Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 11 czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 23 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej.
Od powyższego wyroku I.B. wniosła skargę kasacyjną, w której zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 23 sierpnia 2011 r.
We wniosku wskazała, że dokonanie zapłaty ustalonej opłaty adiacenckiej wiązałoby się dla niej i dla jej męża z koniecznością zaciągnięcia zobowiązania kredytowego w banku, oraz że w przypadku braku uzyskania kredytu bankowego zmuszona byłaby do zlicytowania swego majątku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 23 sierpnia 2011 r. w przedmiocie opłaty adiacenckiej zasługuje na uwzględnienie.
W treści art. 61 § 3 P.p.s.a. ustawodawca przewiduje, że po przekazaniu sądowi skargi, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części. Użyte w cyt. przepisie prawa wyrażenie "sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie" oznacza, że orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji może, lecz nie musi, być wydane nawet w wypadku, gdy występują w sprawie przesłanki przewidziane w powołanym przepisie, od zaistnienia których ustawodawca uzależnia wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu (rozstrzygnięcie o charakterze uznaniowym).
Sąd, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien zbadać czy zaistniały przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Szkoda, o jakiej mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi bowiem o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 495-497/04; z dnia 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04; z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04, niepublikowane). W doktrynie prawa najczęściej podkreśla się, że z uprawdopodobnieniem wiąże się ustalenie jakiegoś faktu w oparciu o wiarygodne środki dowodowe, pozwalające na przekonaniu się o zgodności danych faktów z rzeczywistością (zob. A. Hanusz, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego, Kraków 2006, s. 221.).
W rozpatrywanej sprawie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnioskodawczyni uprawdopodobniła wystąpienie przesłanki określonej w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (natury finansowej dla skarżącej), które może być spowodowane wykonaniem zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim należy mieć na względzie, że wskazana w zaskarżonej decyzji kwota zobowiązania (opłata adiacencka) opiewa na 78.018,30 zł, a zatem jest to suma znaczna i nie ma wątpliwości, że egzekucja takiej kwoty od skarżącej spowodowałaby niemożliwe do odwrócenia skutki w jej majątku.
W niniejszej sprawie przedmiotem postanowienia objętego wnioskiem jest niewątpliwie należność o charakterze pieniężnym, która w przypadku ewentualnego wyeliminowania rozstrzygnięcia z obrotu prawnego będzie podlegać zwrotowi. Nie w każdym jednak przypadku sama możliwość odzyskania uiszczonej należności oznaczać będzie, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie zasługuje na uwzględnienie. Nie sposób pominąć, że kara pieniężna w niniejszej sprawie została ustalona na kwotę 78.018,30 złotych. Zatem uiszczenie tak wysokiej kwoty, względnie ściągnięcie jej w drodze egzekucji administracyjnej, może narazić skarżącą na niebezpieczeństwo wyrządzenia trudnych do odwrócenia skutków.
Ponadto, jak wywodzono we wniosku – skarżąca nie dysponuje wskazaną powyżej kwotą, a jej pozyskanie łączyłoby się z koniecznością zaciągnięcia kredytu, co dodatkowo zwiększy wydatki skarżącej (koszty kredytu, odsetki).
Podsumowując warto dodać, że jak wskazano w uzasadnieniu do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07 podstawowym celem instytucji ochrony tymczasowej jest zapewnienie możliwie maksymalnej efektywności sądowej kontroli administracji przez stworzenie warunków zapewniających skuteczną realizację orzeczenia sądowego. Jest bowiem rzeczą oczywistą, że wyeliminowanie z obrotu prawnego na mocy orzeczenia sądu administracyjnego wadliwej decyzji, która wywołała nieodwracalne względnie trudne do odwrócenia skutki albo wyrządziła jej adresatowi znaczną szkodę, czynią tę kontrolę iluzoryczną, w rzeczywistości zaś nieskuteczną.
Mając na uwadze powyższe, skoro wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługiwał na uwzględnienie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 §3 w związku z art. 193 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.