Postanowienie NSA z 5 listopada 2015 r., I OSK 2875/15

Wydany

5 listopada 2015 r.

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 5 listopada 2015 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji

Skład

Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk

Sprawa

w sprawie ze skargi kasacyjnej B.W. i H.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 17 czerwca 2015 roku, sygn. akt II SA/Bk 199/15 oddalającego skargę B.W. i H.W. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] lutego 2015 roku nr [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie napowietrznej linii elektroenergetycznej postanawia: oddalić wniosek.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę B.W. i H.W. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] lutego 2015 r. w przedmiocie udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie napowietrznej linii elektroenergetycznej.

Skarga kasacyjna od powyższego wyroku wniesiona przez B.W. i H.W. zawiera wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.). We wniosku wskazano, że planowana inwestycja spowoduje powstanie po stronie skarżących trudne do odwrócenia skutki oraz wyrządzić może znaczną szkodę. Wyjaśniono, że przedmiotowe grunty są wykorzystywane rolniczo i stanowią zaplecze żywieniowe dla blisko 40 sztuk bydła mlecznego. Zdaniem skarżących przeprowadzona inwestycja wywoła "trwałą zmianę w rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego będzie albo w ogóle niemożliwy", albo wymagał będzie znacznych nakładów sił i środków. Bowiem niszczenie przez inwestora upraw skutkować będzie koniecznością sprzedaży posiadanego bydła i utratą źródła utrzymania skarżących.

W odpowiedzi na wniosek uczestnik postępowania, [...] S.A. z siedzibą w K., wniósł o jego oddalenie. Spółka wyjaśniła, że inwestycja na gruntach należących do skarżących została już w większości zrealizowana, a jej wstrzymanie może grozić niedotrzymaniem przez inwestora terminu rozliczenia dotacji z Unii Europejskiej, a w konsekwencji obowiązku zwrotu uzyskanej dotacji. Spółka wskazała, że inwestycja ma strategiczne znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego Rzeczpospolitej Polskiej. Podkreśliła również, że wstrzymanie wykonania decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r. poz. 782 ze zm., dalej u.g.n.) niweczy sens zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, której to decyzji został w niniejszej sprawie nadany rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na zabezpieczenie możliwości zrealizowania inwestycji celu publicznego niezwykle ważnej dla bezpieczeństwa energetycznego kraju i regionu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie zaś z art. 193 p.p.s.a. jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Wnosząc zatem o wstrzymanie wykonania aktu strona jest zobowiązania do uprawdopodobnienia, że takie wykonanie spowoduje wyrządzenie znacznej szkody, tj. takiej której rozmiary są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju, lub też spowoduje powstanie trudnych do odwrócenia skutków, czyli skutków których odwrócenie jest trudniejsze niż zwykle w tego rodzaju przypadkach. Podkreślić trzeba, że oceniając zasadność wniosku sąd powinien wziąć pod uwagę nie tylko okoliczności podniesione w tym wniosku, ale także okoliczności całej sprawy.

W niniejszej sprawie przedmiotem wniosku jest decyzja udzielająca zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości skarżących poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie przez uczestnika postępowania napowietrznej linii elektroenergetycznej. Decyzja ta wydana została na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. Ma ona charakter subsydiarny w stosunku do decyzji o zezwoleniu na ograniczenie prawa. Rozstrzygnięcie o niezwłocznym zajęciu daje możliwość rozpoczęcia procedury mającej na celu przeprowadzenie prac inwestycyjnych, ale tylko w zakresie rozstrzygniętym w decyzji o ograniczeniu prawa. W stosunku do nieruchomości należącej do skarżących wydana została przez Starostę Suwalskiego w dniu [...] listopada 2014 r. decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości, która została następnie utrzymana w mocy decyzją Wojewody Podlaskiego z dnia [...] lutego 2015 r. Skarga na tę decyzję została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zaś wniosek o wstrzymanie jej wykonania zawarty w skardze kasacyjnej został oddalony postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 2874/15.

Podkreślenia wymaga także, że zgodnie z art. 9 u.g.n. w sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Zatem decyzje wydane na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. zostały wyłączone spośród spraw, w przypadku których ustawodawca nałożył na organ obowiązek wstrzymania ich wykonania. Wyłączenie takie jest wyrazem uznania za większe dobro celów, którym służą przepisy wyłączone z działania cytowanego przepisu, niż celu, jakiemu służy generalnie ta regulacja, czyli ochrony własności.

Rozpoznając wniosek skarżących w kontekście zaistnienia w sprawie okoliczności o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. biorąc pod rozwagę zarówno okoliczności wskazane we wniosku, jak i okoliczności podniesione w odpowiedzi na ten wniosek, Sąd uznał, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji byłoby niecelowe i niezasadne. Inwestycja została już bowiem w większości zrealizowana, co powoduje między innymi, że upadła znaczna część podnoszonych we wniosku argumentów. Ponadto prowadzone przez inwestora prace dotyczą konkretnych, wskazanych w decyzjach fragmentów gruntów, nie zaś całych działek. Nawet więc w przypadku dokonania przez inwestora zniszczeń, to nie obejmą one całej uprawy, a jedynie jej wąską część. Jeśli prowadzone przez inwestora prace spowodowałyby takie ograniczenie ilości zebranych przez skarżących plonów, że niemożliwe byłoby wykarmienie posiadanego przez skarżących bydła, to powinni oni potrzebną paszę zakupić od osób trzecich. Działanie takie będzie wiązało się z dodatkowym wydatkiem, nie spowoduje jednak konieczności pozbywania się bydła stanowiącego źródło utrzymania skarżących. Skarżący zaś mogą uzyskać zwrot poniesionych wydatków, gdyż przysługiwać im będzie od inwestora odszkodowanie zgodnie z art. 128 ust. 4 u.g.n. Ponadto stosownie do art. 124 ust. 4 u.g.n. inwestor zobowiązany będzie do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń. Zaś w przypadku gdyby było to niemożliwe albo powodowało nadmierne trudności lub koszty, skarżącym przysługiwać będzie odszkodowanie. Dodatkowo podkreślić należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji może spowodować narażenie uczestnika postępowania i Skarbu Państwa na utratę wielomilionowego dofinansowania inwestycji ze środków unijnych, co może skutkować znaczną szkodą nie tylko dla uczestnika postępowania, ale również dla Skarbu Państwa. Podkreślić także należy istnienie w sprawie ważnego interesu gospodarczego i społecznego związanego z zapewnieniem Rzeczpospolitej Polskiej bezpieczeństwa energetycznego. W konsekwencji należy uznać, że w sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącym znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co jest wymogiem koniecznym do uwzględnienia wniosku.

Mając powyższe na uwadze, z braku przesłanek z art. 61 § 3 i 5 w związku z art. 193 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek.