Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 22 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Go 149/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę A.F. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za nieruchomość.
Skargę kasacyjną od wyroku II SA/Go 149/20 wywiodła A.F., reprezentowana przez adw. A.J.. W skardze kasacyjnej zawarto wniosek o zawieszenie - na zasadzie art. 125 § 1 pkt 1 ppsa - niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, do czasu ostatecznego i prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] sierpnia 1999 r. znak [...] (dalej decyzja z [...] sierpnia 1999 r.) w zakresie zdania trzeciego sentencji rozstrzygnięcia, stanowiącego warunek, o jakim mowa w art. 99 ugn, które aktualnie prowadzone jest przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...] pod znakiem [...].
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że aktualnie toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] sierpnia 1999 r. w zakresie zdania trzeciego sentencji rozstrzygnięcia, stanowiącego warunek, o jakim mowa w art. 99 ugn, które prowadzone jest przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...]. Przedmiotem postępowania nieważnościowego są te elementy decyzji podziałowej, które Sąd I instancji uznał za jeden z powodów do oddalenia skargi.
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ppsa, sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W orzecznictwie wskazuje się, że zawieszenie postępowania sądowego winno być uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości jak również ekonomiki procesowej, przy czym celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ppsa winna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości ewentualnej konieczności uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych, np. przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji. Taki stan rzeczy ma miejsce w sprawie niniejszej, ponieważ organy obu instancji - podobnie jak Sąd I instancji - uczyniły jednym z "filarów" argumentacji dla uznania bezzasadności żądania skarżącej to, że w decyzji podziałowej z 1999 r. został umieszczony warunek, o jakim mowa w art. 99 ugn.
Tymczasem - co będzie przedmiotem wnikliwych ustaleń Kolegium - art. 93 ust. 3 ugn do 15 lutego 2000 r. stanowił, że podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają bezpośredniego dostępu do drogi publicznej; za dostęp do drogi publicznej uważa się również ustanowienie dla wydzielonych działek gruntu odpowiednich służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi z nieruchomości objętej podziałem. Z kolei art. 99 ugn, który do 15 lutego 2000 r. stanowił, że jeżeli zapewnienie dostępu do drogi publicznej, o którym mowa w art. 93 ust. 3, wymaga ustanowienia służebności drogowej, podziału nieruchomości dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostanie ona ustanowiona. Jeżeli istniała możliwość wydzielenia działki drogowej - a co w sprawie niniejszej nastąpiło, gdyż faktem jest, że wydzielona działka numer [...] była i stała się działką drogową - to nieuprawnione było ustanawianie warunku, o jakim mowa w art. 99 ugn.
Wszelkie argumenty WSA odnoszące się do art. 93 ust. 3 ugn i umieszczone w decyzji podziałowej [warunku] nie dość że są chybione, to jeszcze mogą stać się nieaktualne po tym, jak Kolegium wyruguje z obrotu prawnego ten element decyzji podziałowej.
Powyższe uzasadnia, by NSA zawiesił rozpoznanie skargi kasacyjnej do czasu ostatecznego i prawomocnego zakończenia wskazanej wyżej sprawy administracyjnej.
Do skargi kasacyjnej dołączono zawiadomienie Kolegium z 29 maja 2020 r., w którym poinformowano, że na wniosek A.F., reprezentowanej przez adw. A.J., wszczęto postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] sierpnia 1999 r. o zatwierdzeniu podziału nieruchomości stanowiącej działkę o numerze ewidencyjnym [...] z obrębu [...] położonej przy ul. [...] w [...] w zakresie zdania trzeciego sentencji rozstrzygnięcia stanowiącego warunek, o jakim mowa w art. 99 ustawy z dnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, tj. zatwierdzenia podziału pod warunkiem ustanowienia służebności dojazdu do wydzielonych działek o numerach [...] (k. 98-119, 120 akt II SA/Go 149/20).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 125 § 1 pkt 1 ppsa, sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego.
Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie, by móc zastosować art. 125 § 1 pkt 1 ppsa, między daną sprawą sądowoadministracyjną a innym postępowaniem musi istnieć związek tego rodzaju, że wynik już toczącego się postępowania będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona. Rozstrzygnięcie w tej drugiej sprawie tylko wtedy będzie upoważniało do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, która ma być zawieszona (m.in.: postanowienia NSA z: 28.2.2012 r. I GZ 27/12; 6.3.2012 r. II OSK 304/12; wyroki NSA z: 15.9.2017 r. I GSK 613/17; 27.4.2020 r. I OSK 3748/18).
Niniejsze postępowanie dotyczy odmowy ustalenia odszkodowania za nieruchomość obejmującą działkę gruntu nr [...] o pow. 2803 m2 położoną w obrębie [...], Miasta [...]. Zostało ono wszczęte na wniosek skarżącej z 17 czerwca 2019 r., zakwalifikowany jako wniosek złożony w trybie art. 98 ust. 1 i 3 ugn.
Decyzją z [...] sierpnia 1999 r. Prezydent, powołując art. 93 ust. 1 i art. 96 ust. 1 ugn, zatwierdził projekt podziału nieruchomości stanowiącej działkę o numerze ewidencyjnym [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] w [...]., stanowiącej własność A.F. na działki o nr: [...]. Projekt podziału został zatwierdzony pod warunkiem ustanowienia służebności dojazdu do wydzielonych działek (zd. 3 sentencji). Z wniosku skarżącej toczy postępowanie (sygn. [...]) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] sierpnia 1999 r. w zakresie zdania trzeciego sentencji rozstrzygnięcia.
Decyzja z [...] sierpnia 1999 r. jest ostateczna i wywiera skutki prawne (art. 16 kpa).
Strony dysponują ostatecznym rozstrzygnięciem organu administracji, a wszczynanie kolejnych postępowań nadzwyczajnych i zawieszanie z tego tytułu postępowań sądowych związanych z nimi w jakikolwiek sposób, mogłoby prowadzić do paraliżu postępowań głównych (postanowienie NSA z 27.1.2015 r. II OZ 34/15, Lex 1640586). Po prawomocnym zakończeniu postępowania nieważnościowego, skarżąca będzie mogła ewentualnie skorzystać z instytucji wznowienia postępowania administracyjnego, stosownie do art. 145 § 1 pkt 8 kpa (postanowienie NSA z 12.8. 2014 r. I OSK 1888/14, Lex 1501747).
Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że w niniejszej sprawie nie zaszły okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 125 § 1 pkt 1 ppsa.
Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.