Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 14 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2215/14

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 28 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 67/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w G., uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] listopada 2013 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zezwolenia na zajęcie nieruchomości oraz zasądził od organu na rzecz Spółki kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...], Prezydent Miasta Gdańska, wykonujący zadania starosty z zakresu administracji rządowej, rozpoznając wniosek [...] S.A. z siedzibą w G., orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w G., oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...] o pow. 3,3639 ha, obręb ewidencyjny [...], będącej własnością WG, poprzez udzielenie Spółce zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez ww. nieruchomość przewodów i urządzeń elektrycznych służących do przesyłania energii elektrycznej oraz podziemnych, naziemnych i nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń w postaci dwutorowej linii napowietrznej 2x100 kV wraz z jednym słupem energetycznym, obejmującej odcinek linii o długości ok. 193 m.

Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...], Prezydent Miasta Gdańska orzekł o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości gruntowej w celu realizacji inwestycji celu publicznego wskazanej w decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r., nadając równocześnie wskazanemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności. Organ wyjaśnił, że planowana inwestycja w postaci budowy dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej ma doprowadzić do rozbudowy sieci, aby umożliwić rozwój inwestycji mieszkaniowych i usługowych wstrzymywanych z uwagi na brak możliwości zasilania. Ma służyć poprawie zasilania aglomeracji trójmiejskiej i będzie stanowić ważny element bezpieczeństwa tego terenu.

W ocenie organu okoliczności te uzasadniały interes społeczny przemawiający za podjęciem działań umożliwiających jej realizację. Organ podkreślił również, że inwestycja ta w decyzji lokalizacyjnej została zakwalifikowana jako podlegająca reżimowi przepisów ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012, albowiem rozbudowa systemu zasilania elektroenergetycznego aglomeracji trójmiejskiej zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29 grudnia 2009 r. w sprawie wykazu przedsięwzięć Euro 2012 (Dz. U. z 2013 r., poz. 1345) została zaliczona do przedsięwzięć Euro 2012.

Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył WG twierdząc, że wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest niedopuszczalne w toku trwającego postępowania odwoławczego od decyzji ustalającej lokalizację projektowanej linii elektroenergetycznej.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Wojewoda Pomorski uchylił decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z dnia [...] czerwca 2013 r. i umorzył w całości postępowanie prowadzone przed organem pierwszej instancji. W ocenie Wojewody postępowanie w sprawie o zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości prowadzone w trybie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu, albowiem skoro decyzja Prezydenta Miasta Gdańska z dnia [...] czerwca 2013 r. jest rozstrzygnięciem wydanym w związku z realizacją przedsięwzięcia Euro 2012, to zgodnie z dyspozycją art. 34 ust. 1 ustawy o Euro, podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy prawa.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewoda Pomorski stwierdził, że nie było podstaw do wydania odrębnej decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie ww. nieruchomości, a postępowanie w tej sprawie było od początku bezprzedmiotowe.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję wniosła [...] S.A., zarzucając jej naruszenie art. 105 § 1 K.p.a., art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej EURO 2012 oraz art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że decyzją z dnia [...] marca 2011 r., wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012, Wojewoda Pomorski ustalił lokalizację przedsięwzięcia Euro 2012 dla inwestycji polegającej na budowie dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji Stacja [...] – istniejący słup Nr 26 linii 110 kV GPZ [...] wraz z infrastrukturą towarzyszącą Gmina Miasto Gdańsk między innymi na działce nr [...] stanowiącej własność uczestnika postępowania WG. W celu realizacji wskazanego przedsięwzięcia inwestor wystąpił, w trybie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, wnioskiem z dnia 6 czerwca 2012 r. o ograniczenie sposobu korzystania z działki nr [...] w G. i o zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.

Nadto Sąd zauważył, że bezsporne w sprawie jest, iż scharakteryzowane przedsięwzięcie zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu przedsięwzięć Euro (Dz. U. z 2013 r., poz. 1345), wpisane pod pozycją nr 23 jako rozbudowa systemu zasilania elektroenergetycznego aglomeracji trójmiejskiej, zaliczone zostało do przedsięwzięć Euro, do których zastosowanie miała ustawa o przygotowaniu turnieju Euro 2012. Ze względu jednak na specjalny charakter ustawy o przygotowaniu turnieju Euro 2012 i argumentację Wojewody opierającą się na zastosowaniu jej przepisów, Sąd uznał, że uzasadnione jest przytoczenie kilku uwag odnośnie specyfiki tej ustawy poczynionych przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 6 marca 2013 r. w sprawie o sygn. Kp 1/12 (OTK-A 2013/3/25). Wskazanym wyrokiem Trybunał Konstytucyjny uchylił przepisy nowelizujące ustawę o przygotowaniu turnieju Euro 2012 w kierunku przedłużenia jej zastosowania po zakończeniu turnieju, uznając je za niegodne z Konstytucją RP, jako naruszające zasadę lex retro non agit.

Dalej Sąd zaznaczył za Trybunałem, że specjalny charakter ustawy o przygotowaniu turnieju Euro 2012 wyraża się w tym, iż celem ustawy było zrealizowanie określonego zadania - przygotowanie turnieju, a normy w niej wyrażone służyły realizacji tego zadania. Za niezbędne do realizacji wyznaczonego zadania w postaci przygotowania turnieju prawodawca uznał między innymi przygotowanie infrastruktury potrzebniej do przeprowadzenia turnieju. Wskazał przy tym konkretne przedsięwzięcia infrastrukturalne, które uznał za niezbędne do przeprowadzenia turnieju. Ich związek z przeprowadzeniem turnieju jako głównym zadaniem ustawy o przygotowaniu turnieju Euro 2012 jest, zdaniem Sądu, istotny dla oceny zastosowania ustawy i tym samym oceny decyzji Wojewody. Wykaz przedsięwzięć Euro 2012 zawarto we ww. rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 grudnia 2009 r. Dalej wyjaśniono, że Trybunał podkreślił, iż przed dniem rozpoczęcia turnieju nie zrealizowano wszystkich przedsięwzięć przewidzianych w rozporządzeniu.

Turniej natomiast rozpoczął się w dniu 8 czerwca 2012 r. i zakończył się w dniu 1 lipca 2012 r. Według Trybunału przedsięwzięcia nierozpoczęte przed rozpoczęciem turnieju, choć wskazane w rozporządzeniu z 2009r., nie odpowiadają kryterium niezbędności do przygotowania i przeprowadzenia turnieju. Turniej się bowiem odbył. Jednocześnie Trybunał zaznaczył, że ustawa o przygotowaniu turnieju Euro 2012 nie zawierała postanowień pozwalających rozstrzygnąć wszystkie problemy intertemporalne, jakie powstały w związku z jej wejściem w życie oraz zakończeniem turnieju. Rozwiązując je, trzeba sięgnąć do ogólnych reguł intertemporalnych ukształtowanych w polskiej kulturze prawnej.

W ocenie Sądu z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Realizacja przedmiotowej inwestycji kwalifikowanej zgodnie z rozporządzeniem z 2009 jako przedsięwzięcie Euro 2012, objętej decyzją lokalizacyjną z dnia [...] marca 2011 r., nie rozpoczęła się przed dniem 8 czerwca 2012 r. Inwestor dopiero wnioskiem z dnia 6 czerwca 2012 r. zwrócił się o ograniczenie sposobu korzystania z działki nr [...] w G. i wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie tej nieruchomości w celu realizacji inwestycji. Inwestycja ta nie została ani rozpoczęta, ani zakończona do dnia rozpoczęcia turnieju.

W świetle powyższego oraz mając na uwadze specjalny charakter ustawy o przygotowaniu turnieju Euro 2012, wskazać należy, że pomimo braku określenia granic temporalnych jej obowiązywania, cel ustawy uzasadnia tezę o niedopuszczalności jej zastosowania do przedsięwzięć nierozpoczętych przed rozpoczęciem turnieju, w tym również do przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu z 2009 r. Konsekwencją niezrealizowania ich przed rozpoczęciem turnieju jest brak możliwości zastosowania do ich realizacji specjalnych rozwiązań ustawy o przygotowaniu turnieju Euro 2012 r. i konieczność procedowania w oparciu o przepisy ogólne. Przedsięwzięcia, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy związane były z przeprowadzeniem turnieju Euro 2012, a ten się już odbył.

Zatem niezrealizowane przedsięwzięcia wskazane w rozporządzeniu nie były konieczne do przeprowadzenia turnieju w znaczeniu, jakie przyjęto w art. 4 ust. 1 ustawy o przygotowaniu turnieju Euro 2012. Przedsięwzięcia te, mimo że zostały wskazane w rozporządzeniu z 2009 r., nie odpowiadają kryterium niezbędności do przygotowania i przeprowadzenia turnieju, jako że ten już się odbył.

W związku z powyższym, zdaniem Sądu, Wojewoda błędnie uznał, iż samo umieszczenie przedmiotowej inwestycji w wykazie rozporządzenia z 2009 r. oraz wydanie decyzji lokalizacyjnej w oparciu o przepisy ustawy o przygotowaniu turnieju Euro 2012 jest wystarczające do dalszego zastosowania przepisów tej ustawy. Tymczasem założony cel tej ustawy w odniesieniu do przedmiotowego przedsięwzięcia ustał. Skoro turniej się już odbył, a inwestor dopiero po jego zakończeniu podejmuje działania zmierzające do realizacji przedsięwzięcia, w ocenie Sądu oznacza to, że nie było to przedsięwzięcie niezbędne do przeprowadzenia turnieju w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy o przygotowaniu turnieju Euro 2012, a zatem podstawowe kryterium zastosowania ustawy ustało.

W konsekwencji Sąd uznał, że Prezydent Miasta Gdańska rozpoznając wniosek inwestora z dnia 6 czerwca 2012 r. prawidłowo procedował w trybie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), opierając swoje rozstrzygnięcia na przepisach art. 124 ust. 1 i ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami. W konsekwencji, wbrew twierdzeniom Wojewody, do wydanej w tym trybie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości miały zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące terminu wnoszenia odwołania, który w przedmiotowej sprawie nie został przekroczony oraz przepisy regulujące kwestię natychmiastowej wykonalności decyzji. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że organ odwoławczy na skutek błędnej wykładni prawa materialnego uznał, iż w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy art. 124 ust. 1 i ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W konsekwencji zaś organ umorzył postępowanie, naruszając tym samym art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i art. 105 K.p.a. Dlatego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł uczestnik postępowania WG, zaskarżając go w całości. Zakwestionowanemu orzeczeniu zarzucono:

1. I. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.:
2. 1. naruszenie art. 34 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 poprzez pominięcie faktu, iż decyzja z dnia [...] czerwca 2013 r. Prezydenta Miasta Gdańska zawiera rygor natychmiastowej wykonalności, a co za tym idzie bezprzedmiotowym jest wydanie kolejnej decyzji w tym zakresie,
3. 2. naruszenie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741) poprzez uznanie, iż skoro turniej Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 się już odbył, a inwestor dopiero po jego zakończeniu podejmuje działania zmierzające do realizacji przedsięwzięcia oznacza to, że nie było to przedsięwzięcie niezbędne do przeprowadzenia turnieju w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy o przygotowaniu turnieju EURO 2012, a zatem Prezydent Miasta Gdańska procedował prawidłowo w oparciu o ustawę o gospodarce nieruchomościami;
4. II. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.:
5. 1. naruszenie art. 6, 7, 76 i 77 K.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego zwłaszcza poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w braku zbadania czy inwestor spełnił wymogi ogólne nałożone przez przepisy prawa, a konieczne dla realizacji zakreślonych inwestycji,
6. 2. naruszenie art. 141 § 1, 145 § 1 pkt. 1 lit a P.p.s.a. poprzez wybiórczą analizę stanu sprawy i nieodniesienie się do wszystkich aspektów zasadności i podstaw prawnych wydania decyzji służących realizacji Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012, po zakończeniu turnieju, a także wydawania decyzji odrębnych pomimo ustawowego rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie ww. ustawy.

Wskazując na powyższe wniesiono o: 1/ uchylenie powyższego wyroku w całości i umorzenie postępowania, 2/ przeprowadzenie dowodu z akt sprawy przekazanej do Ministra Infrastruktury i Rozwoju (sygnatura akt [...]) dotyczącej decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r. w sprawie o sygn. akt [...] Prezydenta Miasta Gdańska, na okoliczność przeprowadzenia postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości położonej w G., działka ewidencyjna nr [...] o pow. 3.3639 ha będącej własnością skarżącego, poprzez udzielenie wnioskodawcy zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez ww. nieruchomość przewodów i urządzeń elektrycznych służących do przesyłania energii elektrycznej oraz podziemnych, naziemnych i nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych, 3/ oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie wskazał, że skoro nieaktualny jest już cel ustawy, to inwestor winien uzyskać stosowną decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego na zasadach ogólnych, ze szczególnym uwzględnieniem prawa własności, ochrony środowiska, a także w oparciu o przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nadto dodał, że do dnia dzisiejszego nie została wydana przez Wojewodę decyzja o wysokości należnego odszkodowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę przesłanki nieważności postępowania określone enumeratywnie w § 2 tego artykułu, które w rozpoznawanej sprawie nie występują. Tym samym sprawa ta mogła być rozpoznawana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach wywiedzionej skargi kasacyjnej. Zaś tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Wywiedziona w tej sprawie skarga kasacyjna zawiera zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Na wstępie jedynie informacyjnie podkreślić należy, iż skarga ta w ramach zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego nie została w pełni prawidłowo sformułowana. Pełnomocnik skarżącego kasacyjnie podniósł zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 34 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 oraz art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez cytat: "pominięcie faktu, iż decyzja z dnia [...] czerwca 2013 r. zawiera rygor natychmiastowej wykonalności", "poprzez błędne uznanie" - koniec cytatu, a więc nie określając formy tego naruszenia, czy to poprzez ich błędną wykładnię, czy też niewłaściwe zastosowanie, czego wymaga art. 174 pkt 1 P.p.s.a. Poza tym powołując wskazane przepisy nie określono dokładnie ich jednostek redakcyjnych, w szczególności gdy przepis art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami posiada rozbudowaną wewnętrznie konstrukcję (zawiera 8 ustępów zaś ust. 1 składa się z ust. 1, 1a oraz 1b). Oczywiście wadliwość ta utrudnia odniesienie się do zarzutów skargi kasacyjnej, jednakże nie uniemożliwia jej merytorycznego rozpoznania.

Przystępując do wyjaśnienia przesłanek oddalenia skargi kasacyjnej wskazać należy, iż nie budzi jakichkolwiek wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że przywołane zarzuty naruszenia prawa materialnego - art. 34 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 jak i art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, pozostają w okolicznościach rozpoznawanej sprawy całkowicie chybione, podobnie jak podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6, 7, 76 i 77 K.p.a. oraz art. 141 § 1, 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie niesporną pozostaje okoliczność, iż decyzją z dnia [...] marca 2011 r., wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (Dz. U. z 2010 r. Nr 26, poz. 133 ze zm.), Wojewoda Pomorski ustalił lokalizację przedsięwzięcia Euro 2012 dla inwestycji polegającej na budowie dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji Stacja [...] – istniejący słup Nr 26 linii 110kV nr 1448 relacji [...] wraz przewodem OPGW i stacji 110/15kV GPZ [...] wraz z infrastrukturą towarzyszącą Gmina Miasto Gdańsk między innymi na działce nr [...] stanowiącej własność skarżącego kasacyjnie WG. Przedsięwzięcie to wpisane zostało pod poz. 23 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 grudnia 2009 r. w sprawie wykazu przedsięwzięć EURO (Dz. U. z 2013 r., poz. 1345), a oznaczone zostało jako rozbudowa systemu zasilania elektroenergetycznego aglomeracji trójmiejskiej wobec którego mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu turnieju EURO 2012.

W celu realizacji wskazanego przedsięwzięcia [...] S.A. z siedzibą w G. wystąpiła wnioskiem z dnia 6 czerwca 2012 r., w trybie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, o ograniczenie sposobu korzystania z działki skarżącego kasacyjnie nr [...] w G. i o zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.

Po wydaniu przez Prezydenta Miasta Gdańska wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej, na podstawie art. 124 ust. 1 i 2 i art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. Nr 102 z 2010 r., poz. 651 ze zm.), decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej, stanowiącej działkę nr [...] w G., a będącą własnością WG, poprzez udzielenie inwestorowi [...] S.A. z siedzibą w G zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez ww. nieruchomość przewodów i urządzeń elektrycznych służących do przesyłania energii elektrycznej oraz podziemnych, naziemnych, nadziemnych obiektów i urządzeń do korzystania z tych przewodów i urządzeń, ten sam organ administracji dnia [...] czerwca 2013 r. wydał decyzję nr [...], na podstawie art. 124 ust. 1a i ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, o udzieleniu inwestorowi zezwolenia na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości gruntowej skarżącego kasacyjnie w celu realizacji inwestycji celu publicznego, a dotyczącej budowy dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej110 kV relacji Stacja [...] – istniejący słup Nr 26 linii 110 kV nr 1448 relacji [...] wraz przewodem OPGW i stacji 110/15 kV linii 110 kV GPZ [...] wraz z infrastrukturą towarzyszącą Gmina Miasto Gdańsk między innymi na działce nr [...], nadając jednocześnie tejże decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Oceniana w ramach sądowej kontroli legalności zaskarżona decyzja Wojewody Pomorskiego z dnia [...] listopada 2013 r. wydana została na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Rozstrzygnięciem tym Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z dnia [...] czerwca 2013 r. i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji, przyjmując generalnie, że wszczęte wnioskiem inwestora [...] S.A. z dnia 6 czerwca 2012 r. postępowanie o zezwolenie na niezwłoczne wejście na nieruchomość stanowiącą działkę o nr [...] jest bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. Inwestycja, w związku z realizacją której inwestor wystąpił z przedmiotowym wnioskiem, zaliczona została do przedsięwzięć Euro 2012 podlegających przepisom ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (Dz. U. z 2010 r. Nr 26, poz. 133).

W konsekwencji wydanie rozstrzygnięć na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami, tak jak to miało miejsce w przypadku decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z dnia [...] czerwca 2012 r., który rozstrzygnął sprawę w oparciu o art. 124 ust. 1a i ust. 2 w zw. z art. 124 ust. 1 i art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, było bezprzedmiotowe. Tym samym organ odwoławczy uznał, że w sprawie tej zastosowanie ma przepis art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012, który stanowi, że decyzje administracyjne wydawane są w związku z realizacją przedsięwzięć Euro 2012 określonych w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 4 ust. 1, podlegają natychmiastowemu wykonaniu.

Jednakże stanowiska organu odwoławczego w opisanym wyżej zakresie nie można w żadnym wypadku podzielić, stąd też zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję przyjmując jako podstawę jej eliminacji z obrotu prawnego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., albowiem decyzja ta wydana została z naruszeniem art. 34 ust. 1 powołanej wyżej ustawy z dnia 7 września 2007 r. jak i art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 105 K.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny podziela argumentację Sądu pierwszej instancji przedstawioną na poparcie tego stanowiska. Niewątpliwie trafnie przyjęto w zaskarżonym wyroku, że Wojewoda Pomorski błędnie uznał, iż samo umieszczenie przedmiotowej inwestycji w wykazie rozporządzenia z 2009 r. oraz wydanie decyzji lokalizacyjnej w oparciu o przepisy ustawy o przygotowaniu turnieju Euro 2012 jest wystarczające do dalszego zastosowania przepisów tej ustawy, gdy tymczasem założony cel tej ustawy z dnia 7 września 2007 r. w odniesieniu do przedmiotowego przedsięwzięcia ustał.

Skoro turniej Euro 2012 r. w piłce nożnej się już odbył, a inwestor dopiero po jego zakończeniu podejmuje działania zmierzające do realizacji przedsięwzięcia oznacza to, że nie było to przedsięwzięcie niezbędne do przeprowadzenia turnieju w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy o przygotowaniu turnieju Euro 2012, a zatem podstawowe kryterium zastosowania ustawy ustało.

W szczególności prawidłowo wyrażając ten pogląd przywołano rozważania Trybunału Konstytucyjnego zawarte w wyroku z dnia 6 marca 2013 r. sygn. Kp 1/12 (OTK-A-2013/3/25) stwierdzającym niezgodność art. 2 w związku z art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 sierpnia 2012 r. o zmianie ustawy o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z treści tego wyroku Trybunału Konstytucyjnego wprost wynika, iż nie można stosować ograniczeń konstytucyjnych praw podmiotowych m.in. właścicieli, użytkowników wieczystych nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięć Euro 2012 po dniu, w którym turniej się rozpoczął. W tym kontekście Trybunał Konstytucyjny uznał, że stosowanie przepisów ustawy o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 do przedsięwzięć EURO 2012, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 4 ust. 1 powołanej ustawy i niezrealizowanych przed rozpoczęciem turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 narusza art. 2 Konstytucji RP, a przecież z takim przypadkiem mamy do czynienia w tej sprawie.

Dlatego też mając powyższe na uwadze należało uznać, że Prezydent Miasta Gdańska rozpoznając wniosek inwestora z dnia 6 czerwca 2012 r. prawidłowo procedował w trybie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Natomiast zgodnie z art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami w przypadkach określonych w art. 108 K.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust.

1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Stosownie zaś do dyspozycji art. 124 ust. 1 starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Natomiast przypadki określone w art. 108 K.p.a. to ochrona zdrowia lub życia ludzkiego, zabezpieczenie gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.

Wywłaszczanie nieruchomości polegać może także na ograniczaniu prawa własności nieruchomości na stałe lub czasowo. Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami przewidują kilka możliwych przyczyn takiego ograniczenia, a jednym z nich jest właśnie przepis art. 124, który reguluje kwestie związane z ograniczaniem praw do nieruchomości w związku z budową przewodów i urządzeń. Norma przepisu art. 124 cytowanej ustawy ma charakter uregulowania szczególnego, które - tak jak pozostałe przepisy tej ustawy dotyczące ograniczania bądź pozbawiania praw do nieruchomości dla celów publicznych - musi być interpretowane dosłownie. Niedopuszczalne jest więc formułowanie jakichkolwiek innych przesłanek umożliwiających albo wykluczających zastosowanie ograniczenia, o jakim mowa w tym przepisie (por. wyrok NSA z dnia 22 lipca 2008 r., sygn. akt I OSK 1165/07, publikowany w zbiorze LEX nr 483193). Norma art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami obejmuje w szczególności zakładanie i przeprowadzanie urządzeń służących do przesyłania i dystrybucji energii.

Decyzja o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości wydana na podstawie art. 124 ust. 1 cytowanej ustawy służy więc temu, by bez konieczności odebrania własności lub użytkowania wieczystego dotychczasowym podmiotom tych praw uzyskać czasowy tytuł prawny do władania nieruchomością na cele budowlane, po to by wybudować określone przewody, ciągi, obiekty lub urządzenia infrastruktury technicznej. Natomiast po wydaniu decyzji na podstawie art. 124 ust. 1, tj. decyzji zezwalającej na wejście na teren nieruchomości i dokonywanie tam określonych prac, może zostać wydana kolejna decyzja, na podstawie art. 124 ust. 1a, pozwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, której nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Ta właśnie decyzja jest przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie.

W tych okolicznościach niniejszej sprawy nieusprawiedliwiony pozostaje zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez uznanie, iż skoro turniej Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 się już odbył, a inwestor dopiero po jego zakończeniu podejmuje działania zmierzające do realizacji przedsięwzięcia oznacza to, że nie było to przedsięwzięcie niezbędne do przeprowadzenia turnieju w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy o przygotowaniu turnieju EURO 2012, a zatem Prezydent Miasta Gdańska procedował prawidłowo w oparciu o ustawę o gospodarce nieruchomościami. Niezasadny jest również zarzut naruszenie art. 34 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 poprzez pominięcie faktu, iż decyzja Prezydenta Miasta Gdańska z dnia [...] czerwca 2013 r. zawiera rygor natychmiastowej wykonalności, a co za tym idzie bezprzedmiotowym jest wydanie kolejnej decyzji w tym zakresie, gdyż nie można podzielić stanowiska skarżącego kasacyjnie, iż brak było podstaw prawnych do wydania w tej sprawie odrębnej decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości strony.

Przywołane wyżej uregulowania prawne ustawy o gospodarce nieruchomościami, niewątpliwie pozwalają na wydanie takiego rozstrzygnięcia. Odrębną kwestią jest to czy wydana w tej sprawie decyzja z dnia [...] czerwca 2013 r. jest zgodna z prawem, gdyż w tym zakresie musi wypowiedzieć się organ odwoławczy ponownie rozpoznając odwołanie WG w tej sprawie.

Natomiast jak już wyżej zaznaczono, w rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji zasadnie powołując się na wadliwość zaskarżonej decyzji zarówno w zakresie prawa materialnego jak i prawa procesowego, prawidłowo zastosował konstrukcję prawną uchylenia zaskarżonej decyzji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naruszenie prawa materialnego, jak wynika z utrwalonych poglądów judykatury, może polegać w szczególności na błędnej jego wykładni lub zastosowaniu do ustalonego stanu faktycznego sprawy przepisu, który nie może mieć do niego zastosowania (błąd subsumcji) albo na zastosowaniu przepisu nieobowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Istotne jest, aby istniał związek przyczynowy między naruszeniem prawa, a treścią rozstrzygnięcia, polegający na tym, że gdyby nie było stwierdzonego przez sąd uchybienia, to treść rozstrzygnięcia administracyjnego byłaby inna. W tej sprawie wadliwie organ odwoławczy zastosował przepis art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012, skoro w rozpoznawanej sprawie, jak wyżej już zaznaczono, winny mieć zastosowanie przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Naruszenie o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. nie pozostawia w zasadzie wątpliwości co do tego, że obejmuje on wyłącznie przypadki, w których gdyby nie naruszono przepisów proceduralnych, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Jak trafnie twierdzi się w doktrynie, w tej kategorii podstawy uchylenia decyzji i postanowienia mieści się brak należytej staranności wykazanej przez organ administracji publicznej w prowadzeniu sprawy, a wyrażający się w rozstrzygnięciu o niej bez pełnej znajomości stanu faktycznego oraz materiału dowodowego występującego w sprawie (por. Tadeusz Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2000, str. 305-306). Stąd też regułą jest, że uchylenie decyzji lub postanowienia w oparciu o powołany przepis następuje wtedy, gdy naruszono kilka przepisów procesowych, a uchybienie im mogło w sposób istotny oddziaływać na treść decyzji lub postanowienia.

W tej sprawie takie naruszenie niewątpliwie zaistniało, a związane jest ono z wadliwym uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji i w efekcie umorzeniem postępowania przed tym organem jako bezprzedmiotowego, w sytuacji gdy tak naprawdę postępowanie to nie było bezprzedmiotowe. Tak więc zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 K.p.a.

Nie jest usprawiedliwiony także zarzut naruszenie art. 6, 7, 76 i 77 K.p.a., polegający na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego zwłaszcza poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w braku zbadania czy inwestor spełnił wymogi ogólne nałożone przez przepisy prawa, a konieczne dla realizacji zakreślonych inwestycji. Zdaniem skarżącego kasacyjnie skoro cel zajęcia nieruchomości dla którego sporna decyzja została wydana utracił sens, bo turniej Euro już się odbył, a inwestycja która w związku z tym miała być zrealizowana nawet się nie rozpoczęła, to jeżeli w dalszym ciągu inwestor widzi sens i potrzebę realizacji swojej inwestycji winien uzyskać stosowną decyzję na podstawie przepisów ogólnych, a nie ustawy szczególnej.

Tak naprawdę uwagi te odnoszą się do decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia [...] marca 2011 r. o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięcia EURO 2012 dla inwestycji polegającej na budowie dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji Stacja [...]– istniejący słup Nr 26 linii 110 kV nr 1448 relacji [...] wraz z przewodem OPGW i stacji 110/15 kV GPZ [...] wraz z infrastrukturą towarzyszącą Gmina Miasto Gdańsk między innymi na działce nr [...] stanowiącej własność skarżącego kasacyjnie. Jednakże nie można, w okolicznościach tej sprawy przyjąć, że przeprowadzenie turnieju piłkarskiego UEFA EURO 2012 powoduje z mocy prawa utratę mocy wiążącej wskazanej decyzji, czy też jej wygaśnięcie. Jedną z zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji administracyjnej wyrażona w art. 16 § 1 K.p.a. Każda decyzja ostateczna, zgodnie z zasadą ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, podlega szczególnej ochronie w celu zapewnienia stabilności stosunków prawnych, co w konsekwencji stanowi ochronę praw nabytych adresatów tej decyzji.

Z tego też względu wzruszenie decyzji ostatecznej może mieć miejsce jedynie w przypadkach ściśle określonych w przepisach prawnych - bez możliwości korzystania z wykładni rozszerzającej przy interpretacji tych przepisów. Tym samym nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż wskazywana wyżej decyzja w dalszym ciągu pozostaje w obrocie prawnym i wywołuje określone skutki, mimo zakończenia Euro 2012.

Nieusprawiedliwiony jest również zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. - wadliwie wskazanego przez skarżącego kasacyjnie jako art. 141 § 1 P.p.s.a. Przede wszystkim jak wynika z utrwalonych poglądów w orzecznictwie NSA normę art. 141 § 4 P.p.s.a. można naruszyć wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia, lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie ewentualnej kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności z prawem zaskarżonego aktu.

Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione - porównaj wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1751/11, publikowany w zbiorze LEX nr 1361609.

W tej sprawie, wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie, uzasadnienie kwestionowanego orzeczenia jest prawidłowe, albowiem pozwala w ramach postępowania kasacyjnego prześledzić tok rozumowania Sądu pierwszej instancji. Przede wszystkim jednak uzasadnienie to pozwala na ustalenie jakimi przesłankami kierował się Sąd pierwszej instancji stosując konstrukcję prawną z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., które niewątpliwie, co już wyżej zaznaczono, uzasadniały wydanie zaskarżonego wyroku.

Jedynie informacyjnie na koniec zauważyć należy, iż skarga kasacyjna zawierała również wniosek o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy cytat: "obecnie przekazanych do rozpoznania przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju dotyczących decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r. o sygn. akt [...]"-koniec cytatu, który nie mógł być uwzględniony. Dopuszczenie dowodu przed NSA może nastąpić wyłącznie w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 193 P.p.s.a., a zatem dotyczy dowodów uzupełniających z dokumentów, natomiast wniosek zawarty w skardze kasacyjnej odnosi się akt sprawy dotyczących innego postępowania. Zaś przepis art. 106 § 3 P.p.s.a. wyznacza ścisłe granice wykorzystania w postępowaniu sądowoadministracyjnym nowych dowodów. Z regulacji tej wynika, że nie każdy dowód może być dopuszczony w tym postępowaniu, lecz jedynie dowód z konkretnie oznaczonych dokumentów, przy czym ma to być dowód uzupełniający, a więc taki, który nie był przedstawiony i oceniony w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją. Z przepisu tego wynika także, że dopuszczenie dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu.

Nadto wniosek ten dotyczy toczącego się postępowania, natomiast ocena legalności zaskarżonego aktu dokonywana jest według stanu prawnego z dnia wydania decyzji ostatecznej w tej sprawie, a więc z dnia podjęcia przez Prezydenta Miasta Gdańska decyzji w dniu [...] czerwca 2013 r. Zmiana stanu prawnego czy też zmiana okoliczności faktycznych po tej dacie nie może być brana pod uwagę w tym postępowaniu.

Przedstawione zatem w motywach tego uzasadnienia stanowisko prowadzi do konkluzji, że zarzuty skargi kasacyjnej jako nieusprawiedliwione nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Dlatego, na podstawie art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny wniesioną skargę kasacyjną oddalił.