Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 19 października 2016 r., sygn. akt: II SA/Ke 385/16 w punkcie pierwszym oddalił skargę P.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [..] lutego 2016 r., znak: [..] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie.
Od powyższego wyroku, w zakresie oddalającym skargę P.S. wniósł skargę kasacyjną, w której zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji SKO w Kielcach z dnia [..] lutego 2016 r., podnosząc, że jej wykonanie zniweczy sens prawny skargi kasacyjnej i całego postępowania sądowoadministracyjnego, a przymusowe badanie lekarskie stanowi znaczną ingerencję w sferę wolności obywatelskich.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718) zwanej dalej p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...).
Z przyjętej wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dopuszczalne jest również na etapie postępowania kasacyjnego (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2006 r., s. 191; uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007/4/77). Oznacza to, że nie jest wyłączone stosowanie art. 61 § 3 p.p.s.a. w przypadku, gdy strona wniosła skargę kasacyjną i wystąpiła z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Nie ulega wątpliwości, że udzielenie w drodze wyjątku ochrony tymczasowej, jaką stanowi instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, uzależnione jest od wystąpienia przesłanek przemawiających za koniecznością wstrzymania wykonania aktu. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, których wystąpienie warunkuje możliwość wydania orzeczenia w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, co powoduje związanie Sądu tymi granicami. Niemniej jednak użycie w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej (por. postanowienie NSA z dnia 2 czerwca 2004 r., FZ 86/04; postanowienie NSA z dnia 16 kwietnia 2013 r., II OSK 856/13). Ocena tych przesłanek jest więc pozostawiona każdorazowo Sądowi, który bierze pod uwagę nie tylko okoliczności wskazane we wniosku, ale także wszelkie okoliczności i dokumenty znane sądowi z urzędu, mając także na względzie interesy prawne i stanowiska wszystkich uczestników postępowania.
Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową i niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Niemniej jednak zauważyć należy, że wstrzymanie wykonania aktu nie jest obligatoryjne, zatem na stronie, która domaga się przyznania ochrony tymczasowej spoczywa obowiązek wskazania we wniosku okoliczności uzasadniających zaistnienie ustawowych przesłanek.
Skarżący kasacyjnie we wniosku nie wskazał, w jaki sposób decyzja w razie jej wykonania mogłaby wyrządzić mu znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Żadna z ustawowych przesłanek mogących uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w rozpatrywanej sprawie nie została przez skarżącego wskazana, a tym bardziej uprawdopodobniona.
W niniejszej sprawie sformułowany w skardze kasacyjnej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oparty został o twierdzenie, że wykonanie decyzji "zniweczy sens prawny skargi kasacyjnej i całego postępowania sądowoadministracyjnego". Dodatkowo zarzucono, że spowoduje znaczną ingerencję w sferę wolności obywatelskich.
Powyższe twierdzenie, pomijając jego lakoniczne sformułowanie, nie uzasadnia przyznania w obecnym stadium postępowania ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji, z którą nie zgadza się skarżący kasacyjnie kwestionując rozstrzygnięcie Sądu I instancji. Uzasadnienia wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie stanowi powołana okoliczność, iż w przypadku wykonania tej decyzji prowadzenie postępowania sądowego w niniejszej sprawie stanie się bezprzedmiotowe. Należy podkreślić, iż instytucja wstrzymania wykonania decyzji powołana została właśnie do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Złożenie wniosku nie oznacza jednak automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Celem zaskarżonej decyzji jest wyłącznie kontrola stanu zdrowia skarżącego pod kątem ewentualnych przeciwwskazań zdrowotnych do dalszego prowadzenia pojazdów. Nałożony na skarżącego obowiązek – poddania się badaniom lekarskim – ma na celu stwierdzenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, w związku z zaistnieniem przypadku nasuwającego zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego. Wykonanie tego obowiązku nie skutkuje bezpośrednio utratą uprawnień do prowadzenia pojazdów (nie jest to decyzja pozbawiająca tych uprawnień), a jedynie powoduje konieczność poddania się określonemu badaniu. Dokonanie tej czynności nie jest jednak przymusowe, co oznacza, że skarżący może nie zgłosić się na przedmiotowe badanie. Konsekwencją tego zaniechania ze strony skarżącego będzie jedynie czasowe uniemożliwienie mu uczestnictwa w ruchu drogowym w roli kierującego pojazdem.
Stanowisko orzecznictwa w kwestii braku podstaw do wstrzymania wykonania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie związane z potwierdzeniem braku przeciwwskazań do uczestnictwa w ruchu drogowym, z uwagi na brak związania przesłanek ustawowych w związku jej wykonalnością, jest szeroko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wskazuje się, że poddanie się badaniu psychologicznemu nie pociąga za sobą jakichkolwiek trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., bowiem nie powoduje ani istotnej, ani trwałej zmiany rzeczywistości (por. postanowienia NSA z dnia 19 stycznia 2017 r., I OZ 8/17). Wykonanie tej decyzji, czyli sam fakt poddania się badaniom lekarskim, nie rodzi niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (postanowienie NSA z dnia 2 sierpnia 2016 r., I OZ 771/16; postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2015 r., I OZ 85/15).
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [..] lutego 2016 r., znak: [..] i na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.