dodatek funkcyjny wskazany w art. 91 § 6 u.s.p., przy czym dodatek ten może być wypłacany z różnych tytułów, w tym z tytułu wskazanego w art. 77 § 7 u.s.p.;
- b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 5 rozporządzenia z 2009 r. (obowiązującego do dnia 5 kwietna 2018 r.) oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia z 2018 r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że sędzia może otrzymać dwa dodatki funkcyjne, w sytuacji gdy w przepisach tych wskazano, że w przypadku zbiegu uprawnień do dodatku funkcyjnego z różnych tytułów sędziemu przysługuje dodatek funkcyjny z jednego tytułu;
- c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 80 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że żołnierzowi zawodowemu – sędziemu sądu wojskowego, przysługuje uposażenie wraz z dodatkiem wyrównawczym w wysokości wyższej niż wynagrodzenie przewidziane na równorzędnym stanowisku i pełnionej funkcji sędziego sądu powszechnego;
- 2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 w zw. z art. 153 i art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie lub niewłaściwe zastosowanie i podanie nieodpowiadającej prawu ocenie prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi pierwszej instancji, ewentualnie o jego uchylenie i rozpoznanie skargi, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Granice te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wobec niestwierdzenia przesłanek nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny podstaw i zarzutów kasacyjnych.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem podniesione w niej zarzuty okazały się nieusprawiedliwione.
Na wstępie wskazać wymaga, że okolicznością niesporną w sprawie jest, że skarżąca była delegowana do Sądu Rejonowego i z tego tytułu przyznano jej dodatek orzeczniczy określony w art. 77 § 7 u.s.p. Poza sporem jest także to, że skarżąca nie pełniła funkcji wizytatora sądu okręgowego.
Istota sporu sprowadza się natomiast do odpowiedzi na pytanie, czy w stanie faktycznym sprawy zastosowanie winna znaleźć regulacja § 5 ust.1 rozporządzenia z 2018 r.
W tym miejscu przypomnieć zatem należy, że zgodnie z tą regulacją, w przypadku pełnienia więcej niż jednej funkcji, sędziemu przysługuje jeden dodatek funkcyjny, najwyższy spośród dodatków przysługujących z tytułu pełnienia poszczególnych funkcji (...). Do dnia 5 kwietnia 2018 r. funkcje oraz sposób ustalenia dodatków funkcyjnych sędziów określało rozporządzenie z 2009 r. Przy czym w § 5 tego rozporządzenia znajdował się analogiczny zapis co w powyższej regulacji § 5 ust. 1 rozporządzenia z 2018 r.
W ocenie skarżącego kasacyjnego regulacje obu tych rozporządzeń wprowadziły zasadę kompensacji w przypadku zbiegu uprawnień do dodatku funkcyjnego. Tymczasem, zdaniem Sądu pierwszej instancji, w/w regulacja znajduje zastosowanie wyłącznie do tych osób, które faktycznie pełnią więcej niż jedną funkcję. Twórca omawianego przepisu nie odnosił się bowiem tylko do okoliczności zbiegu kilku dodatków przysługujących sędziemu, ale sprecyzował, iż chodzi wyłącznie o dodatki związane z faktem pełnienia konkretnych funkcji.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela powyższe stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym wyroku. Wykładnia literalna § 5 ust. 1 rozporządzenia z 2018 r. (jak również § 5 rozporządzenia z 2009 r.) nie budzi żadnych wątpliwości, że ustawodawca wskazuje na okoliczność pełnienia więcej niż jednej funkcji. Dopiero pełnienie tych funkcji, pociągające za sobą zbieg dodatków funkcyjnych, wprowadza zasadę kompensacji dodatków funkcyjnych. Skarżący kasacyjnie błędnie zatem przyjął, że w/w regulacja odnosi się do przypadków, w których jedynym warunkiem jest zbieg uprawnień do dodatku funkcyjnego z różnych tytułów. Uwadze organu uszło natomiast, że sam początek w/w normy prawnej wskazuje na pełnienie przez sędziego więcej niż jednej funkcji. Taka zaś sytuacja nie miała miejsca w odniesieniu do skarżącej. Żadna ze stron bowiem nie zaprzecza, że skarżącej nie powierzono funkcji wizytatora sądu okręgowego, czy też innej funkcji poza funkcją zastępcy prezesa Sądu Garnizonowego.
Jak wynika z treści art. 77 § 7 u.s.p. w razie delegowania sędziego do sądu równorzędnego, sędziemu przysługuje dodatek funkcyjny wizytatora sądu okręgowego. Słusznie stwierdził Sąd pierwszej instancji, że uregulowanie to nie oznacza, iż sędzia otrzymujący dodatek orzeczniczy z tytułu delegacji, zaczyna również pełnić funkcję wizytatora, czy choćby, że winien być traktowany za osobę pełniącą taką funkcję.
Wobec tego, mimo zbiegu uprawnień skarżącej do dodatku funkcyjnego z tytułu delegowania skarżącej do Sądu Rejonowego oraz dodatku funkcyjnego z tytułu pełnienia funkcji zastępcy prezesa Sądu Garnizonowego, powyższa regulacja § 5 ust.1 rozporządzenia z 2018 r. nie znajdowała zastosowania w sprawie.
Niezasadny zatem okazał się zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 5 rozporządzenia z 2009 r. oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia z 2018 r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie.
W konsekwencji powyższego brak jest podstaw prawnych do stwierdzenia zasadności kolejnego zarzutu skargi kasacyjnej, sprowadzającego się do naruszenia art. 80 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Ustalając dodatek wyrównawczy, w trakcie której to czynności organ zestawia wynagrodzenie żołnierza z wynagrodzeniem sędziego sądu powszechnego na równorzędnym stanowisku i pełnionej funkcji, organ winien bowiem uwzględnić zarówno dodatek funkcyjny przysługujący stronie z tytułu pełnienia funkcji zastępcy prezesa Sądu Garnizonowego, jak i dodatek orzeczniczy z tytułu delegowania do orzekania w sądzie równorzędnym.
Z kolei odnosząc się do pierwszego z zarzutów skargi kasacyjnej, należy przede wszystkim zauważyć, że wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, w zaskarżonym wyroku nie dokonano wykładni art. 77 § 7 i art. 91 § 6 u.s.p., zgodnie z którą dodatku funkcyjnego przysługującego sędziemu delegowanemu nie należy traktować jak dodatku funkcyjnego przysługującego w związku z pełnieniem przez sędziego określonej funkcji. W argumentacji Sądu pierwszej instancji nie pojawia się twierdzenie o dwóch różnych dodatkach funkcyjnych. Wszak Sąd ten oparł swoje stanowisko na wykładni § 5 ust. 1 rozporządzenia z 2018 r., wskazując na konieczność istnienia związku dodatków z faktem pełnienia określonych funkcji przez sędziów.
Również zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 153 i art. 3 § 1 p.p.s.a. nie jest oparty na usprawiedliwionej podstawie.
Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. odnosi się do wymogów formalnych uzasadnienia. Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazuje, że Sąd pierwszej instancji w sposób spójny przedstawił stan faktyczny, proces wnioskowania i jasno sformułował poglądy. Zupełnie inną jest natomiast kwestia, czy przedstawione argumenty są przekonujące. Kwestionowanie stanowiska Sądu ze względów merytorycznych winno jednak odbywać się w oparciu o inne podstawy kasacyjne, co zresztą skarżący kasacyjnie czynił. Zauważyć należy, że sposób sfomułowania omawianego zarzutu, w tym jego powiązanie z art. 153 p.p.s.a., świadczy o tym że – w ocenie skarżącego kasacyjnie - zasadniczą wadą uzasadnienia zaskarżonego wyroku są mylne wskazania co do dalszego postępowania. Jak już jednak stwierdzono taki stan rzeczy w sprawie nie ma miejsca. Na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować dokonanej przez sąd merytorycznej oceny zaskarżonego aktu.
Dodatkowo wyjaśnić wymaga, że art. 3 p.p.s.a. określa zakres postępowania sądowadministracyjnego i sposób sprawowania kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne. Przepis ten mógłby stanowić samodzielną i skuteczną podstawę kasacyjną tylko wówczas, gdyby sąd przyjął inne niż legalność kryterium kontroli i to w inny sposób niż określony w ustawie, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Wreszcie odnosząc się do wskazywanego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej odmiennego poglądu wyrażonego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1854/18, wskazać wypadnie, że wyrok ten do dnia dzisiejszego pozostaje nieprawomocny, a ponadto z naprowadzonych wyżej motywów, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie obecnie orzekającym, tego odmiennego poglądu nie podziela.
Mając wszystko powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego nie orzeczono pomimo wniosku zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną, albowiem skarżąca nie wykazała, aby w postępowaniu tym poniosła jakiekolwiek koszty, o których mowa w art. 205 p.p.s.a.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., ponieważ strona skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, natomiast druga strona postępowania nie zażądała jej przeprowadzenia.