Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 maja 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 587/14, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 w zw. z art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę A. W. na działanie Starosty P. w przedmiocie odmowy ujawnienia w operacie ewidencji gruntów i budynków prawomocnego postanowienia sądu.
Sąd wskazał, że przedmiotem skargi jest pismo Starosty P. z dnia [...] lutego 2014 r., którym informuje on pełnomocnika skarżącej o:
- a) przekazaniu przez Urząd Miasta i Gminy P. dwóch ostatecznych decyzji (o których przekazanie wcześniej wnioskowano);
- b) wprowadzeniu, w dniach 4 i 5 lutego 2014 r., zmian w ewidencji gruntów i budynków obręb [...] gm. P. na podstawie dwóch powyższych decyzji;
- c) tym, że orzeczenie Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy z dnia 22 kwietnia 1987 r. sygn. akt V C 2259/84 dotyczy przywrócenia posiadania na gruncie i nie skutkuje zmianą w ewidencji gruntów i budynków, co zostało stwierdzone przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków ostateczną decyzją nr [...] r. z dnia [...] listopada 2012 r. znak [...];
- d) tym, że wypisy z ewidencji dotyczące nieruchomości nr 25 we wsi [...] może uzyskać po uiszczeniu stosownej opłaty w kancelarii Wydziału Geodezji i Katastru w dniach od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00-16:00.
W ocenie Sądu powyższe pismo ma jedynie charakter informacyjny i nie dotyczy uprawnień lub obowiązków skarżącej wynikających z przepisów prawa. Przede wszystkim przedmiotowe pismo nie stanowi odmowy ujawnienia w ewidencji gruntów orzeczenia Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy z dnia 22 kwietnia 1987 r. sygn. akt V C 2259/84, a jedynie informacje, że w tej sprawie organ wydał już ostateczną decyzję.
Od powyższego postanowienia skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę kasacyjną. Skargę tę Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 11 września 2014 r. sygn. akt I OSK 2110/14 na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pismo stanowiące przedmiot skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ma charakter wyłącznie informacyjny. Nie wywołuje skutków prawnych. W szczególności nie zmienia sytuacji prawnej w zakresie ujawnienia w ewidencji gruntów orzeczenia Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy o sygn. akt V C 2259/84. W odniesieniu do tej kwestii pismo z [...] lutego 2014 r. jedynie informuje o decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. Nie stanowi więc aktu określonego w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że jeżeli strona nie zgadzała się z decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., to mogła zaskarżyć ją we właściwym trybie. Natomiast zaskarżanie pism informujących o tej decyzji nie może doprowadzić do skutków zamierzonych przez stronę.
Za niezasadne uznano zarzuty naruszenia art. 50 § 1, art. 58 § 1 pkt 6, art. 183 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i art. 365 Kodeksu postępowania cywilnego oraz § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Odpis postanowienia o oddaleniu skargi kasacyjnej doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 22 września 2014 r. (podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru).
W dniu 10 grudnia 2014 r. skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę o wznowienie na podstawie art. 271 pkt 2 i art. 277 p.p.s.a. postępowania zakończonego postanowieniem tego Sądu z dnia 11 września 2014 r. sygn. akt I OSK 2110/14. Domagała się wznowienia postępowania, uchylenia zaskarżonego postanowienia i merytorycznego rozpoznanie sprawy, nakazania ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w P. prawomocnego od dnia 30 kwietnia 1987 r. orzeczenia Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy, sygn. akt VC 2259/84. W skardze wniesiono także o zasądzenie kosztów sądowych według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania podano, że na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., pełnomocnik skarżącej pismem z dnia 1 września 2014 r. wniósł o dopuszczenie go do udziału w sprawie, jednak Naczelny Sąd Administracyjny pozostawił żądanie bez rozpoznania. Nieobecność na rozprawie kasacyjnej uniemożliwiła pełnomocnikowi i skarżącej przedstawienie stanowiska. Zdaniem skarżącej, Naczelny Sąd Administracyjny nie ustosunkował się do zarzutów skargi kasacyjnej, lecz orzekł w przedmiocie nie objętym żądaniem. Wskazano, że na zasadzie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. postępowanie kasacyjne jest nieważne. Podniesiono ponadto kwestie związane z toczącym się od 25 lat przed Sądem Rejonowym w P. postępowaniem rozgraniczeniowym. Stwierdzono, że orzeczenie NSA sygn. akt I OSK 2110/14 umożliwia wprowadzenie do obrotu opracowania [...], które zmieniło granice pięciu nieruchomości, zawłaszczając z działki nr 25 skarżącej 255 m2 gruntu, który to obszar powiększy działkę nr 26.
W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania Starosta P. wniósł o jej odrzucenie wskazując, że nie został dochowany termin, o którym mowa w art. 277 p.p.s.a. Podtrzymał jednocześnie stanowisko wyrażone w decyzji z dnia [...] listopada 2012 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Art. 270 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że w przypadkach przewidzianych w Dziale VII tej ustawy można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem.
Zgodnie z art. 271 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, gdy strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Stosownie natomiast do art. 277 p.p.s.a., skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy.
Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę (art. 280 § 1 p.p.s.a.).
Wniesiona w niniejszej sprawie w dniu 10 grudnia 2014 r. skarga o wznowienie postępowania zawiera żądanie wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2014 r. sygn. akt I OSK 2110/14. Skarga oparta została na podstawie wznowienia przewidzianej w art. 217 pkt 2 p.p.s.a.
Z akt sprawy wynika, że odpis postanowienia z dnia 11 września 2014 r. doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 22 września 2014 r.
Wobec tego, że skarga o wznowienie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia oraz zachowany został termin do jej wniesienia przewidziany w art. 277 p.p.s.a., na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 marca 2015 r. sprawa została skierowana na rozprawę zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a.
W kolejnych pismach przesyłanych do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed wyznaczeniem terminu rozprawy pełnomocnik skarżącej, popierając żądanie wznowienia postępowania w sprawie I OSK 2110/14, przedstawił dodatkową argumentację i zgłosił wnioski dowodowe. W piśmie z dnia 7 sierpnia 2015 r., które wpłynęło do Sądu w dniu 10 sierpnia 2015 r., pełnomocnik skarżącej rozszerzył żądanie wznowienia, domagając się także wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 587/14. Jako podstawę wznowienia podano art. 273 § 1 pkt 1 i 2 i art. 273 § 3 p.p.s.a. Ponadto, w piśmie z dnia 13 sierpnia 2015 r. wskazano, że w powyższym postępowaniu skarżąca nie była należycie reprezentowana z powodu niedopuszczenia jej do udziału w rozprawie, a więc wystąpiła też przesłanka wznowienia określona w art. 271 pkt 2 p.p.s.a.
Na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2015 r. pełnomocnik skarżącej poparł dotychczas zgłoszone żądania.
Naczelny Sąd Administracyjny odrzucając skargę o wznowienie obu postępowań sądowych miał na uwadze przedstawione poniżej względy.
Chociaż, jak wcześniej stwierdzono, skarga o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2014 r. sygn. akt I OSK 2110/14 wniesiona została w terminie określonym w art. 277 p.p.s.a. i wskazano w niej podstawę wznowienia określoną w art. 271 pkt 2 p.p.s.a., to ocena okoliczności sprawy prowadzi do wniosku, że podana podstawa wznowienia rzeczywiście nie istnieje. Nie zostało bowiem wykazane, że – jak twierdzi skarżąca – wskutek naruszenia przepisów prawa była ona pozbawiona możności działania.
Sąd nie naruszył żadnych przepisów prawa, rozpoznając skargę w postępowaniu kasacyjnym na posiedzeniu niejawnym, bez udziału skarżącej. Takie działanie Sądu znajdowało oparcie w art. 182 § 1 p.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 95 p.p.s.a. na posiedzenie niejawne mają wstęp tylko osoby wezwane i o tym czy istnieje potrzeba wezwania na to posiedzenie określonych osób decyduje przewodniczący posiedzenia.
Skarga w zakresie dotyczącym wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 587/14 wniesiona w dniu 10 sierpnia 2015 r. i uzupełniona pismem z dnia 13 sierpnia 2015 r. oparta została na dwóch podstawach – art. 271 pkt 2 oraz art. 273 § 1 pkt 1 i 2 i § 3 p.p.s.a.
W odniesieniu do żądania wznowienia powyższego postępowania z przyczyny, o jakiej mowa w art. 271 pkt 2 p.p.s.a., należy przede wszystkim stwierdzić, że skarga wniesiona została po terminie określonym w art. 277 p.p.s.a., bowiem orzeczenie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 20 czerwca 2014 r. Dodać można, że nawet, gdyby zachowany został termin do wniesienia skargi, to podobnie jak w odniesieniu do zarzutu dotyczącego postanowienia wydanego przez Naczelny Sąd Administracyjny, również Sąd pierwszej instancji rozpoznając skargę na posiedzeniu niejawnym nie naruszył przepisów prawa.
Natomiast co do podanych przyczyn wznowienia nawiązujących do podstaw wznowienia z art. 273 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., to stwierdzić należy, że podnoszone okoliczności nie mają związku ze sprawą, jaka stanowiła przedmiot rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekał w sprawie ze skargi na pismo informacyjne Starosty P. z dnia [...] lutego 2014 r. Podnoszone zarzuty dotyczą natomiast wcześniejszych czynności organów, które nie stanowiły przedmiotu sprawy, której dotyczy skarga o wznowienie postępowania.
Z podniesionych względów na podstawie art. 281 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił obydwie skargi o wznowienie postępowania. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skarg orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 tej ustawy.