Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 22 września 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 731/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę J. S. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania. Decyzja powyższa została wydana w wyniku rozpatrzenia odwołania J. S. od decyzji Starosty R. z dnia [...] stycznia 2009 r. w wyniku której organ orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w B., gm. K., składającej się z działek: nr [...] o powierzchni [...] ha, nr [...] o powierzchni [...] ha, nr [...] o powierzchni [...] ha oraz działki nr [...] o powierzchni [...] ha, stanowiącej dotychczas własność J. S. z przeznaczeniem na budowę zbiornika przeciwpowodziowego "R." i przyznał mu odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość w kwocie [...] zł., zobowiązując do jego zapłaty Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w G. Uzasadniając powyższe orzeczenie Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarga nie mogła zostać uwzględniona.
Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja nie naruszyła prawa materialnego, ani też w toku postępowania organy administracyjne nie naruszyły reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem postępowania. Tylko taki zakres kontroli wynika zaś jednoznacznie z treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyjaśnił, że nie każde uchybienie organu administracji prowadzi do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego, lecz jedynie istotne naruszenie prawa, którego w niniejszej sprawnie nie stwierdzono.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia w imieniu J. S. złożył jego pełnomocnik radca prawny T. G. Wyrok zaskarżono w całości, wnosząc o jego uchylenie i zarzucono mu obrazę prawa materialnego polegającą na nie ustosunkowaniu się do zarzutów skarżącego, iż jako rolnik ma prawo żądać aby zostały wywłaszczone nie tylko grunty przeznaczone pod wał, ale i grunty znajdujące się w przyszłej czaszy zbiornika, a także zawarto wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej, bowiem organom wywłaszczeniowym oraz sądom obca jest znajomość art. 92 ust. 5 ustawy – Prawo wodne poprzez przyjęcie, że odszkodowanie ma wypłacić Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w G. a nie Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
- 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego – uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.
Ze względu na to, że skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym jest obwarowana przymusem adwokacko – radcowskim (art. 175 § 1 – 3 P.p.s.a.). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.
Z brzmienia art. 176 P.p.s.a. jednoznacznie wynika, że skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przypisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Przedstawienie okoliczności uzasadniających przyjęcie kasacji do rozpoznania nie może ograniczyć się do powtórzenia treści przepisu art. 174 P.p.s.a., wymieniającego podstawy kasacji. Konieczne jest uzasadnienie podnoszonej podstawy skargi kasacyjnej przez wskazanie, które przepisy ustawy – oznaczone numerem artykułu (paragraf, ustęp) - zostały naruszone, na czym to naruszenie polega oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga zawiera wywody zmuszające Naczelny Sąd Administracyjny do domyślania się, który przepis prawa skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania. Przepis ten musi być wskazany wyraźnie.
Wracając na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że pismo wniesione przez pełnomocnika skarżącego nie spełnia wszystkich wymogów przewidzianych przez ustawodawcę w dyspozycji art. 176 P.p.s.a. Przede wszystkim brak jest w tym piśmie podstaw kasacyjnych odnoszących się do zaskarżonego wyroku. Nie można także za zarzut kasacyjny uznać stwierdzenia, że sądowi i organom administracji obca jest znajomość art. 92 ust. 5 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (w momencie wnoszenia skargi kasacyjnej Dz.U z 2010 r. Nr 44, poz. 253), bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie wydał wyroku na jego podstawie, więc tym samym nie mógł go naruszyć.
W tym stanie rzeczy należy uznać, że podstawa kasacji nie została przytoczona (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2004 r., sygn. akt FSK 258/04, Przegląd podatkowy 2004/7/53, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2005 r., sygn. akt I OSK 794/05 - niepublikowane).
W tym miejscu należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny, działając jako sąd kasacyjny, nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub też stawiania hipotez co do tego, jakiego przepisu dotyczy podstawa kasacji. A zatem, warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis prawa materialnego lub przepisów postępowania miał doznać naruszenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04, ONSAiWSA 2004/1/9, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2004 r., sygn. akt OSK 421/04, LEX nr 146732).
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie - wobec nie wskazania jej podstaw kasacyjnych - nie spełnia wymogów ustanowionych w art. 176 w związku z art. 174 P.p.s.a. Powyższe braki skargi kasacyjnej są brakami istotnymi i nieusuwalnymi. Brak tych elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej uniemożliwia merytoryczne jej rozpoznanie.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 w związku z art. 180 P.p.s.a, orzekł jak w sentencji.