Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 29 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 1424/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Gminy Miasta Z. na decyzję Wojewody Małopolskiego z 31 sierpnia 2018 r., nr WS-VI.7534.3.201.2014.BK, w przedmiocie zwrotu nieruchomości.
W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie:
- - art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) – dalej ppsa, poprzez uznanie, że Sąd był związany wykładnią art. 136 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 6 grudnia 2012 r., sygn. II SA/Kr 1554/11, pomimo iż po wydaniu tego wyroku nastąpiła zmiana stanu prawnego w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., sygn. P 38/11, co winno skutkować dokonaniem przez Sąd ponownej, prokonstytucyjnej wykładni przepisów art. 136 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami z uwzględnieniem poglądów wyrażonych w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego,
- - art. 153 ppsa poprzez nieuwzględnienie wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wyrażonych w wyroku z 19 października 2015 r., sygn. II SA/Kr 746/15 (in fine), nakazujących zbadanie, czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego powoduje konieczność modyfikacji adekwatnych ustaleń dokonanych przez Sąd w sprawie o sygn. II SA/Kr 1554/11,
- - art. 136 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 165 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez błędne uznanie, że w myśl tych przepisów jedynie wykonanie inwestycji w całości przez podmiot ubiegający się o wywłaszczenie i w sposób ściśle odpowiadający planowi realizacyjnemu, który był podstawą wywłaszczenia, pozwala na przyjęcie, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, co skutkowało nieprawidłowym uznaniem, że nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia, w sytuacji gdy taka wykładnia, w świetle ocen wyrażonych przez Trybunał, narusza wyrażoną w Konstytucji zasadę samodzielności jednostek samorządu terytorialnego, które nabyły wywłaszczone mienie w drodze komunalizacji oraz nie daje się pogodzić z wytycznymi odnośnie prawidłowego sposobu stosowania tych przepisów w odniesieniu do mienia skomunalizowanego. Z kolei prawidłowa, prokonstytucyjna wykładnia tego przepisu powinna doprowadzić do wniosków, że wykorzystanie przed 22 września 2004 r. przez samorząd wywłaszczonej nieruchomości na cel publiczny, tożsamy z celem wywłaszczenia, nie pozwala na uznanie, że nieruchomość ta stała się zbędna na cel wywłaszczenia,
- - art. 141 § 4 ppsa poprzez brak odniesienia się przez Sąd do zarzutów skarżącej, dotyczących niezgodności decyzji Wojewody Małopolskiej z przywołanym wyżej orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zawarto argumentację mającą przemawiać za uchyleniem zaskarżonego wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu I instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.
W wyroku z 19 października 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 746/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził m.in., że: "w sprawie ma znaczenie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, w zakresie szerszym niż o tym pisze organ II instancji. (...) bez względu na cezury czasowe wynikające z art. 137 u.g.n. w kontrolowanej sprawie istotne jest, czy do dnia złożenia wniosku o zwrot nieruchomości, a nie później niż przed 22 września 2004 r. - miały miejsce działania świadczące o realizacji celu wywłaszczenia (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 października 2014 r., sygn. II SA/Kr 1048/14). Jest to nowa okoliczność dotycząca stanu prawnego znajdującego zastosowanie w sprawie, zaistniała po uprawomocnieniu się wyroku WSA w Krakowie z dnia 6 grudnia 2012 r., która może w związku z tym odpowiednio modyfikować adekwatne ustalenia wynikające z wyroku WSA z dnia 6 grudnia 2012 r."
Skarżący kasacyjnie nie dostrzegł, że w kolejnym prawomocnym wyroku z 28 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 1197/17, wydanym w sprawie zwrotu przedmiotowej działki gruntu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał jednak, że: "Stan prawny zmianom mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie nie uległ. W zakresie stanu faktycznego nowym materiałem dowodowym, który nie był znany sądowi rozpoznającemu sprawę II SA/Kr 1554/11, były zdjęcia lotnicze, a następnie zeznania świadków A. I., K. J. i R. K. oraz opinia T. G." Prawomocność powołanego wyroku z 28 listopada 2017 r. powoduje związanie cytowaną oceną prawną, jako następczą wobec oceny prawnej wyrażonej w wyroku tego Sądu z 19 października 2015 r. Z tego względu zarzuty kasacyjne naruszenia art. 153 ppsa nie mogły być uwzględnione, jako odwołujące się do wcześniejszej oceny prawnej Sądu I instancji, która w wyniku wyroku z 28 listopada 2017 r. straciła swoją aktualność.
Z tych samych powodów nie mogły odnieść, zamierzonego przez skarżącego kasacyjnie skutku, zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji art. 136 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 165 ust. 1 Konstytucji RP, a także art. 141 § 4 ppsa. Skoro Sąd I instancji prawomocnie ocenił w wyroku z 28 listopada 2017 r., że stan prawny sprawy nie uległ takim zmianom, które mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie, orzekając przy tym po wyroku z 19 października 2015 r., to brak literalnego odniesienia się do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie ma znaczenia dla wyniku zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wyrażenie bowiem oceny prawnej co do braku zmiany stanu prawnego ujmuje także ocenę znaczenia w sprawie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r. Wskazane zarzuty kasacyjne zostały natomiast oparte na powołanym orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego, co w świetle wiążącej oceny prawnej wyrażonej w wyroku z 28 listopada 2017 r. nie mogło skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł zaś dokonać oceny wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 28 listopada 2017 r. w kontekście oceny prawnej wyrażonej w wyroku tego Sądu z 19 października 2015 r. ze względu na jego prawomocność.
Z podanych przyczyn, na podstawie art. 184 w zw. z art. 193 zdanie drugie ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.