Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 384/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. J. na przewlekłość postępowania Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie załatwienia sprawy mieszkaniowej.
W uzasadnieniu wskazano, że M. J, pismem z dnia 20 września 2011 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłość postępowania Prezydenta m.st. Warszawy wskazując, że w dniu 4 listopada 2010 r. złożył pismo "z prośbą o pomoc", na które nie doczekał się jakiejkolwiek odpowiedzi.
W piśmie tym skarżący opisał swoją trudną sytuację osobistą, zdrowotną i mieszkaniową podkreślając, że występował do Wydziału Zasobów Lokalowych Dzielnicy Mokotów o regulację stanu prawnego lokalu nr [...] przy ul. [...] oraz że został skreślony z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu. Skarżący zaznaczył ponadto, że obawia się, iż w wyniku orzeczonej eksmisji z lokalu zostanie bezdomnym.
W odpowiedzi na skargę Prezydent m.st. Warszawy wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, ewentualnie o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ wskazał, że pismo skarżącego złożone w dniu 4 listopada 2010 r. do Prezydenta m.st. Warszawy dotyczyło sprawy mieszkaniowej prowadzonej w Wydziale Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy Mokotów, która była już kilkakrotnie przedmiotem rozstrzygnięć organów. W ocenie Prezydenta m.st. Warszawy ze względu na to, że skarga dotyczy bezczynności organu w sprawie dotyczącej zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z zasobu mieszkaniowego m.st. Warszawy, jako niedopuszczalna, powinna ulec odrzuceniu.
Również inne elementy powołanego wyżej pisma, na które zdaniem skarżącego nie uzyskał on odpowiedzi (eksmisja z lokalu, nieprzyjęcie przez Prezydenta m.st. Warszawy) nie podlegają – w ocenie organu - rozpoznaniu w trybie określonym w kodeksie postępowania administracyjnego.
Prezydent m.st. Warszawy wskazał ponadto, że odpowiedź na pismo z dnia 4 listopada 2010 r. zawarta została w piśmie Biura Polityki Lokalowej z dnia 6 grudnia 2010 r., skierowanym do Zastępcy Burmistrza Dzielnicy Mokotów m.st. Warszawy, przekazanym do wiadomości M. J. Skarżący był ponadto wielokrotnie informowany o sposobie załatwienia jego sprawy mieszkaniowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając skargę za niedopuszczalną, postanowił o jej odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 powołanej ustawy, sąd administracyjny rozpoznaje skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania tylko w przypadkach określonych w pkt 1-4a, a więc gdy przedmiotem skargi są decyzje administracyjne (pkt 1); postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2); postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3); inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4); pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (pkt 4a).
W ocenie Sądu pierwszej instancji, skoro sądowa kontrola działalności administracji publicznej obejmująca bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania możliwa jest tylko w podanym wyżej zakresie, to nie jest dopuszczalna skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 5 - 7 powołanej ustawy, tj. w sprawach dotyczących aktów prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5); aktów organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, innych niż określone w pkt 5, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6); aktów nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7). Przedmiotem skargi M. J. jest przewlekłości postępowania organu w sprawie dotyczącej zakwalifikowania i umieszczenia go na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu m.st.
Warszawy. Z treści złożonej skargi oraz z analizy akt sprawy wynika, że skarżącemu chodzi w istocie o wydanie rozstrzygnięcia w sprawie najmu lokalu mieszkalnego pochodzącego z zasobu mieszkaniowego Dzielnicy Mokotów m.st. Warszawy. Tymczasem, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 lipca 2002 r., sygn. akt I OPS 4/08, uchwała zarządu dzielnicy m.st. Warszawy odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy jest aktem z zakresu administracji publicznej, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który może zostać zaskarżony do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.).
W świetle powyższego Sąd pierwszej instancji uznał skargę M. J. za niedopuszczalną, gdyż dotyczy przewlekłości wydania aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś z treści art. 3 § 2 pkt 8 jednoznacznie wynika, że skarga na przewlekłość postępowania nie obejmuje aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy. Sąd pierwszej instancji zaznaczył ponadto, że skarżący zarzucił przewlekłość postępowania Prezydentowi m.st. Warszawy, w sytuacji gdy organem właściwym do rozstrzygnięcia jego sprawy jest Zarząd Dzielnicy Mokotów.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył M. J., reprezentowany przez adwokata z urzędu. Zaskarżając postanowienie w całości zarzucił:
- 1. naruszenie przepisu postępowania – a to art. 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i art. 3 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie wyrażające się w błędnym przyjęciu, iż bezczynność organu, której dotyczyła skarga stanowi akt organu jednostki samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, podczas gdy niewątpliwie bezczynność dotyczy praw i obowiązków przyznawanych a podstawie przepisów prawa, a więc wypełnia normę art. 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a.
- 2. naruszenie przepisu postępowania a to art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na nie przedstawieniu uzasadnienia prawnego i poprzestaniu na powołaniu się na orzeczenie NSA w celu uzasadnienia, że zaskarżona bezczynność nie podlega kognicji WSA.
Skarżący, powołując się na powyższe zarzuty, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie od Prezydenta m.st. Warszawy kosztów zastępstwa procesowego z urzędu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, iż w zaskarżonym postanowieniu sąd pierwszej instancji błędnie zakwalifikował bezczynność organu jako dotyczącą aktu opisanego w art. 3 § 1 pkt 6 p.ps.a. pomimo, że sprawa dotyczy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu, a zatem niewątpliwie dotyczy uprawnień obywatela przyznawanych na podstawie uregulowań prawnych. A przy tym niesporne jest, że uchwała zarządu dzielnicy jest czynnością z zakresu administracji publicznej. Sąd nie przeprowadził w tym zakresie wywodu interpretacyjnego obejmującego analizę językową, logiczną, celowościową lub systemową przepisów prawa, a powołał się jedynie na orzeczenie NSA.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu uwzględniając jedynie nieważność postępowania, której przesłanki wskazane w art. 183 § 2 tej ustawy nie wystąpiły.
Rozważając sprawę w określonych wyżej granicach stwierdzić należało, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Obydwa zarzuty podniesione w tej skardze nie mogły być uznane za uzasadnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucając skargę M. J. na przewlekłość postępowania Prezydenta m.st. Warszawy w sprawie dotyczącej zakwalifikowania i umieszczenia go na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy – Dzielnicy Mokotów m.st. Warszawy nie naruszył – poprzez niezastosowanie art. 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a. oraz przez błędne zastosowanie art. 3 § 1 pkt 6 tej ustawy, nie uchybił też art. 141 § 4 p.p.s.a. – w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Należy w pierwszej kolejności zauważyć, że art. 3 § 1 powołanej ustawy nie zawiera punktów, a więc nie istnieją przepisy, których naruszenie zarzucono w skardze kasacyjnej. Ponadto, nawet jeśliby uznać – w świetle rozważań zawartych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej – że omawiany zarzut dotyczył w istocie naruszenia art. 3 § 2 pkt 4 i 6 ustawy, a jego błędne sformułowanie jest wynikiem oczywistej omyłki, to okoliczność ta nie mogłaby zmienić oceny uznającej te zarzuty za usprawiedliwione.
Podnieść bowiem trzeba, że podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miała regulacja omówiona przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, zawarta w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą sąd administracyjny rozpoznaje skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Jak słusznie więc wskazał ten Sąd nie jest dopuszczalna skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 5-7 powołanej ustawy.
Nie można też czynić Sądowi pierwszej instancji zarzutu, że stwierdzając, iż uchwała zarządu dzielnicy m.st. Warszawy dotycząca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a odwołał się do uchwały Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r., I OPS 4/08, ONSA i WSA 2008/6/9O, w której stwierdzono, że uchwała zarządu dzielnicy – m.st. Warszawy, odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.
Stanowisko wyrażone w tej uchwale, które skład orzekający podziela, znajdowało w pełni zastosowanie w sprawie zakończonej zaskarżonym postanowieniem.
Sposób w jaki sporządzone zostało uzasadnienie postanowienia z dnia 13 stycznia 2012 r. nie uchybia wskazaniom co do treści uzasadnienia orzeczenia zawartym w art. 141 § 4 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu za wykonaną pomoc prawną należną od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), Sąd nie orzekał, gdyż wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu jest przyznawane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a. po złożeniu przez tego pełnomocnika stosownego oświadczenia.