Uzasadnienie
Wojewódzki Sądu Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 13 października 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 983/21 oddalił skargę K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z [...] sierpnia 2021 r., nr [...], w przedmiocie uznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego za świadczenie nienależnie pobrane oraz jego zwrotu.
Od powyższego wyroku skarżący, reprezentowany przez adwokata, wniósł skargę kasacyjną. W skardze tej zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji wskazując, że nie dysponuje już środkami uzyskanymi tytułem świadczenia z funduszu alimentacyjnego, bowiem zostały one już skonsumowane i nie jest w stanie ich zwrócić. Wskazał, że zostały one przeznaczone na bieżące potrzeby i uzupełnienie braków w przedmiotach użytku osobistego, na zakup których skarżącego nie było stać z racji trudności finansowych matki, wychowującej samotnie trójkę dzieci i niewysokich alimentów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 - dalej "p.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Następstwa, o jakich mowa w tym przepisie, muszą być konsekwencją wykonania decyzji, zatem wstrzymaniu wykonania mogą podlegać wyłącznie decyzje nadające się do wykonania. Wykazanie następstw wynikających z wykonania decyzji spoczywa na stronie, która ubiega się o wstrzymanie, przy czym następstwa te powinny być realne i bezpośrednio związane z wykonaniem decyzji.
Użyte przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności zaprezentować wnioskodawca. Samo powołanie się na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Podkreślić także należy, że rozstrzygając wniosek o wstrzymanie, sąd nie bada legalności zaskarżonego aktu, bowiem prowadziłoby to do tzw. przedsądu. Bada jedynie, czy wykonanie zaskarżonego aktu może prowadzić w okolicznościach danej sprawy, wskazanych przede wszystkim przez skarżącego we wniosku, do zagrożenia w postaci znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Dlatego też – jak przyjęto w judykaturze – wniosek taki powinien zawierać odrębne uzasadnienie. Podkreślić także należy, że o znacznej szkodzie można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Każdy bowiem akt prawny wywołuje określone skutki prawne, nie wszystkie jednak podlegają ochronie tymczasowej.
Należy zaznaczyć, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd, iż świadczenie pieniężne jest z natury rzeczy świadczeniem odwracalnym. W niniejszej sprawie decyzja organu odwoławczego wraz z decyzją organu I instancji dotyczą co prawda świadczenia pieniężnego, które ze swej natury jest świadczeniem odwracalnym, jednak oceniając skutki zapłaty wskazanej należności należało mieć na względzie zarówno wysokość zobowiązania (14.006,67 zł), wiek skarżącego (24 lata - ur. 18 czerwca 1998 r.), jak też opisaną przez skarżącego okoliczność wyzbycia się środków pieniężnych, otrzymanych tytułem świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Z akt sprawy wynika ponadto, że skarżący wraz z rodzeństwem – dwoma młodszymi braćmi – był wychowywany samotnie przez matkę.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, podane przyczyny złożenia wniosku dostatecznie uprawdopodobniają istnienie okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Skarżący wykazał bowiem, że wykonanie zaskarżonej decyzji skutkowałoby niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub że powstałe w związku z tym skutki byłyby trudne do odwrócenia. Wykonanie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji mogłoby spowodować poważne konsekwencje finansowe w postaci utraty środków niezbędnych do zaspokojenia podstawowych potrzeb skarżącego oraz na tyle trwałą zmianę, że powrót do stanu poprzedniego – w przypadku uwzględnienia skargi – byłby znacznie utrudniony.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.