Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2012 r. sygn. akt I OSK 2440/11 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej B. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 września 2011 r. sygn. akt II SA/Łd 758/11 w sprawie ze skargi B. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Wnioskiem z dnia 30 maja 2012 r. skarżąca zwróciła się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o wykładnię wyroku z dnia 17 stycznia 2012 r. poprzez wskazanie, czy mając na uwadze to, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi został zaskarżony w części w której oddalono skargę skarżącej, to Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości, czy w części.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) "§1. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych. §2. Nieważność postępowania zachodzi: 1) jeżeli droga sądowa była niedopuszczalna;
- 2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego, albo gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany;
- 3) jeżeli w tej samej sprawie toczy się postępowanie wcześniej wszczęte przed sądem administracyjnym albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona;
- 4) jeżeli skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy;
- 5) jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw;
- 6) jeżeli wojewódzki sąd administracyjny orzekł w sprawie, w której jest właściwy Naczelny Sąd Administracyjny".
Ustawodawca w powyższym przepisie określił wprost zakres orzekania Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazując na granice skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 stycznia 2012 r. wskazał, że skarga kasacyjna nie obejmuje całości orzeczenia – wynika to jednoznacznie z treści skargi kasacyjnej i treści uzasadnienia ww. wyroku.
W przypadku, w którym literalne brzmienie języka prawnego lub prawniczego wywołuje wątpliwości interpretatora, należy odwołać się do dyrektyw systemowej i funkcjonalnej (w tym w szczególności celowościowej) wykładni prawa. Odwołanie się do treści art. 183 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jednoznacznie określa znaczenie użytych wyrazów. Podobnie jako do systemowej dyrektywy wykładni prawa, można się odwołać do art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., który stanowi "Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej".
Mając na uwadze treść powyższych przepisów można stwierdzić, że orzeczenie w przedmiocie kosztów sądowych nie wynika z realizacji przez sąd administracyjny konstytucyjnej funkcji kontroli działalności administracji publicznej. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 stycznia 2012 r. użył sformułowania uchyla zaskarżony wyrok nie wskazując konkretnego punktu sentencji tego wyroku, który wynika per se z treści skargi kasacyjnej i przepisów powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i Konstytucji RP, a więc z dyrektyw systemowej wykładni prawa.
Z tych wszystkich względów, skoro wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2012 r. uchylono wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 września 2011 r. sygn. akt II SA/Łd 758/11 w zakresie oddalającym skargę skarżącej, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 158 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji postanowienia.