Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 13 marca 2018 r., sygn. akt II SAB/Rz 123/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę I.K. (dalej: skarżąca) na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie w przedmiocie braku złożenia propozycji służby.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca.
Następnie wnioskiem z dnia 7 lutego 2019 r., pełnomocnik skarżącej wniósł o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku w sprawie ze skargi kasacyjnej skarżącej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1655/18.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o zawieszenie postępowania nie zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – P.p.s.a, sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Z przepisu tego wynika konieczność istnienia zależności rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny od innego toczącego się (lub spodziewanego) postępowania. Rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania, jeśli orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić podstawę rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W takim przypadku w sprawie sądowoadministracyjnej występuje tzw. zagadnienie wstępne (kwestia prejudycjalna), czyli sytuacja, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik postępowania, a tym samym uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Przez pojęcie zagadnienia wstępnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym należy rozumieć przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania sądowego, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego i ma bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania.
Jest to zagadnienie odrębne od sprawy sądowoadministracyjnej, na tle której wystąpiło. Dla sądu administracyjnego kwestią wstępną będzie zatem wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do sformułowania wypowiedzi o tym, czy zakwestionowany w skardze akt, czynność lub bezczynność są zgodne z prawem materialnym, albo czy przed wydaniem tego aktu (czynności, bezczynności) nie doszło do popełnienia takich uchybień formalnych, które mogły mieć wpływ na jego treść (vide postanowienie NSA z 19 grudnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1243/12, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Natomiast zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione względami celowości, sprawiedliwości oraz ekonomiki procesowej (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 301-303). Rozstrzygając o zawieszeniu postępowania sąd powinien ocenić także wszelkie przesłanki w kontekście konieczności rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, co ma istotne znaczenie w świetle art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz zasady szybkości postępowania sądowoadministracyjnego (art. 7 P.p.s.a.).
Zastosowanie przez sąd art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. ma charakter fakultatywny. Ocena jego zasadności pozostawiona została do uznania sądu, który wydając postanowienie w tej kwestii powinien rozważyć, czy w danym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu sprawy. Nie oznacza to jednak dowolności działania w tej mierze, bowiem dla sądu administracyjnego kwestią wstępną może być wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne, aby stwierdzić czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem (por. wyroki NSA: z 8 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 694/06, LEX nr 338509 i z 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt I FSK 845/05, LEX nr 212145).
Nie uzasadniają zatem zawieszenia postępowania względy ekonomii procesowej, a zatem nie ma podstaw do zawieszenia postępowania, jeśli sąd samodzielnie jest w stanie dokonać ustaleń koniecznych do rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 14 stycznia 2014 r., II OZ 1222/13, LEX nr 1467712; wyroki NSA: z dnia 8 maja 2007 r., II OSK 694/06, LEX nr 338509; z dnia 19 kwietnia 2006 r., I FSK 845/05, LEX nr 212145; postanowienia NSA: z dnia 9 lipca 2010 r., II OSK 846/10, LEX nr 673890; z dnia 16 lutego 2011 r., II FZ 6/11, LEX nr 783839). Podkreślić należy, że jeśli toczy się postępowanie dotyczące innej decyzji albo orzeczenia w sprawie o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym, to względy ekonomii procesowej nie zawsze przemawiają za tym, aby w takich wypadkach zawiesić dokonywanie kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Polski system prawa nie przewiduje instytucji wiążącego precedensu.
Sam fakt tożsamości stanu faktycznego i prawnego w rozpoznawanej sprawie i w innej sprawie, w której wniesiono skargę kasacyjną, nie może powodować zawieszenia postępowania, wyrok NSA nie jest bowiem niezbędny do stwierdzenia, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, oraz nie będzie on miał dla jej rozstrzygnięcia mocy wiążącej. Z tego względu brak podstaw do twierdzenia, że rozstrzygnięcie skargi kasacyjnej w innej, podobnej sprawie jest na tyle istotne, by uznać je za niezbędne do rozstrzygnięcia skargi wniesionej w niniejszym postępowaniu (tak postanowienia NSA: z dnia 19 listopada 2014 r., II FSK 3178/14, LEX nr 1624741; z dnia 16 maja 2006 r., I FZ 154/06, LEX nr 238605; z dnia 16 lutego 2011 r., II FZ 7/11, LEX nr 783845; z dnia 13 maja 2011 r., II OZ 395/11, LEX nr 795492).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi konieczność zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ze względu na wynik postępowania w sprawie skargi kasacyjnej skarżącej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1655/18, w sprawie jej skargi na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2018 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.
Postępowanie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1655/18 nie ma bezpośredniego wpływu na możliwość dokonania przez Naczelny Sąd Administracyjny kontroli legalności wyroku Sądu I instancji w związku z dokonaną przez ten Sąd oceną bezczynności organu w przedmiocie braku złożenia skarżącej propozycji służby.
Ponadto dokonując kontroli instancyjnej orzeczenia Sądu I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej, przy uwzględnieniu z urzędu przesłanek nieważności postępowania, o czym stanowi art. 183 § 1 P.p.s.a., natomiast przedmiotowy wniosek o zawieszenie postępowania pozostaje bez znaczenia dla oceny zaskarżonego wyroku w zakresie zarzutów kasacyjnych.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.