Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 3 września 2015 roku sygn. akt IV SA/Wa 2379/15 wydanym na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 w związku z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę B. S. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia. W ocenie Sądu I instancji skarga została wniesiona po terminie.
Skargę kasacyjną od tego postanowienia złożyła B. S., zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie niezbędnych kosztów postępowania, w tym kosztów nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu według norm przepisanych prawem. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 w zw. z art. 53 § 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. odrzucenie skargi z powodu wniesienia jej po terminie, opierając się jedynie na ustaleniach dokonanych na podstawie daty stempla pocztowego na kopercie, w której skargę wysłano oraz odcisku stempla na potwierdzeniu odbioru "zaskarżonej decyzji" (zaskarżonego postanowienia); a także art. 86 § 1 w zw. z art. 160 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia przedmiotowej skargi zawartego w piśmie z dnia 23 września 2015 r.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że data 18 maja 2015 r. umieszczona na zwrotnym potwierdzeniu odbioru "zaskarżonej decyzji" (zaskarżonego postanowienia) nie była napisana odręcznie przez odbierającą przesyłkę B. S., co podaje w wątpliwość ustalenia dokonane przez Sąd I instancji co do tego, kiedy przesyłka z "decyzją" (postanowieniem) została doręczona skarżącej. Ponadto autor skargi kasacyjnej powołał się na twierdzenia skarżącej o dochowaniu terminu do wniesienia skargi, zawarte w piśmie z dnia 23 września 2015 roku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania sądowego, która w niniejszej sprawie nie miała miejsca.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 tej ustawy sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Doręczenie B. S. zaskarżonego postanowienia Ministra Infrastruktury i Rozwoju jest elementem postępowania administracyjnego. Aby ustalić prawidłowość tego doręczenia i jego datę należy sięgnąć do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 39 tego kodeksu organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2016 r., poz. 1113, 1250, 1823 i 1948), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. W myśl art. 46 § 1 k.p.a. odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swoim podpisem ze wskazaniem daty doręczenia.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie sposób zarzucić Sądowi I instancji, że zebrane przez niego informacje są niewystarczające do uznania, że wniesiona w sprawie skarga została nadana z uchybieniem terminu.
Sąd I instancji prawidłowo ustalił datę doręczenia kwestionowanego w sprawie postanowienia Ministra Infrastruktury i Rozwoju stronie wnoszącej skargę na dzień 18 maja 2015 roku, posługując się znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy zwrotnym potwierdzeniem odbioru przesyłki zawierającej to orzeczenie. Podkreślić w tym miejscu wypada, że zwrotne potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym i, jeśli jest sporządzone w przepisanej prawem formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo poświadczone. Wynikające z tego dokumentu domniemanie doręczenia może być obalone, jednak podejmując taką próbę należy mieć na względzie fakt, że dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Co za tym idzie, dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonywujące. W rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej podał w wątpliwość datę doręczenia przesyłki ustaloną przez Sąd I instancji w oparciu o dokument zwrotnego potwierdzenia odbioru, jednak nie poparł swoich twierdzeń żadnym dowodami, w szczególności nie skorzystał z możliwości obalenia domniemania doręczenia, jaką jest przeprowadzenia procedury reklamacyjnej usługi pocztowej.
Nie wyjaśnił też kiedy - jeśli nie w dacie wskazanej na z.p.o. - skarżąca miałaby odebrać rzeczoną przesyłkę. Powołał się jedynie na niepoparte żadnym dodatkowym uzasadnieniem stwierdzenie skarżącej, że dochowała terminowi do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Powyższe nie mogło odnieść zamierzonego skutku.
Nie można podzielić też poglądu autora skargi kasacyjnej o wadliwości rzeczonego z.p.o. przejawiającej się w braku własnoręcznie wpisanej przez osobę odbierającą przesyłkę daty jej odebrania. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawą w pełni podziela wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, zgodnie z którym nie jest wadliwym potwierdzenie doręczenia datą wpisaną przez doręczającego, jeżeli odbierający pismo potwierdzi doręczenie własnoręcznym podpisem. Przepis art. 46 § 1 k.p.a. nie wymaga, aby odbierający przesyłkę własnoręcznie nanosił na zwrotne potwierdzenie odbioru datę tego odbioru. Data doręczenia musi być natomiast wskazana, ażeby odbierający przesyłkę, oprócz faktu potwierdzenia jej odbioru, mógł również potwierdzić własnoręcznym podpisem datę tego zdarzenia (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2012 r. sygn. akt I OSK 1256/11 oraz wyrok NSA z dnia 6 maja 2010 r. sygn. akt I OSK 934/09). Należy wskazać, że B. S., potwierdzając w dniu 18 maja 2015 roku odbiór zaskarżonego postanowienia, złożyła swój podpis pod datą opatrzoną datownikiem przez doręczyciela.
Biorąc pod uwagę powyższe, wskazać należy, że Sąd I instancji słusznie uznał, że termin do wniesienia skargi upływał w dniu 17 czerwca 2015 r. Prawidłowo ustalił także, że skarga została nadana dopiero w dniu 26 czerwca 2015 r., a więc z uchybieniem 30-dniowego terminu. Powyższe potwierdza wyraźna data widoczna na kopercie znajdującej się w aktach sądowych - k.
3. Na spóźnione wniesienie skargi wskazuje też data jej sporządzenia umieszczona na niej własnoręcznie przez skarżącą (25 czerwca 2015 r.). Dodać należy, że autor skargi kasacyjnej nie przedstawił żadnych dowodów, które mogłyby świadczyć o wadliwości tych ustaleń.
W konsekwencji powyższego pierwszy z zarzutów skargi kasacyjnej nie okazał się zasadny. Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 w zw. z art. 53 § 1 p.p.s.a.
Na uwzględnienie nie zasługuje również drugi z zarzutów skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 86 § 1 w zw. z art. 160 p.p.s.a. polegającego na nierozpoznaniu zawartego w piśmie z dnia 23 września 2015 r. wniosku B. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Sąd I instancji prawidłowo rozpoznał ten wniosek postanowieniem wydanym w dniu 4 grudnia 2015 roku, a więc już po wydaniu postanowienia o odrzuceniu skargi z powodu uchybienia terminowi do wniesienia skargi. Dopiero bowiem w postanowieniu o odrzuceniu skargi Sąd przesądził o tym, że w sprawie w ogóle doszło do uchybienia terminu do jej wniesienia. Na tym ustaleniu oparta jest zaś instytucja przywrócenia terminu (przywrócić można tylko termin, który nie został zachowany).
W tej sytuacji skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.
NSA nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, ponieważ wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 254 § 1 i art. 258 - 261 p.p.s.a.