Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę B.W. i H.W. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] lutego 2015 r. w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie linii elektroenergetycznej.
Skarga kasacyjna od powyższego wyroku wniesiona przez B.W. i H.W. zawiera wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.). We wniosku wskazano, że planowana inwestycja spowoduje powstanie po stronie skarżących trudnych do odwrócenia skutków oraz wyrządzić może znaczną szkodę. Wyjaśniono, że grunty należące do skarżących są wykorzystywane rolniczo i stanowią zaplecze żywieniowe dla blisko 40 sztuk bydła mlecznego. Zdaniem skarżących przeprowadzona inwestycja wywoła "trwałą zmianę w rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego będzie albo w ogóle niemożliwy", albo wymagał będzie znacznych nakładów sił i środków. Bowiem niszczenie przez inwestora upraw skutkować będzie koniecznością sprzedaży posiadanego bydła i utratą źródła utrzymania skarżących.
W odpowiedzi na wniosek uczestnik postępowania, [...] S.A. z siedzibą w K., wniósł o jego oddalenie. Spółka wyjaśniła, że inwestycja na gruntach należących do skarżących została już w większości zrealizowana, a jej wstrzymanie może grozić niedotrzymaniem przez inwestora terminu rozliczenia dotacji z Unii Europejskiej, a w konsekwencji obowiązku zwrotu uzyskanej dotacji. Spółka wskazała, że inwestycja ma strategiczne znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego Rzeczpospolitej Polskiej. Podkreśliła również, że stosownie do art. 128 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r. poz. 782 ze zm., dalej u.g.n.) w przypadku wyrządzenia przez działania inwestora szkody po stronie skarżących, Spółka będzie zobowiązana do jej naprawienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie zaś z art. 193 p.p.s.a. jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Wnosząc zatem o wstrzymanie wykonania aktu strona jest zobowiązania do uprawdopodobnienia, że takie wykonanie spowoduje wyrządzenie znacznej szkody, tj. takiej której rozmiary są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju, lub też spowoduje powstanie trudnych do odwrócenia skutków, czyli skutków których odwrócenie jest trudniejsze niż zwykle w tego rodzaju przypadkach. Podkreślić trzeba, że oceniając zasadność wniosku sąd powinien wziąć pod uwagę nie tylko okoliczności podniesione w tym wniosku, ale także okoliczności całej sprawy.
W niniejszej sprawie przedmiotem wniosku jest decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości skarżących poprzez udzielenie uczestnikowi postępowania zezwolenia na założenie i przeprowadzenie linii elektroenergetycznej. Decyzja ta wydana została na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. i stosownie do treści art. 9 u.g.n. jej wykonanie powinno zostać wstrzymane z chwilą wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z tym przepisem w sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Postanowienie takie nie zostało jednak wydane przez organ II instancji.
Rozpoznając wniosek skarżących w kontekście zaistnienia w sprawie okoliczności o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. biorąc pod rozwagę zarówno okoliczności wskazane we wniosku, jak i okoliczności podniesione w odpowiedzi na ten wniosek, Sąd uznał, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji byłoby niecelowe i niezasadne. Inwestycja została już bowiem w większości zrealizowana, co powoduje między innymi, że upadła znaczna część podnoszonych we wniosku argumentów. Ponadto prowadzone przez inwestora prace dotyczą konkretnych, wskazanych w decyzjach fragmentów gruntów, nie zaś całych działek. Nawet więc w przypadku dokonania przez inwestora zniszczeń, to nie obejmą one całej uprawy, a jedynie jej wąską część. Jeśli prowadzone przez inwestora prace spowodowałyby takie ograniczenie ilości zebranych przez skarżących plonów, że niemożliwe byłoby wykarmienie posiadanego przez skarżących bydła, to powinni oni potrzebną paszę zakupić od osób trzecich.
Działanie takie będzie wiązało się z dodatkowym wydatkiem, nie spowoduje jednak konieczności pozbywania się bydła stanowiącego źródło utrzymania skarżących. Skarżący zaś mogą uzyskać zwrot poniesionych wydatków, gdyż przysługiwać im będzie od inwestora odszkodowanie zgodnie z art. 128 ust. 4 u.g.n. Ponadto stosownie do art. 124 ust. 4 u.g.n. inwestor zobowiązany będzie do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń. Zaś w przypadku gdyby było to niemożliwe albo powodowało nadmierne trudności lub koszty, skarżącym przysługiwać będzie odszkodowanie.
Dodatkowo podkreślić należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji może spowodować narażenie uczestnika postępowania i Skarbu Państwa na utratę wielomilionowego dofinansowania inwestycji ze środków unijnych, co może skutkować znaczną szkodą nie tylko dla uczestnika postępowania, ale również dla Skarbu Państwa. Podkreślić także należy istnienie w sprawie ważnego interesu gospodarczego i społecznego związanego z zapewnieniem Rzeczpospolitej Polskiej bezpieczeństwa energetycznego. W konsekwencji należy uznać, że w sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącym znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co jest wymogiem koniecznym do uwzględnienia wniosku.
Mając powyższe na uwadze, z braku przesłanek z art. 61 § 3 i 5 w związku z art. 193 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek.