Postanowienie NSA z 17 maja 2010 r., I OSK 446/10

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 17 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Banku Gospodarstwa Krajowego o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika postępowania

Sprawa

w sprawie ze skargi kasacyjnej Uniwersytetu Warszawskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1678/09 w sprawie ze skargi Uniwersytetu Warszawskiego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2009 r. nr KOC/5205/Go/08 w przedmiocie podziału nieruchomości postanawia: dopuścić do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika postępowania Bank Gospodarstwa Krajowego z siedzibą w Warszawie.

Skład

Sędzia NSA Jan Paweł Tarno przewodniczący

Uzasadnienie

Pismem z 11 lutego 2010 r. Bank Gospodarstwa Krajowego z siedzibą w Warszawie wniósł o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej Uniwersytetu Warszawskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1678/09. w sprawie ze skargi Uniwersytetu Warszawskiego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2009 r. nr KOC/5205/Go/08 utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z 28 lutego 2006 r. Nr 6/2006 znak GK/D-IX-7430/09/2005/MK w przedmiocie zatwierdzenia wykonanego z urzędu podziału nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. Krakowskie Przedmieście 30/32.

Poprzednio, od wskazanej powyżej decyzji organu I instancji, odwołanie złożył Uniwersytet Warszawski, wskazując m.in. że decyzja o podziale działki przesądza o rozgraniczeniu działki położonej przy ul. Krakowskie Przedmieście 32, która była przedwojenną własnością Banku Gospodarstwa Krajowego, a następnie, że podmioty występujące z roszczeniami wynikającymi z tzw. dekretu warszawskiego w stosunku do poszczególnych części tej samej działki mają interes prawny w odpowiednim podziale tej działki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, decyzją z dnia 19 czerwca 2006 r., po rozpatrzeniu odwołania umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając, że Uniwersytet Warszawski nie jest stroną postępowania podziałowego, gdyż nie jest ani właścicielem, ani współwłaścicielem, a nawet użytkownikiem wieczystym lub współużytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości. Decyzja ta stał się przedmiotem skargi wniesionej przez Uniwersytet Warszawski do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który skargę oddalił. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OSK 658/07 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu NSA wskazał, że podziela pogląd, że stronami postępowania powinny być również wszystkie osoby zgłaszające roszczenia "dekretowe". Dalej stwierdził: "skoro uznaje się interes prawny w postępowaniu podziałowym podmiotów, które zgłosiły roszczenia do nieruchomości na podstawie art. 7 dekretu warszawskiego, mimo że roszczenia te nie zostały dotychczas rozstrzygnięte, to brak jest podstaw, by interesu prawnego odmawiać stronie skarżącej, która również powołuje się na swój tytuł prawny do nieruchomości wywodząc go z innego aktu prawnego". Następnie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 8 sierpnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 803/08, uwzględniając wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 19 czerwca 2006 r. W związku z tym wyrokiem, Samorządowe Kolegium Odwoławcze 12 sierpnia 2009 r. wydało decyzję, która stała się przedmiotem skargi Uniwersytetu Warszawskiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Po oddaleniu skargi przez Sąd pierwszej instancji wyrokiem z 21 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1678/09, Uniwersytet Warszawski wniósł skargę kasacyjną. W toku rozpoznawania tej skargi, Bank Gospodarstwa Krajowego pismem z 11 lutego 2010 r. w oparciu o art. 33 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) wniósł o dopuszczenie go do udziału w sprawie.

W uzasadnieniu powołanego wyżej wniosku z 11 lutego 2010 r., Bank Gospodarstwa Krajowego, wskazał, że jest byłym właścicielem nieruchomości położonej przy ul. Krakowskie Przedmieście 30/32 w Warszawie (tzw. Pałac Tyszkiewiczów) oraz złożył prawidłowo "na podstawie Dekretu Warszawskiego wniosek, który nie został merytorycznie rozpoznany". Ponadto, powinien zostać dopuszczony do udziału w sprawie tak samo jak Uniwersytet Warszawski, który "nie ma uregulowanego prawa do gruntu", a złożył skargę a następnie skargę kasacyjną na "decyzję podziałową".

Ustosunkowując się do powyższego wniosku, w piśmie z 27 kwietnia 2010 r., Uniwersytet Warszawski podniósł, że Bank Gospodarstwa Krajowego nie może "zgłosić swojego udziału w sprawie" ponieważ nie jest właścicielem ani użytkownikiem wieczystym, a zgłaszane przez niego roszczenie w stosunku do nieruchomości nie są roszczeniami wynikającymi z art. 7 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 z późn. zm.).

Porównywanie sytuacji prawnej Banku i Uniwersytetu jest nieuprawnione, ponieważ tytuł prawny Uniwersytetu wynika z treści przepisu art. 182 ustawy z 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385 z późn. zm.) oraz art. 256 ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.), które wywołały skutek prawny ex lege (a nieruchomość podlegająca uwłaszczeniu nie była obciążona roszczeniami osób trzecich z przysługującym im prawem pierwszeństwa). Złożenie przez Bank wniosku w trybie art. 7 tzw. dekretu warszawskiego nie ma znaczenia prawnego, skoro nieruchomość przy ul. Krakowskie Przedmieście 30/32 została znacjonalizowana na podstawie innego aktu prawnego, a samo roszczenie Banku wygasło. Nieruchomość będąca przedmiotem postępowania została objęta działaniami dekretu z 25 października 1948 r. o reformie bankowej (Dz. U. z 1951 r. Nr 36, poz. 279 z późn. zm.), a jego nieruchomości przekazane zostały na rzecz Państwa (art. 25 ust. 1 pkt 2 tego dekretu). Minister Finansów 10 stycznia 1957 r. wydał zarządzenie w sprawie przekazania Państwu nieruchomości Banku Gospodarstwa Krajowego objętych rachunkami "starym" i "okupacyjnym" (M. P. Nr 6, poz. 45). W wykonaniu tego zarządzenia, Bank Gospodarstwa Krajowego wystąpił 8 marca 1957 r. do Sądu Wieczystoksięgowego z wnioskiem o wykreślenie swego tytułu prawnego do nieruchomości przy ul. Krakowskie Przedmieście 30/32 w Warszawie i przepisanie tytułu własności na Skarb Państwa. Sąd Powiatowy dla Warszawy Pragi postanowieniem z 25 października 1963 r. dokonał wpisu własności na rzecz Skarbu Państwa, które potwierdziło przejście prawa własności z mocy prawa stosownie do treści przepisów dekretu o reformie bankowej. W aktach przekazanych Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu brak jest jednak dokumentów, na które wskazuje Uniwersytet.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Wniosek zasługuje na uwzględnienie.

Wszczęcie postępowania dotyczącego podziału nieruchomości oznaczonej jako działka ew. nr 36/1 nastąpiło na wniosek Naczelnika Wydziału Spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych Biura Gospodarki Nieruchomościami z 24 lutego 2005 r. "w związku z prowadzonym postępowaniem administracyjnym w sprawie roszczeń byłych właścicieli hipotecznych nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. Krakowskie Przedmieście 32 ozn. hip. 393A".

Już w wyroku z 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OSK 658/07 Naczelny

Sąd Administracyjny uznał, że Bank Gospodarstwa Krajowego posiada przymiot strony w toczącym się postępowaniu, jako "osoba zgłaszające roszczenia dekretowe".

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 193 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.