Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 27 sierpnia 2019 r., sygn. akt I OSK 2680/17

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 4 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 152/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę E. K. na decyzję Wojewody [..] z dnia [..] grudnia 2016 r., nr [..] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Na mocy umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego rep. A. Nr [..] z dnia [..] kwietnia 1965 r. została nabyta na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość położona w L., oznaczona jako działka o numerze ewidencyjnym [..] o pow. 1,1228 ha. stanowiąca współwłasność J. P., W. U. i M. B. Wywłaszczenie nastąpiło w związku z budową osiedla mieszkaniowego [..] Spółdzielni Mieszkaniowej, co stwierdzono w akcie notarialnym, na podstawie okazanego zaświadczenia o lokalizacji szczegółowej wydanej przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w L. Wydział Architektury i Budownictwa z dnia [..] lipca 1959 r., znak: [..].

Wnioskiem z dnia 14 kwietnia 2005 r. o zwrot części nieruchomości wystąpili: J. P. oraz spadkobiercy W. U. i M. B.: E. S., B. S. i E. K. Starosta [..] decyzją z dnia [..] października 2016 r., znak: [..] odmówił zwrotu części dawnej działki nr [..] położonej przy ul. Z. w L. (obr. [..]), stanowiącej obecnie działki ewidencyjne oznaczone nr [..] oraz projektowaną działkę o nr [..] wydzieloną z działki ewidencyjnej nr [..]. Orzekając o odmowie zwrotu, Starosta uznał, że nieruchomość ta wykorzystana została zgodnie z celem wywłaszczenia jako integralny element osiedli mieszkaniowych [..]SM, pełniący funkcje zarówno osiedlowe, jak i ponadosiedlowe.

W odwołaniu od powyższej decyzji, wnioskodawcy zarzucili organowi naruszenie art. 137 w zw. z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm.; dalej także: "u.g.n."), poprzez błędne uznanie, że nie zostały spełnione przesłanki pozwalające na zwrot wspomnianej nieruchomości na ich rzecz.

Wojewoda [..], utrzymując w mocy tę decyzję, podzielił w całości stanowisko w niej wyrażone. Zdaniem organu, sposób realizacji tak dużego przedsięwzięcia, jakim jest budowa osiedla mieszkaniowego, częstokroć ulega w toku realizacji zmianie i dopasowaniu do aktualnych potrzeb i okoliczności. Nie zmienia to jednak oceny, że pomimo ewentualnych różnic w stosunku do pierwotnych planów i zamierzeń, cel wywłaszczenia - budowa osiedla mieszkaniowego - został zrealizowany, a jego realizacja stanowi negatywną przesłankę zwrotu nieruchomości. Wbrew twierdzeniom wnioskodawców, materiał dowodowy zgromadzony w aktach potwierdza, że w niniejszej sprawie można mówić jedynie o nieistotnej modyfikacji celu wywłaszczenia wynikającego z umowy sprzedaży z dnia [..] kwietnia 1965 r. w postaci budowy osiedla mieszkaniowego, która to modyfikacja nie spowodowała jakościowej zmiany tego celu. Zdaniem organu, jakkolwiek zrealizowany na wnioskowanej do zwrotu nieruchomości obiekt – parking nie stanowi budynku mieszkalnego, to wobec zachowania tożsamości funkcji tego terenu, zaplanowanego w dacie wywłaszczenia jako obszar usług dzielnicowych, będącego częścią infrastruktury osiedla mieszkaniowego, stwierdzić należy że cel wywłaszczenia został zrealizowany.

Rozpoznając skargę od tej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy wynika, iż nieruchomość, której dotyczy wniosek o zwrot, obejmuje w chwili obecnej w całości działki ewidencyjne nr [..] o pow. 0,0361 ha, nr [..] o pow. 0,0195 ha, nr [..] o pow. 0,0160 ha, nr [..] o pow. 0,0110 ha i nr [..] o pow. 0,0167 ha oraz część działki nr [..] (w części tej teren ten oznaczony został w sporządzonej na cele niniejszego postępowania dokumentacji geodezyjno-prawnej nr [..] jako projektowana działka nr [..] o pow. 0,0067 ha). Niekwestionowane jest też, że teren wnioskowanych do zwrotu działek gruntu stanowi część większego ogrodzonego obszaru, zajętego pod urządzony parking strzeżony. Z powyższego wynika, że przedmiotowa nieruchomość stanowi część większego ogrodzonego terenu zajętego pod urządzony płatny parking strzeżony, zarządzany bezumownie przez podmiot prywatny - "[..]" s.c.

Budowa powyższego parkingu nastąpiła po roku 1982, kiedy to zatwierdzono plan realizacyjny szczegółowy zagospodarowania obiektu pn. "Parking strzeżony w osiedlu im. [..]", którego inwestorem była [..] Spółdzielnia Mieszkaniowa. Potwierdza to w szczególności dokumentacja techniczno-budowlana przedłożona przez inwestora. Inwestycja ta zrealizowana została więc na wiele lat przed złożeniem przez skarżącą i pozostałych wnioskodawców wniosku o zwrot opisanych działek gruntu. W ocenie Sądu, powyższy sposób zagospodarowania działek ewidencyjnych nr [.] o pow. 0,0361 ha, nr [..] o pow. 0,0195 ha, nr [..] o pow. 0,0160 ha, nr [..] o pow. 0,0110 ha i nr [..] o pow. 0,0167 ha i części działki nr [..] (projektowana działka nr [..] o pow. 0,0067 ha) świadczy o realizacji celu uzasadniającego wywłaszczenie dawnej działki nr [..]. Nie budzi zatem wątpliwości, że znajdujący się na wspomnianej nieruchomości parking wybudowany został przez [..] Spółdzielnię Mieszkaniową celem zabezpieczenia rosnącego zapotrzebowania mieszkańców osiedli na miejsca postojowe.

W świetle powyższych ustaleń, Starosta [..], orzekając o zwrocie części dawnej działki [..], stanowiącej obecnie działki ewidencyjne nr [..] o pow. 0,0361 ha, nr [..] o pow. 0,0195 ha, nr [..] o pow. 0,0160 ha, nr [..] o pow. 0,0110 ha i nr [..]o pow. 0,0167 ha oraz projektowana działka nr [.] o pow. 0,0067 ha, uznał, że nieruchomość ta wykorzystana została zgodnie z celem wywłaszczenia jako integralny element osiedli mieszkaniowych [..]SM, pełniący funkcje zarówno osiedlowe, jak i ponadosiedlowe. Takie zagospodarowanie nieruchomości świadczy o realizacji celu wywłaszczenia na opisanych działkach, co w świetle obowiązujących przepisów prawa wyklucza możliwość ich zwrotu na rzecz osób uprawnionych.

Sąd Wojewódzki powołał się na uchwałę 7 sędziów SN z dnia 27 stycznia 1988 r., III AZP 11/87 (OSNC 1988, nr 11, poz. 149), w której Sąd Najwyższy wskazał, że należy odróżnić zmianę celu wywłaszczenia od modyfikacji tego celu. Zmianą celu jest jakościowa zmiana inwestycji określonej w decyzji wywłaszczeniowej, konkretyzującej cel wywłaszczenia nieruchomości. Modyfikację celu wywłaszczenia pociąga za sobą modyfikacja inwestycji mieszcząca się w celu uzasadniającym wywłaszczenie, czyli niezmieniająca jego charakteru. Nie stanowią jakościowej zmiany celu takie odstępstwa od zamierzonej inwestycji, przy których charakter inwestycji zamierzonej i zrealizowanej pozostaje taki sam. Wywody zawarte w uzasadnieniu tej uchwały, zachowały aktualność na gruncie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Sąd stwierdził, że przy ocenie realizacji celu publicznego, za jaki uznano budowę osiedla mieszkaniowego, należy uwzględnić nie tylko budowę typowych budynków (bloków) mieszkalnych, ale również wszystkich innych obiektów i urządzeń technicznych składających się na infrastrukturę takiego osiedla, niezbędną dla prawidłowego funkcjonowania osiedla i jego mieszkańców – takich, jak budynki handlowe, usługowe, urządzenia towarzyszące, ciągi komunikacyjne, parkingi, szkoły, boiska sportowe, garaże, zieleń osiedlowa i ciągi piesze (chodniki). Za infrastrukturę związaną integralnie z budownictwem mieszkaniowym o charakterze osiedlowym, niezbędną dla prawidłowego funkcjonowania danego osiedla i jego mieszkańców, uznaje się ponadto wszelkie instalacje podziemne - linie komunikacyjne, wodociągi, kabel elektryczny, instalację gazową, sanitarną czy kanały deszczowe.

Ocena zbędności tejże nieruchomości na cel wywłaszczenia nie może być, zdaniem Sądu, dokonywana przez pryzmat upływu terminów określonych w przywołanym wcześniej art. 137 ust. 1 u.g.n. W świetle przywołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego, terminy te miałyby znaczenie jedynie w sytuacji, gdyby na nieruchomości zawnioskowanej do zwrotu nie podjęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia przed dniem 1 stycznia 1998 r., bądź też nie zrealizowano celu wywłaszczenia przed dniem 22 września 2004 r. Z dowodów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że budowę opisanego parkingu wraz z towarzyszącą mu infrastrukturą dokonano po 1982 r. Nie ulega przy tym wątpliwości, że powyższy parking istniał w dacie złożenia wniosku o zwrot części dawnej działki nr [..], to jest w dniu 15 kwietnia 2005 r.

Zdaniem Sądu, nie budzi zatem wątpliwości, że organy administracji obu instancji prawidłowo, to jest zgodnie z wymogami określonymi w przepisach art. art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniły, że nie zachodzą przesłanki do orzeczenia zwrotu wskazanej nieruchomości.

Skargę kasacyjną od tego orzeczenia wniosła E. K., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:

1. 1. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a.:
2. a. naruszenie przez WSA w Lublinie przepisów art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwą kontrolę decyzji Wojewody [..] z dnia [..] grudnia 2016 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [..] z dnia [.] października 2016 r. i ich utrzymanie w mocy pomimo ewidentnego naruszenia przez organy administracyjne przepisów prawa materialnego (art. 136 i 137 u.g.n.) przez błędną ich wykładnię, to jest nieuprawnione zastosowanie wykładni rozszerzającej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz przez niewłaściwe zastosowanie, czyli błąd sumsumpcji, polegający na wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie stan faktyczny nie odpowiada hipotezie art. 137 ust. 1 i 2 u.g.n. Te same błędy (błędna wykładnia oraz błąd subsumpcji) zostały popełnione także przez WSA w Lublinie, który powtórzył błędną argumentację i interpretację dokonaną przez organy administracyjne,
3. b. naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. przez dokonanie przez WSA w Lublinie niewłaściwej kontroli aktu organu i stwierdzenie prawidłowości wadliwych rozstrzygnięć dokonanych przez Wojewodę [..] i Starostę [..] oraz naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. przez nieuchylenie przez WSA w Lublinie w/w decyzji pomimo tego, że naruszono w nich przepisy prawa materialnego, tj. przepisy u.g.n.
4. 2. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
5. a. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. z uwagi na nieuchylenie decyzji pomimo istotnych naruszeń przez organy administracyjne przepisów postępowania, w tym zwłaszcza art. 7, 12, 77 K.p.a. i nie wykazanie przez Sąd braku takich naruszeń pomimo ich istnienia,
6. b. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez przyjęcie przez WSA w Lublinie stanu faktycznego nie wynikającego z dowodów zgromadzonych w sprawie, bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i jego właściwej oceny. Zarzucono nadto wadliwe uzasadnienie wyroku, zawierające jedynie opis niektórych elementów stanu faktycznego, bez wskazania dlaczego inne istotne elementy stanu faktycznego (położenie wnioskowanego gruntu poza granicami osiedla im. [..]) zostały w nim pominięte oraz istnienie w uzasadnieniu wyroku zasadniczych sprzeczności logicznych w rozumowaniu Sądu.

Wskazując na powyższe, wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku, uchylenie w całości decyzji z dnia [..] grudnia 2016 r. oraz z dnia [..] października 2016 r. oraz orzeczenie o kosztach postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.

W pierwszym rzędzie rozpoznane zostaną zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego przez organ administracyjny w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za nieprawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, LEX nr 1372091).

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 i 12 K.p.a. okazał się bezzasadny.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że dokonane ustalenia faktyczne są kwestionowane przez skarżącą kasacyjnie, która wyraża także odmienną ocenę określonych faktów ustalonych w toku postępowania zwykłego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji słusznie uznał, iż zakres przeprowadzonego postępowania dowodowego i ocena materiału dowodowego dokonana przez organy administracyjne była wystarczająca i prawidłowa dla podjęcia decyzji odpowiadającej obowiązującym przepisom prawa materialnego.

Roszczenie o zwrot nieruchomości uregulowane w przepisach art. 136 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. 2018.2204 t.j., dalej u.g.n.) oparte jest na ustaleniu braku realizacji celu wywłaszczenia. Normatywnym warunkiem skutecznego dochodzenia tego roszczenia jest zatem ustalenie, czy zaistniały na nieruchomości wywłaszczonej stan faktyczny stanowi realizację celu wywłaszczenia wynikającego z aktu wywłaszczeniowego oraz z dokumentów przyjętych za podstawę ustalenia tego celu w chwili wydawania aktu o wywłaszczeniu.

Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest dokonanie niebudzących wątpliwości ustaleń, mających stanowić podstawę do stwierdzenia, czy wywłaszczona nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W takim bowiem tylko przypadku, stosownie do treści art. 136 pkt 3 u.g.n., poprzedni właściciel lub jego spadkobierca/y mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W każdej sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości konieczne jest na wstępie precyzyjne określenie przez organ celu wywłaszczenia, gdyż tylko w ten sposób stworzona zostaje organowi możliwość badania i ustalenia, czy cel ten został zrealizowany.

W niniejszej sprawie organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły, że sporna nieruchomość na podstawie umowy kupna – sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego w dniu [..] kwietnia 1965 r. została nabyta przez Skarb Państwa od współwłaścicieli J. P., W. U. i M. B.. Z § 5 aktu wynika, iż strony zgodnie stwierdziły, że na działce nr [..] oraz innych działkach sąsiednich została zlokalizowana budowa osiedla mieszkaniowego [..] Spółdzielni Mieszkaniowej, co stwierdzało okazane zaświadczenie lokalizacji szczegółowej wydane przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w L. Wydział Architektury i Budownictwa z dnia [..] lipca 1959 r., znak [..]. Przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do działki nr [..] ubiegający się o wywłaszczenie zwrócili się do współwłaścicieli o dobrowolne odstąpienie tej nieruchomości na powyższy cel, na co oni wyrazili zgodę. Brak jest tym samym wątpliwości, że przejęcie nieruchomości nastąpiło na potrzeby budowy osiedla mieszkaniowego przez [..] Spółdzielnię Mieszkaniową.

Cel ten był potwierdzony w zaświadczeniu lokalizacyjnym, a zbywcy mieli pełną świadomość treści tego zaświadczenia lokalizacyjnego oraz tego że będąca ich własnością działka nr [.] znalazła się w obszarze planowanej inwestycji budowy osiedla mieszkaniowego. Jeśli więc sporna działka w chwili sprzedaży znajdowała się w obrębie terenu planowanej budowy osiedla mieszkaniowego, to nie sposób współcześnie przyjąć, iż działka ta znajduje się poza terenem osiedla. Stan ten znali i potwierdzali współwłaściciele sprzedający działkę nr [..]. Zauważyć przy tym należy, że w akcie notarialnym nie określono nazwy planowanego osiedla.

Wskazać dalej należy, że postępowanie dowodowe prowadzone przez organy doprowadziło następnie do ustalenia, że teren wnioskowanych do zwrotu działek gruntu stanowi obecnie część większego obszaru, zajętego pod urządzony parking strzeżony, którego inwestorem była [..] Spółdzielnia Mieszkaniowa. Parking ten został wybudowany w oparciu o decyzję z dnia 7 sierpnia 1982 r., mocą której doszło do "zatwierdzenia planu realizacji parkingu strzeżonego w os. [..] w L.". Z opisu technicznego do szczegółowego planu realizacyjnego zagospodarowania parkingów strzeżonych w osiedlu mieszkaniowym [..] w L. wynika, iż parking był zlokalizowany w obrębie osiedla [..], a ul. W. miała wówczas charakter drogi osiedlowej.

Istota zarzutów skargi kasacyjnej i ich uzasadnienia sprowadza się do przyjęcia założenia, że do wywłaszczenia doszło w związku z budową osiedla [..] oraz utożsamiania przez skarżącą kasacyjnie tego celu wywłaszczenia z obowiązującym podziałem administracyjnym miasta na osiedle, dzielnice, itd. w świetle którego sporna nieruchomość nie znajduje się w granicach administracyjnych osiedla [..].

Stanowiska tego nie można podzielić. Sąd I instancji słusznie przyjął, że organ administracyjny dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i odpowiednio ocenił wartość dowodów przeprowadzonych w toku postępowania administracyjnego. Wynika z nich, iż w chwili sprzedaży działka nr [..] była zlokalizowana w obrębie inwestycji budowy osiedla mieszkaniowego przez spółdzielnię, choć nie określono nazwy planowanego osiedla. Fakt ten potwierdzało zaświadczenie o lokalizacji szczegółowej, z którym zapoznali się właściciele i wyrazili zgodę na sprzedaż działki, potwierdzając tym samym, że działka nr [..] znajdowała się w obrębie terenu budowy osiedla. W latach 80-tych XX wieku działka ta znalazła się w ówczesnych granicach administracyjnych osiedla [..], co wynika z decyzji "zatwierdzającej plan realizacyjny parkingu strzeżonego w osiedlu [.] w L.". Zmiany bądź też ustalenia granic administracyjnych na przestrzeni czasu od chwili zbycia nieruchomości do czasów współczesnych pozostają bez znaczenia dla oceny spornego roszczenia. Istotne jest bowiem to, iż działka nr [..] w chwili przejmowania prawa własności przez Skarb Państwa była zlokalizowana w obrębie planowanej inwestycji budowy osiedla.

W ocenie organów orzekających w sprawie oraz Sądu I instancji, sposób zagospodarowania działek [..] i części działki [..] świadczy o realizacji celu uzasadniającego wywłaszczenie dawnej działki nr [.]. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarysowała się wyraźna tendencja do szerokiego pojmowania celu w przypadku wywłaszczania na potrzeby budowy osiedli mieszkaniowych. Utrwalony jest pogląd, że celu wywłaszczenia nieruchomości na budowę osiedla mieszkaniowego nie niweczy realizacja infrastruktury tego osiedla w postaci budynków handlowych, usługowych oraz urządzeń towarzyszących, jak ciągi komunikacyjne, parkingi i inne urządzenia. Osiedle mieszkaniowe obejmuje bowiem nie tylko domy mieszkalne, lecz również jego infrastrukturę i urządzenia służące mieszkańcom. Przy ocenie realizacji celu publicznego, za jaki uznano budowę osiedla mieszkaniowego, należy uwzględnić nie tylko budowę typowych budynków (bloków) mieszkalnych, ale wszystkich innych obiektów i urządzeń technicznych składających się infrastrukturę tego osiedla, niezbędną dla prawidłowego funkcjonowania osiedla i jego mieszkańców (wyr. NSA z 20 stycznia 1999 r., IV SA 2033/96, z 20 grudnia 1993 r., SA/Kr 455/93, czy z 21 kwietnia 1993 r., SA/Kr 1962/93).

Ten kierunek orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego zakłada dopuszczalność zmiany pierwotnych planów i zamierzeń, jeśli główny cel wywłaszczenia – tj. budowa osiedla – zostanie zrealizowany, gdyż budowy osiedla nie można utożsamiać wyłącznie z budową budynków mieszkalnych, lecz również z budową wszelkich innych obiektów i urządzeń niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania mieszkańców osiedla. Niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania osiedla i życia mieszkańców jest istnienie odpowiedniej infrastruktury technicznej, takiej jak pawilony handlowe, usługowe, szkoły, boiska sportowe, garaże, parkingi, zieleń osiedlową, ciągi piesze, instalacje podziemne, takie jak linia komunikacyjna, wodociągi, kabel elektryczny, instalacja gazowa, sanitarna, kanały deszczowe. Nie ulega tym samym wątpliwością, iż wybudowanie na spornej nieruchomości parkingu było realizacją celu przejęcia działki nr [..].

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, orzekającego w tym składzie, nie niweczy zrealizowania celu wywłaszczenia aktualne korzystanie z parkingu przez mieszkańców ościennych osiedli. W skardze kasacyjnej skarżąca powtarza w istocie argumentację przedstawioną na etapie postępowania przed Sądem I instancji, zmierzając do wykazania, że realizację celu wywłaszczenia wyklucza to, iż krąg osób uprawnionych do korzystania z parkingu nie ogranicza się wyłącznie do mieszkańców osiedla im. [..] oraz to, że parking ten stanowi niezbędny element infrastruktury technicznej także innych osiedli [..] Spółdzielni Mieszkaniowej, a pośrednio pełni funkcję dzielnicową i ogólnomiejską.

Nie można uznać, aby osiągnięcie celu wywłaszczenia, którym jest budowa osiedla mieszkaniowego, a pośrednio także budowa urządzeń infrastruktury technicznej zabezpieczających potrzeby tego osiedla i jego mieszkańców, niweczyło to, że urządzenie to (parking) pełni jednocześnie funkcję zabezpieczającą potrzeby także innych mieszkańców osiedli wybudowanych przez inwestora. Można byłoby ewentualnie przyjąć, że główny cel wywłaszczenia został w ten sposób zmodyfikowany, niemniej jednak modyfikacja ta nie stanowi takiego odstępstwa od zamierzonej inwestycji, przy której charakter inwestycji zamierzonej i zrealizowanej pozostaje odmienny. Tak jak słusznie podniósł Sąd I instancji, z cennika obowiązującego na terenie parkingu wyraźnie wynika zresztą, że funkcja ponadosiedlowa parkingu jest wyłącznie funkcją uzupełniającą, a główną formą korzystania z wyznaczonych na jego terenie miejsc parkingowych są abonamenty miesięczne i opłaty dobowe, nie zaś jednorazowe, krótkotrwałe postoje.

Cel wywłaszczenia został tym samym osiągnięty – na działkach objętych wnioskiem zrealizowano urządzenia towarzyszące osiedlu mieszkaniowemu, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania osiedla i jego mieszkańców.

Nie sposób przyjąć stanowiska skargi kasacyjnej, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, iż działki wnioskowane do zwrotu nigdy nie znalazły się w granicach osiedla [..], pozostając od dnia nabycia po dziś dzień częścią dzielnicowego ośrodka usługowego "[..]". Wnioski przeciwne wynikają z analizy treści aktu notarialnego nabycia spornej nieruchomość oraz z dokumentacji techniczno –budowlanej przedłożonej przez inwestora parkingu – [..] Spółdzielnię Mieszkaniową. Z aktu notarialnego zawartego w dniu [..] kwietnia 1965 r., na podstawie którego Skarb Państwa nabył sporną nieruchomość, wynika, że nabycie nastąpiło zgodnie z lokalizacją budowy osiedla mieszkaniowego [..] Spółdzielni Mieszkaniowej, co stwierdzono w akcie notarialnym na podstawie okazanego zaświadczenia o lokalizacji szczegółowej wydanej przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w L. Wydział Architektury i Budownictwa z dnia [..] lipca 1959 r. W chwili nabywania spornej nieruchomości nie określono nazwy osiedla. Ma to ten wymiar, że obecnie nieuprawnione jest twierdzenie, że przejęcie nieruchomości nastąpiło na potrzeby budowy osiedla [..].

Z powyższych względów nie mogły okazać się zasadne zarzuty sformułowane w punkcie 3. skargi kasacyjnej. Tym samym bezzasadny stał się zarzut błędu subsumpcji, polegający na wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie stan faktyczny nie odpowiada hipotezie art. 137 ust. 1 i 2 u.g.n. (tj. zarzut nr 1) oraz zarzut określony w punkcie 2. skargi kasacyjnej. Dodać także należy, że zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis ten ma więc tylko charakter ustrojowy. Wydanie wyroku, niezgodnego z oczekiwaniem skarżącej, nie może być zaś utożsamiane z uchybieniem powołanej normie. Nie ma bowiem żadnych podstaw do przyjęcia, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dokonał w niniejszej sprawie takiej kontroli albo, że zastosował środki, których ustawa nie przewiduje, czy też ocenę swoją oparł na innym kryterium niż zgodność zaskarżonej decyzji z prawem.

Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej sformułowanego w punkcie czwartym wskazać należy, iż przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. O naruszeniu tego przepisu można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych wymienionych w tym przepisie warunków. Wyrok sądu pierwszej instancji nie będzie poddawał się kontroli sądowoadministracyjnej w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu (por. wyroki NSA z dnia 15 czerwca 2010 r., II OSK 986/09; z dnia 12 marca 2015 r., I OSK 2338/13, publik.

CBOSA). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Z wywodów Sądu wynika, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze i jaki stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Sąd I instancji w dostateczny sposób wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia.

Za jego pomocą tego przepisu nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Wbrew więc stanowisku skarżącej, Sąd pierwszej instancji prawidłowo sporządził uzasadnienie wyroku i zawarł w nim wszystkie niezbędne elementy wynikające z treści art. 141 § 4 p.p.s.a., szczegółowo wyjaśniając motywy, którymi kierował się przy wydaniu zaskarżonego wyroku. Brak akceptacji dla stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażonego w uzasadnieniu nie może być skutecznie zwalczany zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., jeśli uzasadnienia zawiera wszystkie konieczne elementy. Polemika z ustaleniami Sądu I instancji i oceną stanu faktycznego dokonaną przez Sąd nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia powołanego przepisu.

Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.