Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1991/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę C. N., W. P., W. C. i I. C. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości.
W uzasadnieniu wskazano, że pismem z 6 maja 2014 r. C. N., W. P., W. C. i I. C. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości.
Zarządzeniem z 14 sierpnia 2014 r. skarżący zostali wezwani do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 złotych, stosownie do treści § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi.
Sąd I instancji wskazał, że powyższe zarządzenie, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, zostało doręczone skarżącemu w dniu 21 i 22 sierpnia 2014 r. Stąd, termin do uiszczenia wpisu od skargi upłynął w dniu 29 sierpnia 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucając skargę wskazał, że zgodnie z art. 230 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", od skargi pobiera się wpis. Stosownie do § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.) wpis stały w sprawach skarg z zakresu nieruchomości pobiera się w wysokości 200 zł.
Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, gdy pomimo wezwania nie uiszczono należnego wpisu.
Ponieważ, z informacji Oddziału Finansowo – Budżetowego Sądu z 16 września 2014 r. wynika, że do dnia 12 września 2014 r. wpis od ww. skargi nie został uiszczony, Sąd I instancji odrzucił skargę uwagi na nieuiszczenie wpisu od skargi.
Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniósł skarżący W. P. i zaskarżając orzeczenie w całości zarzucił:
Naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 6 w zw. z art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. poprzez nieudzielenie skarżącemu występującemu w sprawie bez profesjonalnego pełnomocnika potrzebnych wskazówek, nieprawidłowe wezwanie skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w wyniku nieprawidłowego sformułowania zarządzenia o wezwaniu skarżącego do uzupełnienia wpisu od skargi, a co za tym idzie przedwczesne i niezasadne odrzucenie skargi, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 6 p.p.s.a. Sąd winien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. W ocenie skarżącego, temu obowiązkowi WSA uchybił. Doszło do tego wskutek nieprawidłowego sformułowania zarówno zarządzenia z dnia 14 sierpnia 2014 r., jak i samego pisma przewodniego z dnia 18 sierpnia 2014 r., przy którym doręczono to zarządzenie.
W zarządzeniu, jak i w piśmie przewodnim brak jest udzielenia skarżącemu jakiejkolwiek informacji jaka jest wysokość kwoty należnej tytułem wpisu od złożonej skargi. Z treści zarządzenia z dnia 14 sierpnia 2014 r. skarżący nie miał możliwości dowiedzieć się ile dokładnie wynosi wpis od skargi w niniejszej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Naczelny Sąd Administracyjny badając skargę kasacyjną związany jest jej zarzutami, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie nie zaistniały jednak przesłanki nieważności, określone w art. 183 § 2 p.p.s.a.
Wniesiona skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że badanie merytorycznej strony skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności pod względem formalnym.
Artykuł 220 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W związku z tym co do zasady przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Zaś w sytuacji nieuiszczenia wpisu od skargi, mimo uprzedniego wezwania, obowiązkiem sądu – zgodnie z treścią art. 220 § 3 tej ustawy – jest jej odrzucenie.
Wezwanie zawarte w zarządzeniu musi być wyraźne, jasne i jednoznacznie sformułowane i należy doprecyzować jego treść tak, by strona nie miała wątpliwości co do zakresu wezwania (por. postanowienie NSA: z dnia 29 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 1917/14 i powołane tam orzecznictwo).
W rozpoznawanej sprawie treść wezwania zawartego w zarządzeniu z dnia 14 sierpnia 2014 r. została sformułowana w sposób, który budzi wątpliwości. Z brzmienia tego wezwania nie wynika w sposób jednoznaczny, czy strona skarżąca została wezwana do uiszczenia brakującej kwoty 100 zł tytułem uzupełnienia wpisu od skargi, czy też do opłacenia wpisu od skargi w ogóle. Sformułowanie "do uzupełnienia wpisu (...) w kwocie 100 zł" nie jest jasne, bo nie wynika z niego, czy to kwota wpisu wynosi 100 zł albo czy to kwota uzupełnienia wpisu ma wynosić 100 zł. Ponadto, treść zarządzenia o wezwaniu do uzupełnienia wpisu sądowego w kwocie 100 zł nie nawiązuje do okoliczności uiszczenia już przez skarżących części wpisu w kwocie 100 zł, jak i wprost nie określa jaka jest wysokości wpisu sądowego w tej sprawie, a wynikająca z treści § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wykazane powyżej niejasności oznaczają, jak słusznie zauważa skarżący kasacyjnie, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 6 p.p.s.a., co z kolei doprowadziło do wadliwego zastosowania art. 220 § 3 p.p.s.a. i przedwczesnego odrzucenia skargi.
Sąd I instancji powinien zatem ponownie wezwać stronę do uzupełnienia o brakującą kwotę wpisu od skargi, mając na względzie, że skarżący uiścili w niniejszej sprawie część wpisu na kwotę 100 zł. Zaś ponowne wezwanie powinno określać w sposób jasny w jakiej konkretnie kwocie wymagany jest w niniejszej sprawie wpis od skargi na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 § 1 orzekł jak w postanowieniu.