Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 26 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Ke 138/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę W. S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. znak [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. (dalej decyzja z [...] lipca 2014 r.) Starosta [...], na wniosek Zastępcy Prokuratora Prokuratury Rejonowej w S., skierował W. S. P. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, w związku z istnieniem uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu jego zdrowia. Rozstrzygnięcie to doręczono stronie osobiście dnia 22 lipca 2014 r.
Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. [nr [...]] (dalej decyzja z [...] listopada 2014 r.) Starosta [...] (dalej Starosta), na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. nr 30, poz. 151 ze zm., dalej ukp), zatrzymał W. S. P. prawo jazdy nr [...] kategorii B, C, B+E, C+E wydane na druku [...] w dniu [...] maja 2006 r. przez Starostę [...]. W uzasadnieniu Starosta wskazał na brak przedstawienia w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
Odwołanie od decyzji z [...] listopada 2014 r. wniósł W. S. P. (dalej skarżący), podnosząc zarzut nieskutecznego doręczenia decyzji z [...] lipca 2014 r.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. znak [...] (dalej decyzja z [...] grudnia 2014 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej Kolegium), utrzymało w mocy decyzję z [...] listopada 2014 r.
W uzasadnieniu Kolegium, podzieliło w całości ustalenia faktyczne i argumentację prawną Starosta, podkreślając, że w niniejszej sprawie przeprowadzono wszechstronne postępowanie dowodowe. Postanowieniem z [...] czerwca 2013 r. Sąd Rejonowy w S. orzekł o zastosowaniu wobec skarżącego obowiązku poddania się leczeniu odwykowemu w niestacjonarnym zakładzie lecznictwa odwykowego. Podstawą wydania powyższego postanowienia była opinia sądowa psychiatryczno-psychologiczna, w której skarżący został uznany za osobę uzależnioną od alkoholu. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że wobec stwierdzonego uzależnienia od alkoholu istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego. Odnosząc się do zarzutu odwołania organ podkreślił, że decyzja z [...] lipca 2014 r. została doręczona skarżącemu osobiście dnia 22 lipca 2014 r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję z [...] grudnia 2014 r. wniósł W. S. P., domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu wskazał, że zakwestionowane rozstrzygnięcie jest niezgodne z prawem, gdyż zostało wydane w następstwie niedoręczenia decyzji z [...] lipca 2014 r. Podniósł, że nie otrzymał tej decyzji, nie została ona doręczona ani jemu, ani dorosłemu domownikowi pozostającemu ze stroną we wspólnym zamieszkaniu i we wspólnym gospodarstwie domowym. Tym samym, decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie jest ostateczna, gdyż nie rozpoczął biegu termin do wniesienia odwołania od tego rozstrzygnięcia.
W konsekwencji brak podstaw do wydania kolejnej decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Wskutek niedoręczenia decyzji wzywającej do przedstawienia badań lekarskich nie rozpoczął bieg termin do złożenia stosownego zaświadczenia, wobec czego nie uchybił wyznaczonemu terminowi.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Na rozprawie sądowej dnia 26 marca 2015 r. skarżący poparł skargę a Prokurator Prokuratury Okręgowej w K. wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.
Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego.
Zaskarżonym w niniejszej sprawie rozstrzygnięciem utrzymano w mocy decyzję z [...] listopada 2014 r. w przedmiocie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy.
Podstawę materialnoprawną wydanych rozstrzygnięć stanowił art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ukp. Zgodnie z tym przepisem starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2 ukp. Uprawniony lekarz, po przeprowadzeniu badania lekarskiego, wydaje osobie badanej orzeczenie lekarskie.
Organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny, a następnie w sposób niewadliwy dokonały subsumcji tego stanu faktycznego do wynikających z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ukp przesłanek zatrzymania skarżącemu prawa jazdy. W tym zakresie Sąd I instancji wskazał, że:
- 1. w opinii sądowej psychiatryczno-psychologicznej z [...] kwietnia 2013 r., wydanej na zlecenie Sądu Rejonowego w S. w sprawie [...], skarżący został uznany za osobę uzależnioną od alkoholu (k. 7);
- 2. postanowieniem z [...] czerwca 2013 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w S. zastosował wobec skarżącego obowiązek poddania się leczeniu odwykowemu w niestacjonarnym zakładzie lecznictwa odwykowego (k. 2);
- 3. wnioskiem z [...] lipca 2013 r. [[...]] Zastępca Prokuratora Prokuratury Rejonowej w S., wniósł o skierowanie – przez Starostę [...] – skarżącego na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (k. 9);
- 4. decyzją z [...] lipca 2014 r. Starosta [...] skierował skarżącego na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (k.
- 40) powołując się m. in. na:
- - informację z [...] marca 2014 r. Poradni Leczenia Uzależnień w S., z której wynika, że skarżący nie podjął stosownej terapii – mimo takiego obowiązku zawartego w ww postanowieniu Sądu Rejonowego w S.;
- - art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ukp, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia oraz pouczając stronę, że na ww badania lekarskie należy zgłosić się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. w terminie niezwłocznym z chwilą, kiedy decyzja stanie się prawomocna lub ostateczna.
Sąd I instancji uznał, że Starosta decyzją z [...] listopada 2014 r. zasadnie zatrzymał skarżącemu prawo jazdy. Organ trafnie powołał się na brak spełnienia przez skarżącego obowiązku wykonania – w wyznaczonym terminie – wymaganych ostateczną i prawomocną decyzją z [...] lipca 2014 r. badań oraz dostarczenia orzeczenia lekarskiego, celem stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W konsekwencji brak jest podstaw by przyjąć, że proces decyzyjny stosowania art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ukp przebiegł nieprawidłowo i zarazem, by wieńcząca go decyzja była wadliwa. Decyzja wydana na podstawie ww przepisu nie jest podejmowana w ramach uznania administracyjnego, jest tzw. "decyzją związaną". Oznacza to, że w sytuacji, gdy – tak jak w niniejszej sprawie – osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawi w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, starosta obligowany jest do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku doręczenia skarżącemu decyzji z [...] lipca 2014 r. w przedmiocie skierowania na badania lekarskie należy uznać go za niezasadny. Jak wynika z akt administracyjnych, ww decyzję skarżący odebrał dnia 22 lipca 2014 r. osobiście – co potwierdza zwrotne poświadczenie odbioru przedmiotowej przesyłki (k. 43). Strona nie wniosła odwołania od tej decyzji, w związku z czym przedmiotowe rozstrzygnięcie stało się ostateczne dnia [...] lipca 2014 r.
Podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę.
Skargę kasacyjną wywiódł W. S. P., reprezentowany przez pełnomocnika adw. T. K., który zaskarżył wyrok II SA/Ke 138/15 w całości, zarzucając wyrokowi naruszenie dyspozycji art. 40 § 1, art. 42 § 1 i art. 43 kpa przez przyjęcie, że doręczenie decyzji Starosty [...] z [...] lipca 2014 r. dotyczącej skierowania skarżącego na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, w związku z istnieniem zastrzeżeń co do jego stanu zdrowia, została skarżącemu doręczona w sposób nieprawidłowy i że skarżący odebrał przesyłkę zawierającą tę decyzję osobiście. Konsekwencja takiego ustalenia jest uznanie za prawidłową kolejnej decyzji z [...] listopada 2014 r. Starosty [...] w przedmiocie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy, która została następnie utrzymana w mocy decyzją z [...] grudnia 2014 r. znak [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] - wydanie tej decyzji nie byłoby możliwe bez poprzedniej decyzji Starosty [...] z [...] lipca 2014 r. Zdaniem skarżącego sposób doręczenia decyzji z [...] lipca 2014 r. został dokonany w sposób naruszający w rażący sposób dyspozycję przywołanych wyżej przepisów kpa, a ww. decyzja nie została doręczona adresatowi ani w jego miejscu zamieszkania, ani w miejscu pracy, nie został doręczona również dorosłemu domownikowi, przesyłka zawierająca tę korespondencję nie była też awizowana przy zachowaniu reguł zawartych w przepisach kpa.
Uchybienia przy doręczeniu tej decyzji powodują wadliwość prawną zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Starosty [...] z [...] listopada 2014 r. oraz naruszenie dyspozycji art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ukp.
Skarżący kasacyjnie wniósł o: przyjęcie skargi do rozpoznania i jej merytoryczne rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach w całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej ppsa) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1).
W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.
Skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 ppsa tj. na naruszeniu norm prawa materialnego i przepisów postępowania.
Zarzut dotyczący niedoręczenia "zgodnie z przepisami kpa" skarżącemu decyzji z [...] lipca 2014 r. Starosty [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie w celu stwierdzenia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy uznać za niezasadny. Decyzję z [...] lipca 2014 r. przesłano skarżącemu na znajdujący się w aktach adres i doręczono przy zachowaniu rygorów określonych w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, zm. z 2014 r., poz. 183). Skarżący odebrał korespondencję osobiście dnia 22 lipca 2014 r., czego dowodem jest znajdujące się w aktach zwrotne potwierdzenie odbioru (k. 43 akt administracyjnych). Skład orzekający w niniejszej sprawie nie ma wątpliwości co do autentyczności złożonego przez skarżącego podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, z uwagi na fakt, że w aktach znajdują się inne dokumenty (zwrotne potwierdzenie odbioru, odwołanie od decyzji Starosty [...] - k. 30, 54-56 akt administracyjnych; skarga, pełnomocnictwo - k. 3, 21, 46 akt sądowych) z własnoręcznymi podpisami skarżącego.
Pocztowy dowód doręczenia przesyłki stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (wyrok NSA z: 9.10.2012, II OSK 1065/11; 12.12.2008 r., II GSK 555/08; 6.10.2010 r., I OSK 1493/10; postanowienie NSA z: 11.1.2017 r., II OZ 1449/16; 28.4.2011 r., II GZ 102/11; 11.1.2012 r., II OZ 1363/11, cbosa; 31.3.2010 r., I FSK 1929/09 i powołane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego, m.in. postanowienie SN z 30.4.1998 r., III CZ 51/98, OSNC 1998/11/189). Wprawdzie domniemanie prawdziwości danych zawartych w zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki może zostać obalone, to jednak strona w niniejszej sprawie tego nie uczyniła. Niezłożenie przez skarżącego kasacyjne w postępowaniu administracyjnym wiarygodnego dowodu, z którego wynikałoby, że pokwitowania odbioru przesyłki nie dokonał skarżący, skutkuje przyjęciem, że doręczenie nastąpiło prawidłowo.
Autor skargi kasacyjnej ograniczył się jedynie do wskazania w zarzucie pierwszym norm dopełnienia, lecz nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu, który prowadziłby do obalenia domniemania wynikającego ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej decyzję z [...] lipca 2014 r. Wobec powyższego nie doszło do skutecznego zakwestionowania stanu faktycznego, prawidłowo aprobowanego zaskarżonym wyrokiem. Ów stan faktyczny jest zatem wiążący dla Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, skarżący nie wniósł odwołania od decyzji z [...] lipca 2014 r., w związku z czym rozstrzygnięcie to stało się ostateczne wraz z upływem terminu do wywiedzenia odwołania. Czyni to zarzut naruszenia art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z [...] listopada 2014 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 600, zm. poz. 970) nieusprawiedliwionym, bowiem spełnione zostały wszystkie przesłanki zastosowania wskazanego przepisu.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 ppsa podlegała ona oddaleniu.