Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 19 stycznia 2023 r., sygn. akt I OSK 3011/19, Naczelny Sąd Administracyjny – 1. sprostował oczywistą omyłkę pisarską w komparycji zaskarżonego wyroku w ten sposób, że w miejsce numeru "XXXIII/144/16" wpisał "XXIII/144/16", 2. uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę, 3. zasądził od Rzecznika Praw Obywatelskich na rzecz Powiatu Żyrardowskiego kwotę 480 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Pismem z 26 stycznia 2023 r. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o sprostowanie powyższego wyroku w zakresie punktu 3, tj. rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, podnosząc brak możliwości obciążenia obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania Rzecznika Praw Obywatelskich występującego w sprawie sądowoadministracyjnej w celu ochrony praw człowieka i obywatela.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 156 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, z późn. zm., dalej "P.p.s.a."), sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki, przy czym w myśl art. 166 P.p.s.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach. Wykładnia gramatyczna art. 156 § 1 P.p.s.a. wskazuje, że wszystkie opisane w nim nieprawidłowości, muszą cechować się oczywistością, tzn. być bez trudu rozpoznawalne, mieć charakter bezsporny. Oczywistość wadliwości może wynikać z porównania niedokładności, błędu lub omyłki z innymi niebudzącymi wątpliwości okolicznościami (por. postanowienie NSA z dnia 8 kwietnia 2009 r. sygn. akt I GZ 7/09). Na mocy art. 193 P.p.s.a. przepis ten ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, we wniosku o sprostowanie zasadnie zwrócono uwagę na oczywistą omyłkę w wyroku Sądu kasacyjnego z 19 stycznia 2023 r., sygn. akt I OSK 3011/19 polegającą na obciążeniu Rzecznika Praw Obywatelskich obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania. Zgodnie bowiem z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2017 r., sygn. akt I OPS 1/17, prokurator, który działając na prawach strony na podstawie art. 8 § 1 P.p.s.a., zainicjował postępowanie sądowoadministracyjne lub zgłosił w nim udział w interesie ogólnym w celu ochrony praworządności, nie może zostać obciążony kosztami postępowania sądowoadministracyjnego. Dotyczy to również innych podmiotów uprawnionych do działania na podstawie art. 8 § 1 P.p.s.a., w tym także Rzecznika Praw Obywatelskich, na co wprost wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powołanej uchwały. Kwestia ta nie budzi wątpliwości i jest jednolicie postrzegana w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 kwietnia 2022 r., sygn. akt III FSK 3302/21, z 21 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 1585/18, z 21 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 1826/18).
Nie ulega zatem wątpliwości, że pomimo uwzględnienia skargi kasacyjnej, brak było podstaw prawnych do zasądzenia od Rzecznika Praw Obywatelskich zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, który w tym postępowaniu działał w interesie ogólnym – w celu ochrony praw człowieka i obywatela. Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu orzekającemu w rozpoznawanej sprawie znana była treść przywołanej uchwały, a zawarcie w sentencji wyroku postanowienia o zwrocie kosztów postępowania nastąpiło na skutek oczywistej omyłki, która wymagała sprostowania.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 156 § 1 i 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.