Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Kr 39/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie umorzył postępowanie sądowe ze skargi L. K. na bezczynność Starosty Krakowskiego w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Jednocześnie Sąd zasądził od Starosty Krakowskiego na rzecz skarżącej kwotę 340 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że L. K. wystąpiła w dniu 24 marca 2011 r. ze skargą na bezczynność Starosty Krakowskiego w sprawie jej wniosku z dnia 28 stycznia 1991 r. o zwrot nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ przedstawił okoliczności toczącego się postępowania wyjaśniając, że jest ono rozpoznawane tak długo z uwagi na skomplikowany charakter oraz dużą ilość działek i stron. Jednocześnie Sąd wskazał, że – jak wynika z akt sądowych (k.
24) – decyzją z dnia 10 sierpnia 2011 r., nr GN.III.JM.72211-78/06 Starosta Krakowski orzekł o odmowie zwrotu działek na rzecz L. K. Decyzja ta dotyczy wszystkich działek, co do których skarżąca zarzuciła Staroście bezczynność. Tym samym, jeszcze przed rozpoznaniem skargi organ wydał akt, o jaki wnioskowała skarżąca, zatem nie pozostaje już w bezczynności. Rozpoznanie więc skargi na bezczynność, jaka została wniesiona przez L.K., stało się bezprzedmiotowe. Stwierdzając powyższe Sąd I instancji, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako: P.p.s.a.), orzekł o umorzeniu postępowania sądowego. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 201 § 1 i art. 209 P.p.s.a.
W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego postanowienia L.K., reprezentowana przez adwokata, zaskarżając postanowienie to w całości zarzuciła naruszenie art. 149 P.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie, wskazując, iż naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. W konkluzji wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i ustalenie, że nastąpiła przewlekłość postępowania, przy jednoczesnym dokonaniu wykładni prawnej aktualnej treści art. 149 P.p.s.a. w szczególności co do braku stwierdzenia przez Sąd rażącego naruszenia prawa przez organ orzekający oraz ewentualnego wymierzenia temu organowi grzywny za powyższe naruszenie.
Ponadto wniesiono o dokonanie wykładni art. 149 P.p.s.a. w zakresie stwierdzenia, czy w przypadku, gdy sąd administracyjny na skutek wydania przez organ administracyjny decyzji po wniesieniu skargi nie znajduje podstaw do stwierdzenia bezczynności organu, powinien lub może z urzędu orzec o przewlekłym prowadzeniu przez organ postępowania administracyjnego, a tym samym o rażącym naruszeniu przez organ orzekający prawa, z którym ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie wymierzania grzywny wiąże jednakowe skutki jak w przypadku bezczynności.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Starosta Krakowski, reprezentowany przez radcę prawnego wniósł o odrzucenie tej skargi, ewentualnie o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie ich brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zobowiązany ani uprawniony do poprawiania jakichkolwiek błędów skargi kasacyjnej, sporządzonej przecież przez wykwalifikowanego prawnika, a takim niewątpliwie jest adwokat czy radca prawny. Przytoczenie zatem jako podstawy skargi kasacyjnej przepisu, który nie miał w sprawie zastosowania, zarzut taki dyskwalifikuje – por. wyrok NSA z 26 października 2004 r., sygn. akt OSK 773/04, Lex nr 164460. W rozpoznawanej skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi I instancji naruszenie art. 149 P.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie.
Przede wszystkim wskazać należy, że art. 149 P.p.s.a. zmieniony ustawą z dnia 20 stycznia 2011 r. (Dz.U. Nr 34, poz. 173), która weszła w życie 17 maja 2011 r. zawiera dwie jednostki redakcyjne. Dotychczasowa treść tego przepisu została oznaczona jako § 1, a § 2 został dodany ustawą z dnia 25 marca 2011 r. (Dz.U. Nr 76, poz. 409), która weszła w życie 12 lipca 2011 r. Tymczasem autor skargi kasacyjnej konstruując zarzuty nie wskazuje konkretnej jednostki redakcyjnej art. 149 P.p.s.a.; zaś Naczelny Sąd Administracyjny – jak wskazano powyżej - nie jest uprawniony do modyfikowania zarzutów. Niemniej jednak przyjmując, iż pełnomocnikowi skarżącej chodziło w istocie o § 1 art. 149 P.p.s.a., uznać należy, że tak sformułowany zarzut nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do tego przepisu sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
W niniejszej sprawie nie doszło do zbadania i rozstrzygnięcia przez Sąd I instancji kwestii bezczynności Starosty Krakowskiego w sprawie z wniosku L. K. o zwrot nieruchomości. Sąd I instancji orzekł bowiem o umorzeniu postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Skoro zatem przepis art. 149 § 1 P.p.s.a. nie miał w niniejszej sprawie zastosowania, zarzut jego naruszenia nie mógł zostać uwzględniony.
Uznając podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty za nieusprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji. Oddalając wniosek Starosty Krakowskiego o zasądzenie kosztów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny miał na uwadze, że przepisy art. 203 i 204 P.p.s.a. dotyczące zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu I instancji kończące postępowanie w sprawie (uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07; ONSAiWSA 2008, nr 3, poz. 42). Do wspomnianej kategorii postanowień należy niewątpliwie zaliczyć postanowienie o umorzeniu postępowania.