Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Miasta Stołecznego Warszawy na decyzję Ministra Sprawiedliwości odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] lipca 2011 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, iż zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", wniesienie skargi do sądu administracyjnego możliwe jest dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jakie przysługiwały skarżącemu w postępowaniu przed organem administracji. W niniejszej sprawie skarga została wniesiona od rozstrzygnięcia, od którego przysługiwał stronie taki środek zaskarżenia, bowiem strona mogła wystąpić do Ministra z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, o czym była pouczona. W ocenie Sądu oznaczało to konieczność odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., a o zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 tej ustawy.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosło Miasto Stołeczne Warszawa, prawidłowo reprezentowane, domagając się uchylenia postanowienia i zarzucając Sądowi naruszenie:
- a) art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 P.p.s.a. poprzez błędną wykładnię przepisów Kpa i w konsekwencji odrzucenie skargi w wyniku wadliwego przyjęcia, że rozpatrywana skarga dotyczy orzeczenia, od którego w administracyjnym toku instancji przysługuje środek zaskarżenia,
- b) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak w uzasadnieniu wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia w kwestii uznania, iż od zaskarżonej decyzji przysługiwał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do Ministra Sprawiedliwości. Wskutek czego nie jest jasne ja jakiej podstawie Sąd dokonał takowej oceny.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał między innymi, iż w jego ocenie Minister rozpatrywał sprawę stwierdzenia nieważności jako organ stopnia wyższego, zgodnie z art. 157 Kpa. W postępowaniu nadzorczym organ nie prowadzi nowego postępowania w zakresie ustalenia stanu faktycznego, dlatego też przyjęcie, że działał on jako organ I instancji stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, a zarzuty w niej zawarte nie znajdują jakiegokolwiek usprawiedliwienia.
Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej organ wydający decyzję w trybie nieważnościowym, uregulowanym art. 156 i dalszych Kpa, nie działa jako organ odwoławczy w stosunku do organu, który wydał rozstrzygnięcie objęte wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Decyzja wydana w postępowaniu nieważnościowym jest decyzją w nowej sprawie i wobec tego podlega weryfikacji w toku instancji. W przypadku gdy decyzja taka wydana była przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze, służyć od niej będą stronom wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, a dopiero potem skarga do sądu administracyjnego. Skarga ta musi więc być poprzedzona albo odwołaniem – jeśli przysługuje ono stronie – albo wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W decyzji wydanej w postępowaniu nieważnościowym musi być zawarte pouczenie co do tego, jakie środki zaskarżenia przysługują stronie, a ta z kolei obligowana jest do zastosowania się do takiego pouczenia. W przedmiotowej sprawie Miasto Stołeczne Warszawa postąpiło wbrew pouczeniu zawartemu w decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2012 r. i miast wystąpić do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy skierowało skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie. Sąd ten prawidłowo uznał, iż skarga ta złożona została przed wyczerpaniem przez stronę przysługujących jej w postępowaniu przed organem środków zaskarżenia, zatem naruszona została norma zawarta w art. 52 § 1 P.p.s.a. Takie naruszenie skutkować musiało odrzuceniem wniesionej skargi, na co słusznie wskazał Sąd I instancji.
Nie można zgodzić się też z twierdzeniem, że Sąd nie wyjaśnił w sposób dostateczny podstaw do odrzucenia skargi. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, być może nieco lakoniczne, w pełni wyjaśnia powód odrzucenia skargi Miasta Stołecznego Warszawy i wskazuje na przyjętą przez Sąd podstawę prawną. Postanowienie to kierowane było do podmiotu reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, który z racji wykonywanego zawodu obligowany jest do znajomości obowiązujących przepisów i procedur, zatem nie istniała potrzeba wyjaśnienia sprawy w sposób dokładniejszy, niż to miało miejsce w zaskarżonym orzeczeniu.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.