Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 30 października 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1730/12, oddalił skargę M.B. na decyzję Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [..]z dnia 4 października 2012 r. nr [..]w przedmiocie odmowy wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że M.B. pełnił służbę w Policji od dnia 28 sierpnia 2006 r. do dnia 17 października 2008 r., albowiem rozkazem personalnym Nr [..]z dnia 15 października 2008 r. Komendant Powiatowy Policji w [..]zwolnił go ze służby w Policji z dniem 17 października 2008 r. Rozkaz ten został utrzymany w mocy przez organ II instancji, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M.B. na powyższe decyzje. W wyniku skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny prawomocnym wyrokiem przywrócił M.B. do służby z dniem 3 grudnia 2010 r., jednak M.B. w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby nie zgłosił gotowości niezwłocznego jej podjęcia.
W związku z powyższym rozkazem personalnym Nr [..]z dnia 27 stycznia 2011 r. Komendant Powiatowy Policji w [..]zwolnił M.B. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 3 w związku z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji - z dniem 4 lutego 2011 r.
Na podstawie rozkazu personalnego Nr [..]z dnia 27 stycznia 2011r. Komendanta Powiatowego Policji w [..]przyznano byłemu policjantowi za okres pozostawania poza służbą świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przez niego za okres 6 miesięcy.
W dniu 7 marca 2011 r. wydano M.B. "Świadectwo Służby", które w punkcie 4 - odnośnie wykorzystania urlopu wypoczynkowego i jego wymiaru - zawiera stwierdzenie: "nabył prawo do 26 dni roboczych urlopu wypoczynkowego za 2011 r. Przyznano ekwiwalent pieniężny za 26 dni urlopu wypoczynkowego za 2010r. oraz za 26 dni urlopu wypoczynkowego za 2011 r."
W dniu 8 marca 2012 r. M.B. zwrócił się do organu Policji o wydanie decyzji o wypłacie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za lata 2010 i 2011. Na uzasadnienie wnioskujący podał, że zgodnie z art. 42 ust. 6 ustawy o Policji okres, za który policjantowi przysługuje świadczenie wlicza się do okresu służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze określone w art. 29 ust. 2, art. 52 ust. 1, art. 69 ust. 1, art. 82 ust. 2 i 3, art. 101 ust. 1, art. 110 ust. 1, art. 111 ust. 1 i art. 115 ust. 1 ustawy o Policji, a okresu pozostawania poza służbą, za który policjant nie otrzymał świadczenia nie uważa się za przerwę w służbie w zakresie uprawnień uzależnionych od nieprzerwanego jej biegu. Stosownie do art. 82 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi przysługuje prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego. Zdaniem wnioskującego, świadczenie z tytułu przywrócenia do służby dotyczyło okresu 6 miesięcy liczonego od dnia 4 sierpnia 2010 r. do dnia 4 lutego 2011 r. i w związku z tym nabył on prawo do urlopu w pełnym wymiarze.
Komendant Powiatowy Policji w [..]decyzją z dnia 14 czerwca 2012 r. Nr L.dz. [..]odmówił M.B. wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe za rok 2010 i 2011. Na uzasadnienie decyzji organ I instancji podał, że skutki finansowe przywrócenia do służby - w sytuacji, gdy policjant nie zgłosił niezwłocznego jej podjęcia - ograniczają się do świadczeń wskazanych w art. 42 ust. 5 i ust. 6 ustawy o Policji. Policjant otrzymuje więc świadczenie równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem za okres od 1 do 6 miesięcy i okres ten wlicza się do okresu służby, od którego zależą uprawnienia wymienione w art. 42 ust. 6 ustawy o Policji. M.B. przyznano świadczenie za okres 6 miesięcy pozostawania poza służbą, co powoduje, że doliczenie tego okresu do poprzednio pełnionej służby - od 28 sierpnia 2006 r. do 17 października 2008 r. - daje łącznie okres 31 miesięcy i 17 dni, a więc łącznie nie przekracza 3 lat.
Organ podkreślił, że w zakresie prawa do urlopu doliczony okres sześciomiesięczny ma wpływ na terminy określone w art. 82 ust. 2 i ust. 3, tj. na termin uzyskania prawa do pierwszego urlopu oraz na termin uzyskania urlopu w pełnym wymiarze. Najważniejszym warunkiem nabycia prawa do urlopu jest jednak pełnienie służby, a skoro M.B. służby nie podjął, to nie nabył prawa do urlopu ani w roku 2010 ani w roku 2011, a tym samym nie nabył prawa do ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy.
Z powyższą decyzją nie zgodził się M.B., który w odwołaniu ponowił stanowisko zawarte we wniosku i podkreślił, że stosownie do art. 82 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi przysługuje prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 26 dni roboczych. Podniósł także, że wydane mu świadectwo służby z dnia 7 marca 2011 r. w punkcie 4 stanowi, że przyznano odwołującemu się prawo do ekwiwalentu pieniężnego za 26 dni urlopu wypoczynkowego za 2010 r. oraz za 26 dni urlopu wypoczynkowego za 2011 r.
Decyzją Nr [..]z dnia 4 października 2012 r. Małopolski Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [..]z dnia 14 czerwca 2012 r. Organ odwoławczy zaznaczył, że świadectwo służby nie jest decyzją administracyjną, na co wskazuje § 29 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. z 2002 r., Nr 151, poz. 1261) stwierdzający, że w przypadku zmiany rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby przełożony właściwy w sprawach osobowych wydaje nowe świadectwo służby, które zawiera informacje o dokonanych zmianach, jeżeli mają one wpływ na treść wcześniej wydanego świadectwa. W uzasadnieniu decyzji podano, że błędny zapis w świadectwie o wypłaceniu ekwiwalentu nie stanowi podstawy jego wypłacenia oraz podkreślono, że samo świadectwo może być sprostowane w drodze odrębnego postępowania.
Zdaniem organu odwoławczego, w zakresie prawa do urlopu sześciomiesięczny okres pozostawania poza służbą, za który przyznano świadczenie, ma wpływ jedynie na terminy określone w art. 82 ust. 2 i ust. 3 ustawy o Policji, a nie na prawo do urlopu wypoczynkowego, dla nabycia którego najważniejszym warunkiem jest fakt pełnienia służby. Skoro więc odwołujący się nie podjął służby, to nie przysługuje mu prawo do urlopu ani za rok 2010 ani 2011. Jednocześnie organ II instancji powołał się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2382/11, z którego wynika, że po przywróceniu do służby okres, w którym funkcjonariusz nie pełnił służby nie może być całkowicie wliczony do okresu wysługi lat, a do wysługi lat wlicza się z okresu pozostawania poza służbą tylko 6 miesięcy, za które przyznano odszkodowanie.
Z powyższą decyzją Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji nie zgodził się M.B., który w skardze wniósł o jej uchylenie ponawiając żądania i twierdzenia zawarte we wniosku i w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej stojąc na stanowisku przedstawionym w zaskarżonej decyzji.
Sąd I instancji uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd I instancji podniósł, że sporne między stronami jest po pierwsze to, czy zapis o przysługiwaniu skarżącemu prawa do ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy zawarty w świadectwie służby stanowi podstawę do wypłaty tego ekwiwalentu, jak chce tego skarżący, czy też nie stanowi takiej podstawy z uwagi na to, że zapisy zawarte w świadectwie służby stanowią jedynie informację, która może być zmieniona w drodze sprostowania, jak twierdzą to organy. Po drugie, spornym jest to, że zdaniem skarżącego, przysługuje mu prawo do urlopu wypoczynkowego za lata 2010 i 2011, a tym samym przysługuje mu ekwiwalent pieniężny do wypłaty za niewykorzystane urlopy w tych latach, natomiast według organów obu instancji, prawo do urlopu wiąże się ściśle z pełnieniem służby, a skoro skarżący służby nie pełnił ani w roku 2010, ani w 2011, to tym samym nie nabył prawa do urlopu wypoczynkowego za te lata, co z kolei skutkuje brakiem prawa do ekwiwalentu za niewykorzystanie tego urlopu, przy czym takie stanowisko organy wywiodły z pominięcia w wyliczeniu zawartym w art. 42 ust. 6 ustawy o Policji przepisu art. 82 ust. 1 tej ustawy.
Zdaniem Sądu I instancji, świadectwo służby nie jest decyzją administracyjną i z tego względu rację mają organy administracyjne stwierdzając, że zapisy w nim zawarte stanowią jedynie informację, która może być zmieniona w drodze sprostowania. Stanowisko to jest zgodne ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w wyroku z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1095/12 (opubl. w bazie cbois), który stwierdził, że: "świadectwo służby jest dokumentem mającym charakter ściśle informacyjny, którego treść zawiera wyłącznie elementy będące powtórzeniem elementów wynikających z dokumentu statuującego zwolnienie funkcjonariusza ze służby. Oznacza to, iż świadectwo służby nie może i nie zawiera żadnych elementów kształtujących sytuację prawną zwolnionego funkcjonariusza, takie elementy zawiera i tę sytuacją prawną kształtuje chociażby decyzja o zwolnieniu ze służby. Idąc dalej, dane zamieszczone w świadectwie służby mogą ulec zmianie, modyfikacji wyłącznie w przypadku zmiany, modyfikacji dokumentu źródłowego, z którego pochodzą." Sąd I instancji podzielając ten pogląd stwierdził, że zapis o przysługiwaniu skarżącemu prawa do ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy zawarty w "Świadectwie Służby" z dnia 7 marca 2011 r., nie stanowi podstawy do wypłaty tego ekwiwalentu, albowiem - jak wskazano to wyżej – zapis ten nie wynika z decyzji o zwolnieniu tego funkcjonariusza ze służby i świadectwo służby nie kształtuje sytuacji prawnej M.B. zwolnionego ze służby. Zapis ten jest jedynie informacją błędną, która może być sprostowana w odrębnym postępowaniu.
Następnie Sąd zauważył, że uprawnienia funkcjonariusza związane z przywróceniem do służby w Policji i następnie zwolnieniem ze służby w związku z niezgłoszeniem niezwłocznego jej podjęcia regulują przepisy art. 42 ust. 1, ust. 5 i ust. 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r., Nr 43, poz. 277 z późn. zm.) w zw. z art. 41 ust. 3 tej ustawy, które stanowią:
"Art. 42.
- 1. Uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne.
- 2. Jeżeli zwolniony policjant w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby nie zgłosi gotowości niezwłocznego jej podjęcia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 3. (...)
- 5. Policjantowi przywróconemu do służby przysługuje za okres pozostawania poza służbą świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem, nie więcej jednak niż za okres 6 miesięcy i nie mniej niż za 1 miesiąc. Takie samo świadczenie przysługuje osobie, o której mowa w ust. 3.
- 6. Okres, za który policjantowi przysługuje świadczenie pieniężne, wlicza się do okresu służby, od którego zależą uprawnienia określone w art. 29 ust. 2, art. 52 ust. 1, art. 69 ust. 1, art. 82 ust. 2 i 3, art. 101 ust. 1, art. 110 ust. 1, art. 111 ust. 1 i art. 115 ust.
- 1. Okresu pozostawania poza służbą, za który policjant nie otrzymał świadczenia, nie uważa się za przerwę w służbie w zakresie uprawnień uzależnionych od nieprzerwanego jej biegu."
"Art.
- 41. (...)
- 3. Policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby."
Sąd I instancji zwrócił uwagę na to, że w art. 42 ust. 6 ustawy o Policji wyliczającym uprawnienia zależne od okresu, za który policjantowi przysługuje świadczenie pieniężne - jak słusznie wskazały to organy obu instancji - nie ujawniono art. 82 ust. 1 ustawy o Policji, który stanowi, że "Policjantowi przysługuje prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 26 dni roboczych".
W ocenie Sądu I instancji, prawo do urlopu wypoczynkowego nie jest uprawnieniem uzależnionym od nieprzerwanego biegu służby, a w związku z tym pominięcie uprawnienia z art. 82 ust. 1 ustawy o Policji w wyliczeniu uprawnień zależnych od okresu, za który policjantowi przysługuje świadczenie pieniężne zawartym w art. 42 ust. 6 tej ustawy świadczy jednoznacznie o tym, że rację mają organy obu instancji wskazując, że prawo do urlopu wypoczynkowego wiąże się ściśle z pełnieniem służby. Skoro skarżący M.B. służby nie pełnił ani w roku 2010, ani w 2011, to tym samym nie nabył prawa do urlopu wypoczynkowego za te lata.
Dalej Sąd zauważył, że prawo do ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy jest prawem pochodnym wobec prawa do urlopu. Oznacza to, że aby można zrealizować prawo do ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy konieczne jest spełnienie warunku jakim jest posiadanie prawa do urlopu wypoczynkowego, który nie został wykorzystany w naturze. W przeciwnym razie ekwiwalent nie przysługuje (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt I OSK 1928/12 opubl. w bazie cbois). Z tego względu, zdaniem Sądu, brak był podstaw prawnych do wypłaty skarżącemu wnioskowanego ekwiwalentu "za niewykorzystane" urlopy wypoczynkowe.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M.B., zaskarżając go w całości, zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 46 ust. 5 i ust. 6 w zw. z art. 82 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 06 kwietnia 1990r. o Policji polegające na niewłaściwym zastosowaniu powołanych przepisów prawa wskutek uznania, że skarżącemu nie przysługuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za lata 2010 i 2011, wskutek uznania, że w przedmiotowej sprawie organy administracji obu instancji nie naruszyły powołanych wyżej przepisów prawa.
W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono m. in., że błędne jest stanowisko WSA w Krakowie uznające za słuszne stanowisko organów administracji co do tego, że prawo do urlopu wypoczynkowego wiąże się ściśle z pełnieniem służby, a skoro skarżący nie pełnił służby w roku 2010, ani też w roku 2011, to tym samym nie nabył prawa do urlopu wypoczynkowego za te lata. Wskazać należy, że prawo do urlopu wypoczynkowego funkcjonariuszy policji zostało uregulowane w sposób szczególny w ustawie o Policji oraz w aktach wykonawczych do tej ustawy. Do policjantów pełniących służbę nie ma więc zastosowania Kodeks pracy, co wynika z faktu, że służba w Policji nie odbywa się na podstawie stosunku pracy (do którego odnosi się Kodeks pracy), ale na podstawie stosunku służbowego, regulowanego w całości ustawą o Policji i rozporządzeniami wykonawczymi. Policjant nie jest więc pracownikiem w rozumieniu Kodeksu pracy i dlatego do jego uprawnień i obowiązków związanych ze służbą nie stosuje się przepisów Kodeksu pracy.
Oznacza to, że zasady nabywania urlopu wypoczynkowego, jego wymiar, sposób i terminy wykorzystania, przypadki, w których wypłacany jest ekwiwalent za niewykorzystany urlop, sposób obliczania jego wysokości oraz okres, za który taki ekwiwalent będzie policjantowi przysługiwał w całości, regulują ustawa o Policji oraz rozporządzenia wykonawcze do tej ustawy.
Mając powyższe na uwadze skarżący wskazał, że przy ocenie prawa do urlopu wypoczynkowego funkcjonariusza Policji należy mieć na względzie odmienność regulacji prawnych odnoszących się do stosunku służbowego policjanta. Zdaniem skarżącego mając na względzie szczególny charakter stosunku służbowego policjanta oraz odnoszących się do niego regulacji prawnych wskazać należy, że prawo do urlopu wypoczynkowego należy także potraktować w szczególny sposób i nie wiązać tego prawa ściśle z pełnieniem służby. W ocenie skarżącego z uwagi na odrębność regulacji prawnej i specyfikę stosunku służbowego, w tym prawa do urlopu wypoczynkowego policjanta, przyjąć należy stanowisko, że policjant przywrócony do służby zachowuje prawo do urlopu wypoczynkowego za okres, za który nie pełnił służby. Tak też należy rozumieć przepis art. 42 ust. 6 ustawy o Policji. Odwołanie się w tym przepisie do art. 82 ust. 2 i ust. 3 ustawy o Policji, z pominięciem art. 82 ust. 1, nie może prowadzić do wniosku, że prawo do urlopu wypoczynkowego wiąże się ściśle z pełnieniem służby.
Zwrócić bowiem należy uwagę, że przepis art. 82 ust. 1 ustawy o Policji stanowi o prawie do urlopu wypoczynkowego w ogólności, zaś przepis art. 82 ust. 2 i 3 ustawy o Policji stanowi o prawie do pierwszego urlopu i prawie do urlopu w pełnym wymiarze. Skoro zatem przepis art. 42 ust. 6 ustawy o Policji odwołuje się zarówno do jednego jak i drugiego wskazanego wyżej prawa do urlopu wypoczynkowego, to odwoływanie się do art. 82 ust. 1 ustawy o Policji jest zbędne.
W związku z tym, że skarżący przed zwolnieniem ze służby nabył prawo do urlopu w pełnym wymiarze, o którym mowa w art. 82 ust. 3 ustawy, to w sytuacji przywrócenia do służby w 2010 r. i ponownego rozwiązania stosunku służbowego w 2011 r. przysługiwało mu prawo do urlopu wypoczynkowego za rok 2010 i rok 2011. W tym stanie rzeczy zasadnym było wypłacenie skarżącemu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za wskazane wyżej lata. Potwierdzeniem tego jest wydane skarżącemu świadectwo służby stanowiące w pkt 4 o przyznaniu skarżącemu prawa do ekwiwalentu pieniężnego za 26 dni urlopu wypoczynkowego za 2010 r. oraz za 26 dni urlopu wypoczynkowego za 2011 r. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem WSA w Krakowie, że świadectwo służby wydane skarżącemu pełniło tylko funkcję dokumentu informacyjnego.
Wskazać bowiem należy, że w świadectwie tym zapisano, że przyznano skarżącemu prawo do ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy za rok 2010 i rok 2011. Rozstrzygnięcie zawarte w świadectwie służby należy więc traktować jako orzeczenie o przyznaniu, skarżącemu prawa do ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie w swej podstawie powołuje się wyłącznie na zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 46 ust. 5 i ust. 6 oraz art. 82 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. Nr 287, poz. 1687 ze zm. z 2011 r.), polegający na niewłaściwym zastosowaniu w/wym. przepisów.
Przede wszystkim należy wyjaśnić, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. nie był stosowany przez Sąd i instancji, gdyż podstawę zaskarżonego wyroku stanowił art. 151 P.p.s.a. Wydaje się, że intencją autora skargi kasacyjnej było postawienie zaskarżonemu wyrokowi zarzutu niezastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. i nieuchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na błędną wykładnię wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego. Także nieporozumieniem wydaje się powołanie w skardze kasacyjnej art. 46 ust. 5 i ust. 6 ustawy o Policji, ponieważ przepisy takie nie istnieją (chodziło prawdopodobnie o art. 42 ust. 5 i ust. 6 ustawy o Policji, do wykładni których sprowadzał się spór w sprawie). Zarzucanie Sądowi I instancji niewłaściwego zastosowania art. 82 ust. 2 i ust. 3 ustawy o Policji regulujących wymiar urlopu należnego policjantowi także budzi wątpliwości, z uwagi na to, że przepisy te również nie były stosowane przez Sąd I instancji, albowiem sprawa nie dotyczyła wymiaru urlopu wypoczynkowego, lecz prawa do urlopu wypoczynkowego.
Dostrzegając powyższe nieprawidłowości Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o analizę uzasadnienia skargi kasacyjnej uznał, że istota sprawy sprowadzała się do jednej kwestii prawnej, a mianowicie do rozstrzygnięcia, czy policjantowi przywróconemu do służby, który nie przystąpił do jej pełnienia, a któremu wypłacono świadczenie pieniężne na podstawie art. 42 ust. 5 ustawy o Policji z mocy art. 42 ust. 6 ustawy przysługuje ekwiwalent pieniężny za okres za który przyznano powyższe świadczenie.
Stosownie do art. 42 ust. 5 ustawy o Policji policjantowi przywróconemu do służby przysługuje za okres pozostawania poza służbą świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem, nie więcej jednak niż za okres 6 miesięcy i nie mniej niż za 1 miesiąc. Takie samo świadczenie przysługuje osobie, o której mowa w ust. 3.
Zgodnie z art. 42 ust. 6 ustawy o Policji okres, za który policjantowi przysługuje świadczenie pieniężne, wlicza się do okresu służby uwzględnianego przy ustalaniu okresu, od którego zależą uprawnienia określone w art. 29 ust. 2, art. 52 ust. 1, art. 82 ust. 2 i 3, art. 101 ust. 1, art. 110 ust. 1, art. 111 ust. 1 i art. 115 ust.
- 1. Okresu pozostawania poza służbą, za który policjant nie otrzymał świadczenia, nie uważa się za przerwę w służbie w zakresie uprawnień uzależnionych od nieprzerwanego jej biegu.
Przywołane uregulowania prawne mają za zadanie zrekompensować policjantowi niezgodne z prawem rozwiązanie z nim stosunku służbowego poprzez zachowanie pewnych uprawnień.
Przepis art. 82 ust. 1 ustawy o Policji stanowi, że policjantowi przysługuje prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 26 dni roboczych. Z cytowanego unormowania wynika, że prawo do urlopu wypoczynkowego przysługuje tylko policjantowi aktualnie pozostającemu w stosunku służbowym. Innymi słowy nie przysługuje osobie, która była policjantem np. emerytowanemu funkcjonariuszowi Policji.
Analiza art. 42 ust. 6 ustawy o Policji prowadzi do wniosku, że nie nakazuje on uznania okresu pozostawania poza służbą, za który przyznano świadczenie pieniężne, za okres służby, lecz jedynie wliczenie tego okresu do okresu służby, od którego zależą niektóre uprawnienia. Okres pozostawania poza służbą może zostać zaliczony do okresu służby tylko wtedy, gdy policjant podjął służbę w wyniku przywrócenia do niej. Przepis ten nie wprowadza natomiast fikcji prawnej, że funkcjonariusz przywrócony do służby w okresie pozostawania poza służbą pozostawał w stosunku służbowym.
Przepis art. 42 ust. 6 ustawy o Policji stanowi odpowiednik art. 51 § 1 K.p., zgodnie z którym pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy, wlicza się do okresu zatrudnienia okres pozostawania bez pracy, za który przyznano wynagrodzenie. Okresu pozostawania bez pracy, za który nie przyznano wynagrodzenia, nie uważa się za przerwę w zatrudnieniu, pociągającą za sobą utratę uprawnień uzależnionych od nieprzerwanego zatrudnienia. Na gruncie wymienionego przepisu ukształtowany został pogląd, w myśl którego przez pojęcie "okres pozostawania bez pracy", o którym mowa w art. 51 § 1 K.p., należy rozumieć okres nieświadczenia pracy u pracodawcy, który dokonał wypowiedzenia niezgodnie z prawem. Okres ten nie jest okresem zatrudnienia ani okresem uznawanym za okres zatrudnienia, lecz jedynie okresem podlegającym wliczeniu do okresu zatrudnienia.
W związku z tym pracownik przywrócony do pracy orzeczeniem sądu nie pozostaje w tym okresie w stosunku pracy. Dlatego za okres pozostawania bez pracy pracownikowi przywróconemu do pracy orzeczeniem sądu, który podjął pracę u dotychczasowego pracodawcy, nie przysługuje np. prawo do urlopu wypoczynkowego (por. wyrok SN z dnia 10 marca 2010r. II PK 265/09 LEX nr 602244).
Prawo do urlopu wypoczynkowego jest ściśle związane z pozostawaniem w stosunku zatrudnienia i to bez względu na to, czy jest to stosunek pracy, czy stosunek służbowy. Z tych powodów w czasie pozostawania pracownika, policjanta poza tym stosunkiem, prawo do urlopu wypoczynkowego nie powstaje. Okres za który przyznano świadczenie z art. 82 ust. 5 ustawy o Policji uwzględnia się przy ustalaniu prawa do pierwszego urlopu, czy wymiaru urlopu, w przypadku podjęcia służby, czy innej pracy. Potwierdza to brzmienie art. 42 ust. 6 ustawy o Policji, w którym ustawodawca celowo nie wymienił art. 82 ust. 1 ustawy, (gdyż w czasie pozostawania poza służbą policjant nie nabywa prawa do urlopu wypoczynkowego), a wymienił art. 82 ust. 2 i 3.
Należy jeszcze raz podkreślić że, w okresie pozostawania poza służbą, który nie jest okresem służby ani też okresem uznawanym za okres służby, lecz jedynie okresem podlegającym wliczeniu do okresu służby, policjant przywrócony do służby orzeczeniem sądu nie pozostaje w stosunku służbowym. W tym okresie policjantowi nie przysługują świadczenia wiążące się ze stosunkiem służbowym, w tym prawo do urlopu i to niezależnie od tego czy służbę podjął, czy też nie.
Ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy jest surogatem urlopu wypoczynkowego, a prawo do ekwiwalentu pieniężnego prawem pochodnym od prawa do urlopu wypoczynkowego. Oznacza to, że ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy może przysługiwać wyłącznie wtedy gdy policjant nabył prawo do urlopu wypoczynkowego. W przeciwnym razie prawo to nie istnieje.
Skoro policjant w czasie pozostawania poza służbą, za który otrzymał świadczenie pieniężne o jakim mowa w art.42 ust. 5 ustawy o Policji nie nabył prawa do urlopu wypoczynkowego, to tym samym nie nabył prawa do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.
Z powyższego wynika, że policjantowi przywróconemu do służby na mocy orzeczenia Sądu, któremu na podstawie art. 42 ust. 5 ustawy o Policji wypłacono świadczenie pieniężne za czas pozostawania poza służbą, nie przysługuje ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy.
Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.