Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 11 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Ke 373/18 oddalił skargę S.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy.
Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że Starosta [...] i decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. zatrzymał skarżącemu prawo jazdy kategorii A, B, C do czasu zdania z wynikiem pozytywnym egzaminu kontrolnego, wobec uzyskania przez niego łącznie 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od [...] lipca 2016 r. do [...] czerwca 2017 r.
Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., po rozpoznaniu odwołania strony, utrzymał tę decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że po wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, S.P. złożył wniosek o jego zawieszenie w związku z koniecznością wyjaśnienia kwestii braku odjęcia punktów karnych, pomimo odbytego [...] czerwca 2017 r. szkolenia. Po zakończeniu sprawy przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], organ
I instancji postanowieniem z [...] stycznia 2018 r. podjął zawieszone postępowanie.
W piśmie skierowanym do S.P., Komendant Wojewódzki Policji w [...] wskazał, że ponieważ z danych zawartych w ewidencji kierowców wynika, że w okresie od [...] lipca 2016 r. do [...] czerwca 2017 r. otrzymał on łącznie 26 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, to szkolenie odbyte [...] czerwca 2017 r. nie spowodowało usunięcia 6 punktów karnych z ewidencji kierowców.
Dalej organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks kamy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 541) do dnia [...] czerwca 2018 r. starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchy drogowym (Dz. U. z 2017, poz.1260). Następnie Kolegium zacytowało treść art. 130 ust. 1 tej ustawy oraz § 8 ust. 4 i 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2012, poz. 488) i wskazało, że S.P. w okresie od [...] lipca 2016 r. do [...] czerwca 2017 r. otrzymał łącznie 26 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
Szkolenie potwierdzone zaświadczeniem odbył w dniu [...] czerwca 2017 r., a więc już po przekroczeniu liczby 24 punktów, zatem szkolenie to nie spowodowało usunięcia 6 punktów karnych z ewidencji kierowców.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję S.P., domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu I instancji, zarzucił naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 kpa polegające na ich niezastosowaniu poprzez uznanie za prawidłowe ustalenia organu I instancji odnośnie przekroczenia 24 punktów karnych i braku skuteczności odbytego [...] czerwca 2017 r. szkolenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę wskazał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów obowiązujących w dacie jej wydania. W tej dacie, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. – o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, starosta wydawał decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy wymienionej w art.
4. Z kolei zgodnie z § 8 ust. 6 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, odbycie szkolenia nie powodowało zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24.
W kontrolowanej sprawie, w świetle znajdujących się w aktach dokumentów, nie budziło wątpliwości Sądu, że skarżący w okresie od [...] lipca 2016 r. do [...] czerwca 2017 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za co przypisano mu łącznie 26 punktów. Szkolenie odbył dopiero w dniu [...] czerwca 2017 r. Musiało to skutkować wydaniem decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Stosownie bowiem do zacytowanego wyżej § 8 ust. 6 rozporządzenia z 25 kwietnia 2012 r. odbycie przez skarżącego szkolenia już po tym, gdy uzyskał on ponad 24 punkty karne, nie mogło spowodować zmniejszenia liczby tych punktów, co wielokrotnie potwierdzał Naczelny Sąd Administracyjny w swoich wyrokach (przykładowo z dnia 8 grudnia 2017 r. sygn. I OSK 1278/17, z dnia 28 czerwca 2017 r. sygn. I OSK 2507/15, z dnia 21 marca 2017 r. sygn. I OSK 1335/15, a dnia 228 lutego 2017 r. sygn. I OSK 1018/15, z dnia 7 lutego 2017 r. sygn. I OSK 731/15 – wszystkie dostępne w internetowej bazie orzecznictwa sądów administracyjnych).
Z uprawnienia określonego w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, obowiązującego do 3 czerwca 2018 r., mogli skorzystać tylko kierowcy, którzy przed przystąpieniem do szkolenia otrzymali mniej niż 24 punkty. Skarżący w takiej sytuacji nie był. Dlatego też zawarty w skardze zarzut naruszenia przepisów art. 7 i 77 § 1 kpa okazał się bezzasadny.
W skardze kasacyjnej od tego wyroku wywiedzionej przez skarżącego zostały podniesione następujące zarzuty naruszenia prawa materialnego:
- - art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez uznanie, że odbycie szkolenia przez skarżącego nie zmniejszyło liczby przypisanych mu punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego,
- - art. 130 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym w zw. z § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego poprzez przyjęcie ograniczenia w uprawnieniu skarżącego do skorzystania ze szkolenia zmniejszającego liczbę punktów, które nie zostało wymienione w ustawie i które nie znajduje upoważnienia ustawowego do wprowadzenia ograniczeń w rozporządzeniu,
- - art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami poprzez przyjęcie, że skarżący przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego,
- - art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o kierujących pojazdami poprzez przyjęcie, że skarżący podlega badaniu psychologicznemu celem ustalenia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem,
- - art. 2 oraz art. 92 Konstytucji RP poprzez przyjęcie rozszerzenia obowiązków i sankcji nałożonych na obywatela przez ustawę w rozporządzeniu, bez należytej delegacji ustawowej.
Wnoszący skargę kasacyjną wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz uchylenie decyzji organu odwoławczego, a także decyzji organu pierwszej instancji w całości oraz orzeczenie, że decyzje te nie podlegają wykonaniu, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W skardze kasacyjnej zawarto wniosek o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, a także oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art.183 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakiej mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a.
W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego. Skarga kasacyjna rozpoznana w tak zakreślonych granicach nie zasługuje na uwzględnienie.
Podniesienie zarzutu naruszenia prawa materialnego wymaga wskazania na czym polegała błędna wykładnia bądź niewłaściwe zastosowanie tego prawa.
W pierwszym przypadku należy wykazać, jaką interpretację (rozumienie) przepisu przyjął sąd w zaskarżonym orzeczeniu, a jaka jest, zdaniem kasatora, prawidłowa. Naruszenie przepisu prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, tj. gdy stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi przewidzianemu w hipotezie obowiązującej normy prawnej. Strona zobowiązana jest więc do wskazania, dlaczego przyjęty przez sąd I instancji stan faktyczny nie "przystaje" do przepisu, stanowiącego podstawę orzekania.
W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie zarzucił sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie: art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym i art. 130 ust. 4 tej ustawy, art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b i 82 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 2 i 92 Konstytucji RP.
Istota tych zarzutów sprowadza się do stwierdzenia, że skoro skarżący odbył szkolenie zmniejszające liczbę punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, to należy dokonać tego zmniejszenia nawet po przekroczeniu przez skarżącego liczby 24 punktów i stąd brak jest podstaw do skierowania na badania psychologiczne i na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela wymienionych wyżej zarzutów skargi kasacyjnej.
Na wstępie trzeba zauważyć, że przedmiotowy spór był wielokrotnie rozstrzygany przez sądy administracyjne.
Sąd w niniejszym składzie podziela tezę przedstawioną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 2434/18, która stanowi, że cyt.: "Interpretowanie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym w taki sposób, że kierowca w drodze szkolenia mógłby zmniejszyć liczbę punktów po przekroczeniu limitu 24, niweczyłoby możliwość kontrolnego sprawdzenia jego kwalifikacji, a w konsekwencji udaremniałoby osiągnięcie celu w postaci dyscyplinowania i wdrażania kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ruchu drogowego. Kierowca każdorazowo po przekroczeniu limitu 24 punktów, odbywając na własny koszt szkolenie, uzyskiwałby zmniejszenie liczby punktów o 6, a zatem stosowanie przez organy środków dyscyplinujących do przestrzegania przepisów ruchu drogowego stawałoby się bezskuteczne. W istocie oznaczałoby to niemożność wykonania funkcji prewencyjnej przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, które powinny zapobiegać wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego".
Przepis art. 130 ust. 4 cyt. p.r.d. zawiera upoważnienie dla ministra spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrami transportu i sprawiedliwości do określenia sposobu punktowania i liczby punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego, warunków i sposobu prowadzenia ewidencji, programu szkolenia i jednostek do niego upoważnionych, liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia oraz podmiotów upoważnionych do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji. Jednocześnie zauważyć należy, iż w tym przepisie zostały określone kryteria jakimi ma kierować się organ wykonawczy przy wydawaniu rozporządzenia.
Są nimi dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Wykonanie powyższej delegacji stanowiło obowiązujące w dacie wydawania zaskarżonej decyzji w tej sprawie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. Z przepisu § 8 ust. 6 rozporządzenia wynika, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z uprawnienia określonego w tym przepisie mogą skorzystać tylko kierowcy, którzy przed przystąpieniem do szkolenia o którym mowa w art. 130 ust. 3 p.r.d. za naruszenie zasad ruchu drogowego otrzymali taką ilość punktów, która po ich stronie nie rodzi obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, a więc mniej niż 24 punkty. W przypadku przekroczenia tego limitu, odbycie przez kierowcę szkolenia pozostaje bez wpływu na liczbę uzyskanych punktów. Powołany przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia spełnia zatem cel ustawy.
Mając powyższe rozważania na uwadze, nie sposób przyjąć, że przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia wkracza w materię zastrzeżoną dla ustawy i jest też oczywiste, że nie narusza tym samym art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.
Stąd podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia powołanych przepisów prawa materialnego okazały się nieuzasadnione.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 p.p.s.a. podlega oddaleniu.