Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 767/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę E.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła E.K.
Pismem z dnia 5 lutego 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach poinformowało Naczelny Sąd Administracyjny, że dnia 4 lutego 2016 r. do Kolegium wpłynęło pismo Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Piekarach Śląskich, z którego wynika, że E.K. zmarła w dniu [...] grudnia 2015 r., załączając potwierdzoną za zgodność kserokopię odpisu skróconego aktu zgonu skarżącej, wystawionego przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Bytomiu z dnia 26 stycznia 2016 r. nr [...] (k. 123, 124 akt sądowych).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba, że w sprawie zgłasza się osoba, którego interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania (art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa).
W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została wniesiona od wyroku oddalającego skargę na decyzję wydaną w sprawie przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. W myśl art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 114 ze zm., dalej uśr) zasiłek pielęgnacyjny, stanowiący świadczenie rodzinne, przyznawany jest w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji i przysługuje on niepełnosprawnemu dziecku, osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz osobie, która ukończyła 75 lat. Zgodnie z art. 30 ust. 1 uśr, do zwrotu pobranych świadczeń rodzinnych obowiązana jest osoba, która je nienależnie pobrała. W przypadku śmierci osoby, która pobrała nienależne świadczenia rodzinne, należności, o których mowa w ust. 2 i 8, wygasają (art. 30 ust. 11 uśr).
Stosownie do powołanych przepisów, sporne świadczenie ściśle związane jest z osobą skarżącej. Celem zasiłku pielęgnacyjnego jest bowiem udzielenie pomocy pieniężnej na zaspokojenie potrzeb danej osoby, a do zwrotu tego świadczenia obowiązana jest jedynie osoba, która pobrała je nienależnie. Tym samym obowiązek zwrotu świadczenia nie podlega dziedziczeniu i nie dotyczy interesu prawnego innych osób.
Wobec śmierci E.K. nie było podstaw do zawieszenia postępowania, gdyż przeszkoda do prowadzenia postępowania nie ma charakteru przejściowego. Jak stanowi art. 124 § 3 ppsa, nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. W tej sytuacji należało zatem umorzyć postępowanie sądowe wywołane skargą kasacyjną.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 w związku z art. 193 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż to wynagrodzenie, należne od Skarbu Państwa (art. 250 ppsa), przyznawane jest przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 ppsa, na podstawie odrębnego wniosku. Stosownie do § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490) pełnomocnik winien złożyć Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.