Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 25 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 608/10

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 704/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. Z., A. G., Z. B., J. G. i S. P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Minister Infrastruktury, decyzją z dnia [...] marca 2009 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania T. Z., Z. B., J. G., A. G. i S. P., uchylił decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...], odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody Rzeszowskiego z dnia [...] marca 1994 r., nr [...] i umorzył postępowanie.

Minister Infrastruktury wskazał, że decyzją z dnia [...] marca 1994 r. Wojewoda Rzeszowski, działając na podstawie art. 2 ust. 1 – ust. 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 97), stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. przez Teatr [...] w R. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, położonego w R. obręb [...], oznaczonego jako działki nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] o łącznej pow. [...] m² oraz nabycie prawa własności budynków znajdujących się na tym gruncie.

Następnie, decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. Wojewoda Podkarpacki stwierdził nieważność decyzji wywłaszczeniowej Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] maja 1983 r. (poprzedzającą decyzję z dnia [...] marca 1994 r.) w zakresie dotyczącym [...] część działki nr [...], a Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z [...] lipca 2003 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [...].

Pismem z dnia [...] sierpnia 2006 r. T. Z., Z. B., J. G., A. G. i S. P. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji z dn. [...] marca 1994 r. (uwłaszczeniowej) w części dotyczącej działki nr [...], o pow. [...] m² w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji wywłaszczeniowej.

Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] marca 1994 r. w części dotyczącej działki nr [...] wskazując, że stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej stanowi przesłankę do wznowienia postępowania uwłaszczeniowego w trybie art. 145 § 1 pkt 8 lub pkt 5 k.p.a.

Wojewoda Podkarpacki, postanowieniem z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...], wznowił postępowanie uwłaszczeniowe zakończone decyzją z dnia [...] marca 1994 r., a następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] stwierdził, że decyzja Wojewody Rzeszowskiego z dnia [...] marca 1994 r. w zakresie [...] części działki nr [...] została wydana z naruszeniem prawa oraz odstąpił od uchylenia wskazanej decyzji w zakresie wymienionej części działki nr [...], z powodu okoliczności o których mowa w art. 146 § 1 k.p.a., ponieważ od dnia doręczenia decyzji upłynęło 5 lat.

Minister Budownictwa, decyzją z dnia [...] września 2007 r., nr [...], uchylił decyzję z dnia [...] kwietnia 2007 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Wojewoda Podkarpacki, rozpatrując sprawę ponownie, decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] marca 1994 r. uznając, że nie dochowano terminu z art. 148 § 1 k.p.a. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli T. Z., Z. B., J. G., A. G. i S. P..

Minister Infrastruktury, rozpoznając odwołanie w decyzji z dnia [...] marca 2009 r. wskazał, że zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Organ zaznaczył, że T. Z., Z. B., J. G., A. G. i S. P. wystąpili o wznowienie postępowania uwłaszczeniowego zakończonego decyzją z dnia [...] marca 1994 r. wnioskiem z dnia [...] grudnia 2006 r., doręczonym organowi wojewódzkiemu w dniu [...] grudnia 2006 r., opierając swoje żądanie na podstawie art. 145 §1 pkt 5 i pkt 8 k.p.a. oraz wskazując na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [...] i decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...].

Organ odwoławczy podkreślił, że decyzję z dnia [...] lipca 2003 r. doręczono T. Z. w dniu [...] lipca 2003 r., a Z. B., J. G., A. G. i S. P. w dniu [...] lipca 2003 r. Termin jednomiesięczny do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upłynął zatem w dniu [...] sierpnia 2003 r. Wniosek o wznowienie postępowania w sprawie uwłaszczeniowej wpłynął do Podkarpackiego Urzędu Wojewódzkiego w dniu [...] grudnia 2006 r. Oznacza to uchybienie wymogowi jednomiesięcznego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. Okoliczność uzasadniająca wznowienie postępowania uwłaszczeniowego zaistniała bowiem z dniem otrzymania wskazanej wyżej decyzji z dnia [...] lipca 2003 r. Późniejsza zaś decyzja Ministra Budownictwa z dnia [...] listopada 2006 r., na którą powołują się odwołujący, potwierdza jedynie tryb postępowania co do wzruszenia decyzji uwłaszczeniowej. Uchybienie jednomiesięcznego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania skutkuje na gruncie art. 149 § 3 k.p.a. odmową wznowienia postępowania.

Skoro jednak Wojewoda Podkarpacki postanowieniem z dnia [...] lutego 2007 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] marca 1994 r. na podstawie wniosku złożonego z uchybieniem terminu, to wznowione postępowanie należało umorzyć.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli T. Z., Z. B., J. G., A. G. i S. P., wskazując na rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego (art. 7 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 61 § 1 i § 2 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a., art. 146 § 1 k.p.a., art. 147 k.p.a., art. 156 § 1 pkt 1- 7 k.p.a., art. 201 § 1 k.p.a. w związku z art. 152 § 1 k.p.a. i art. 159 § 1 k.p.a.) oraz wnosząc o uchylenie decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2009 r.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast dnia [...] lipca 2003 r. wywołała skutki ex tunc, co oznacza, że Skarb Państwa nie stał się właścicielem części działki nr [...] w drodze wywłaszczenia. Brak własności Skarbu Państwa oznacza, że decyzja uwłaszczeniowa została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Wyczerpuje to przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W niniejszej sprawie nie zaistniały nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. Skarżący wyjaśnili również, że w innych analogicznych sprawach Wojewoda Podkarpacki wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej, w związku z czym nie jest zrozumiałe dlaczego organ nie podjął dalszych czynności z urzędu.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 26 sierpnia 2009 r. oddalając powyższą skargę wskazał, że podanie zawarte w piśmie z [...] grudnia 2006 r. zawierało żądanie wznowienia postępowania uwłaszczeniowego zakończonego decyzją Wojewody Rzeszowskiego z dnia [...] marca 1994 r. Rozpoznanie żądania wznowienia postępowania następowało na podstawie art. 145 i n. k.p.a.

Sąd zaakceptował stanowisko Ministra Infrastruktury, iż miało miejsce uchybienie jednomiesięcznego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania, co powinno skutkować odmową wznowienia postępowania. Jeżeli jednak Wojewoda Podkarpacki postanowieniem z dnia [...] lutego 2007 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] marca 1994 r. uwzględniając podanie złożone z uchybieniem terminu, to wznowione postępowanie należało umorzyć. Stanowisko Ministra Infrastruktury znajduje zatem oparcie w bezspornych okolicznościach sprawy i właściwych przepisach.

Wydanie decyzji z dnia [...] lipca 2003 r., w której stwierdzono ostatecznie nieważność w części decyzji wywłaszczeniowej dawało podstawę do wystąpienia z podaniem o wznowienie postępowania uwłaszczeniowego na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Decyzja z dnia [...] marca 1994 r. kończąca postępowanie uwłaszczeniowe została bowiem oparta na decyzji wyeliminowanej obrotu prawnego w zakresie określonym w decyzji Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] stycznia 2003 r. na skutek stwierdzenia jej nieważności Skuteczność podania o wznowienie postępowania uzależniona była jednak również od spełnienia warunku dokonania tej czynności w ustawowym terminie określonym w art. 148 § 1 k.p.a., to jest w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. Okolicznością uzasadniającą wznowienie postępowania było natomiast wydanie ostatecznej decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej, co oznacza, że miesięcznym termin do złożenia podania o wznowienia postępowania rozpoczął bieg od dnia dowiedzenia się przez strony o takiej decyzji.

Prowadziło to do zasadnego stwierdzenia, że termin do wniesienia podania upłynął w dniu [...] sierpnia 2003 r. Podanie zostało złożone w dniu [...] grudnia 2006 r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu. Wojewoda Podkarpacki postanowieniem z dnia [...] lutego 2007 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] marca 1994 r., a wobec tego właściwe stało się wydanie w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i uchylając decyzję organ odwoławczy był obowiązany umorzyć postępowanie pierwszej instancji jako bezprzedmiotowe.

W ocenie Sądu I instancji nie są zasadne zarzuty rażącego naruszenia wskazanych przepisów prawa procesowego i materialnego. W toku postępowania organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego, bowiem nie znajdowały one w ogóle zastosowania. Postępowanie wyjaśniające, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, sprowadzało się zatem do ustalenia daty doręczania stronom decyzji z dnia [...] lipca 2003 r. Organy właściwe do rozpoznania podania o wznowienie postępowania zajęły stanowisko co do uchybienia terminu w decyzji o odmowie wznowienia postępowania oraz decyzji umarzającej postępowanie. W konsekwencji strona nie może zasadnie zarzucać organowi, iż nie uzyskała informacji o ewentualnym uchybieniu terminu lub nie uzyskała możliwości wypowiedzenia się w tym zakresie przed wydaniem decyzji.

Sąd szczegółowo uzasadnił nietrafność zarzutów naruszenia art. 7 i 9 art. 10 § 1 k.p.a., art. 61 § 2 k.p.a. a także art. 201 § 1 k.p.a. w związku z art. 152 § 1 i art. 159 § 1 k.p.a.

Sąd wskazał, iż organy administracyjne nie zajęły wprawdzie jednoznacznego stanowiska co do podstawy wznowienia postępowania, wskazując jednocześnie na przesłankę wynikającą z art. 145 § 1 pkt 5 i art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., niemniej nie mogło to mieć jakiekolwiek wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy, gdyż każda z podstaw wymienionych w tych przepisach dawała uprawnienie do złożenia podania w terminie określonym w art. 148 § 1 k.p.a.

Sąd podniósł też, iż ogólnie sformułowany i w jakikolwiek sposób nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. nie znajduje potwierdzania w okolicznościach ustalonych w sprawie administracyjnej poddanej kontroli Sądu. Uchybienie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania oznacza, że organ rozpoznający ostatecznie sprawę nie był obowiązany uwzględnić art. 146 § 1 k.p.a., a więc ocenić czy uchylenie decyzji jest zasadne z uwagi na ewentualny upływ terminu określonego w tym przepisie. W toku postępowania administracyjnego nie było też możliwe naruszenie art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., gdy podanie nie zawierało żądania stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej, do którego mogły znaleźć zastosowanie wymienione przepisy.

Poza zakresem kognicji Sądu w niniejszej sprawie była ocena zaistnienia przesłanek do wznowienia z urzędu przez właściwy organ postępowania uwłaszczeniowego i ewentualna bezczynność organu w tym zakresie.

T. Z., reprezentowana przez pełnomocnika wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1. - art. 147 k.p.a. w zw. z art. 149 § 1 i 2 k.p.a., w wyniku ustalenia że wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania nie było podstawą rozstrzygnięcia istoty sprawy a to ustalenie czy zasadne jest uchylenie decyzji wywłaszczeniowej,
2. - art. 7 k.p.a. w wyniku braku rozstrzygnięcia istoty sprawy w sytuacji, gdy postanowienie w przedmiocie wznowienia postępowania zostało wydane i przemawia za tym słuszny interes obywateli w tym przypadku skarżącej – co miało wpływ na wynik sprawy,
3. - art. 7 k.p.a. w wyniku oddalenia skargi na odmowę wznowienia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy organ I Instancji wskazał, że okoliczności podniesione przez skarżącą uzasadniają wznowienie postępowania,
4. - art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., mającego odpowiednie zastosowanie do treści postanowienia, gdyż w uzasadnieniu postanowienia Wojewody Podkarpackiego o wznowieniu postępowania z dnia [...].02.2007 r. brak jest powołania podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa i dlatego też nie można jednoznacznie wskazać, że postępowanie to zostało wszczęte na wniosek a nie z urzędu.

W uzasadnieniu w szczególności odniesiono się do postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji. Wskazano, iż brak uzasadnienia prawnego postanowienia Wojewody z dnia [...] lutego 2007 r. wznawiającego postępowanie powoduje, że wznowienie postępowania należy traktować jako czynność dokonaną z urzędu, wskazującą, iż istniały podstawy do wznowienia tego postępowania.

Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej według norm przepisanych oraz zwolnienie skarżącej z kosztów sądowych.

W piśmie procesowym autor skargi kasacyjnej załączył decyzje Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2009 r. oraz z dnia [...] marca 2010 r., przedmiotem których było stwierdzenie nieważności, wydanej także na podstawie decyzji wywłaszczeniowej z 1983 r. decyzji Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] marca 1995 r. w części przekazującej nieodpłatnie Gminie Miasto Rzeszów na własność działkę [...].

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu badając jedynie czy w sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania. Wynikająca z tego przepisu zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza, że Sąd jest związany wnioskiem skarżącego, wynikającym ze skargi kasacyjnej, określającym przedmiot zaskarżenia oraz podstawy zaskarżenia określone w art. 174 p.p.s.a. Wskazane w tym przepisie podstawy zaskarżenia determinują kierunek działalności kontrolnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który nie może z własnej inicjatywy podjąć żadnych badań w celu ustalenia innych poza podniesionymi w skardze kasacyjnej, wad zaskarżonego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Autor skargi kasacyjnej formułuje wyłącznie zarzuty naruszenia przepisów postępowania, odnosząc je do wskazanych w podstawach skargi kasacyjnej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Dotyczy to różnych aspektów naruszenia art. 7 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 147 w zw. z art. 149 § 1 i § 2 k.p.a. Autor skargi kasacyjnej nie określa przy tym, w jakim kontekście naruszenie powyższych przepisów należy wiązać z działaniami i rozumowaniami Sądu I instancji w związku z podejmowaniem zaskarżonego wyroku. Nie oznacza to jednak braku możliwości rozpoznania zarzutów skargi kasacyjnej. Pozostając bowiem na gruncie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w Pełnym Składzie z dnia 26 października 2009 r. (I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1) należy uznać, że brak powiązania w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przez sąd I instancji przepisów k.p.a. z naruszeniem stosowanych przez ten sąd administracyjny I instancji przepisów p.p.s.a. nie dyskwalifikuje samej skargi kasacyjnej i nie może prowadzić do nierozpoznania merytorycznego jej zarzutów (por. ONSAiWSA 2010/1/1, s. 33 i n., szczeg. s. 38-39).

W przedmiotowej sprawie zarzut naruszenia przepisów regulujących postępowanie administracyjne, mimo że nie został powiązany z zarzutem naruszenia odpowiednich przepisów regulujących postępowanie sądowoadministracyjne, powinien być zatem w świetle powyższego potraktowany jako zarzut braku właściwej kontroli zastosowania wskazanych przepisów k.p.a. przez Sąd I instancji.

Autor skargi kasacyjnej podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania nie ustrzegł się ponadto innego jeszcze uchybienia odnośnie do sposobu wykazania trafności zarzutów. Na gruncie bowiem art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zamierzony skutek może odnieść jedynie zarzut takiego naruszenia przepisów postępowania, któremu można zasadnie przypisać możliwy istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Niezależnie zatem od wskazania istoty zarzutu, strona skarżąca kasacyjnie winna przeprowadzić argumentację w kierunku wykazania wpływu tego naruszenia na treść orzeczenia, a ponadto wykazania poprzez odwołanie się do oszacowania skali tego wpływu, że wpływ ten mógł być istotny dla treści tego rozstrzygnięcia. Dopiero spełnienie tych warunków daje podstawę do rozważenia zasadności tego zarzutu przez Skład Orzekający. W przypadku powyższych zarzutów autor skargi kasacyjnej nie wykazał, że wytknięte uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyli że między naruszeniem powyższych przepisów procesowych a treścią zaskarżonego wyroku Sądu zachodzi związek przyczynowy, a także nie uprawdopodobnił wpływu tego związku przyczynowego na treść orzeczenia sądu.

Nie przeprowadził zresztą w tym kierunku żadnej argumentacji w uzasadnieniu skargi, ograniczając się niekiedy (np. przy zarzucie 2) do lakonicznego i nierozwiniętego argumentacyjnie stwierdzenia, iż naruszenie to "miało wpływ na wynik sprawy" (s. 2 skargi kasacyjnej).

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania, przy konstruowaniu których nie wykazano, aby mogły one mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku i tym samym, że kształtowały one lub współkształtowały treść tego wyroku, a tym bardziej, które nie stały się przedmiotem odpowiedniej argumentacji, nie mogą być uznane za usprawiedliwione. (por. np. wyrok NSA z dnia 5 maja 2004 r., sygn. akt FSK 5/2004 – LexPolonica; wyrok NSA z dnia 5 maja 2004 r., sygn. akt FSK 6/2004 – LexPolonica czy wyrok NSA z dnia 7 września 2004 r., sygn. akt FSK 112/2004 – LexPolonica).

Skarga kasacyjna nie może być uwzględniona przede wszystkim jednak z powodu niezasadności każdego z podniesionych w niej zarzutów.

Zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. z powodu nieuwzględnienia przemawiającego za odmiennym rozstrzygnięciem słusznego interesu obywateli nie jest zasadny dlatego, że kryterium to stosowane jest przez organy administracji jako istotny element podstawy rozstrzygnięcia przy decyzjach, w których może ono znaleźć swój wyraz, a więc głównie opartych na konstrukcji uznania administracyjnego, kreującego określony, pozajurydyczny luz decyzyjny, którego nie było we sytuacji postępowania, przedmiotem którego jest wznowienie postępowania administracyjnego. Tym bardziej, w związku z powyższym, ograniczona jest sądowa kontrola wykorzystania lub niewykorzystania tego kryterium pozasystemowego przez organy administracji w powyższej sytuacji decyzyjnej. Kryterium to może wprawdzie odgrywać określoną rolę interpretacyjną odnoszącą się do wszystkich typów decydowania administracyjnego, niemniej po to, aby konkluzje co do takiej roli wyprowadzić, niezbędne jest wykazanie tego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej poprzez przeprowadzenie odpowiedniej argumentacji. Obecności takich argumentów nie da się stwierdzić w uzasadnieniu niniejszej skargi.

Autor skargi kasacyjnej przy tym nie tylko nie odnosi się do treści zaskarżonego wyroku, ale także nie odnosi w istocie swoich zarzutów do treści decyzji zaskarżonej do Sądu I instancji, przedmiotem której był uchylenie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania z powodu przekroczenia ustawowego terminu do złożenia wniosku i umorzenie postępowania pierwszoinstancyjnego. Odnosi się natomiast do postanowienia Wojewody z dnia [...] lutego 2007 r., wydanego w postępowaniu poprzedzającym postępowanie, na gruncie którego wydano zaskarżoną decyzję i uchyloną tą decyzją decyzję organu pierwszej instancji. Na mocy tego postanowienia wznowiono postępowanie, ale następnie, wydana w tym wznowionym postępowaniu decyzja Wojewody Podkarpackiego została uchylona przez Ministra Budownictwa w dniu [...] września 2007 r. Autor skargi kasacyjnej nawiązuje do tego postanowienia, podnosząc, iż brak było wskazanej w nim podstawy jego wydania (co stanowiło w ocenie autora skargi kasacyjnej naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.), powodując, że zostało ono błędnie potraktowane jako postanowienie o wznowieniu postępowania nie z urzędu, lecz na wniosek.

Zarzut powyższy jest niezasadny przed wszystkim z tego powodu, że powyższe postanowienie, które wydane zostało po złożeniu wniosku ([...] grudnia 2006 r.) o wznowienie postępowania, a więc wznawiało postępowanie na wniosek skarżących, nie było przedmiotem kontroli Sądu I instancji w zaskarżonym wyroku i w związku z tym nie może stanowić przedmiotu niniejszej kontroli kasacyjnej poprzez sposób skontrolowania go przez Sąd I instancji. Kontrolowany kasacyjnie wyrok Sądu I instancji dotyczył decyzji uchylającej decyzję o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 148 § 1 k.p.a. z powodu przekroczenia 1 -miesięcznego terminu do jego złożenia, liczonego od momentu, w którym strona dowiedziała się o przyczynie wznowienia oraz umarzającego postępowanie z tego powodu, że wcześniej zostało ono już wznowione. Jedynym łącznikiem ze wskazywanym w skardze kasacyjnej postanowieniem z dnia [...] lutego 2007 r. jest więc fakt wznowienia tym postanowieniem postępowania, co nie budzi wątpliwości, ale co nie powodowało przesunięcia przedmiotu kontroli sądowej.

Nie budzi także wątpliwości kwestia przekroczenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Nie jest ona zresztą podnoszona w podstawach skargi kasacyjnej, gdzie zarzut naruszenia art. 148 § 1 k.p.a. się nie pojawia. Podobnie, brak jest odpowiedniej argumentacji idącej w tym kierunku w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Autor skargi kasacyjnej natomiast konsekwentnie nawiązuje do wskazanego wyżej postanowienia z [...] lutego 2007 r., wiążąc z jego treścią także naruszenie art. 147 k.p.a. w zw. z art. 149 § 1 i § 2 k.p.a. powstałe w wyniku ustalenia, że wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania nie było podstawą do rozstrzygnięcia istoty sprawy odnośnie do uchylenia decyzji uwłaszczeniowej. Podobna argumentacja wiąże się z naruszeniem w innym aspekcie art. 7 k.p.a., w ramach której odwołano się do treści tego postanowienia, wskazującej na zasadność okoliczności podniesionych przez skarżącą jako uzasadniających wznowienie postępowania.

Autor skargi kasacyjnej nie określił precyzyjnie, w czym upatruje brak podstawy prawnej postanowienia z 2007 r., niepozwalającego na określenie, czy było ono wydane na wniosek czy z urzędu. Sam zarzut nie jest trafny, ponieważ postanowienie to wskazywało przepisy k.p.a. oraz w jego części wstępnej i uzasadnieniu jednoznacznie odnosiło się do żądania skarżących oraz wniosku o wznowienie postępowania złożonego w dniu [...] grudnia 2006 r. Nie można w związku z tym przyjąć, że mogło ono wznawiać postępowanie z urzędu czy też, że było ono podstawą rozstrzygnięcia istoty sprawy w postępowaniu wznowionym, jak twierdzi autor skargi kasacyjnej w zarzucie nr 1 oraz nr 4. W konsekwencji należy przyjąć, iż Sąd I instancji poprawnie zaakceptował rozstrzygnięcie organu odwoławczego, który nie wchodząc zresztą w treść tego postanowienia, umorzył postępowanie, znosząc w ten sposób jego skutki jako postanowienia funkcjonującego dotąd w obrocie.

Należy w związku z powyższym wyraźnie podkreślić, że przedmiotem zaskarżonego orzeczenia Sądu I instancji była decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2009 r., uchylająca decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] czerwca 2008 r., podjętą w trybie ponownego rozpoznania sprawy (po uchyleniu decyzji wydanej w postępowaniu wznowionym na podstawie postanowienia z dnia [...] lutego 2007 r., na które powołuje się autor skargi kasacyjnej) o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] marca 1994 r. i umarzającą postępowanie administracyjne. Organ odwoławczy w uzasadnieniu tej decyzji podtrzymał stanowisko organu I instancji zawarte w uchylonej decyzji, że doszło do przekroczenia 1 -miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania (termin ten upłynął w dniu [...] sierpnia 2003 r. po otrzymaniu przez skarżących w dniu [...] i [...] lipca 2003 r. decyzji Wojewody podkarpackiego z dnia [...] lipca 2003 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] maja 1983 r. Organ wskazał także, że późniejsza decyzja z dnia [...] listopada 2006 r., przedmiotem której była odmowa stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] marca 1994 r. w części dotyczącej działki [...], nie oznaczało początku okresu 1 miesiąca, na złożenie wniosku o wznowienie postępowania.

Decyzja odmowna co do wznowienia, w ocenie organu odwoławczego, mogłaby być podjęta w sytuacji braku postanowienia o wznowieniu. Skoro postanowienie takie wydano (w dniu [...] lutego 2007 r.), Wojewoda winien był, stwierdzając uchybienie terminu, wznowione postępowanie umorzyć. To stanowisko organu odwoławczego przesądziło o uchyleniu decyzji Wojewody i umorzeniu postępowania.

Sąd I instancji prawidłowo określił, że przedmiotem sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją była ocena zasadności żądania wznowienia postępowania uwłaszczeniowego, zakończonego decyzją Wojewody z dnia [...] marca 1994 r. Sąd przyjął, iż żądanie zostało określone prawidłowo, mimo pewnych wątpliwości co do sposobu określenia jego przedmiotu, bowiem podanie z dnia [...] grudnia 2006 r. (wpływ do Sądu w dniu [...] grudnia 2006 r.) zawierało żądanie wznowienia powyższego postępowania. Podkreślił też, iż skutkiem stwierdzenia nieważności w części decyzji uwłaszczeniowej była możliwość wystąpienia o wznowienie postępowania zakończonego, podjętą na podstawie tej wyeliminowanej z obrotu decyzji z 1994 r. o ustanowieniu użytkowania wieczystego na tej nieruchomości na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Podanie o wznowienie było wykorzystaniem tej możliwości. Zaakceptował jednak ocenę obu organów administracji, że zostało ono złożone z uchybieniem terminu, upływającego w dniu [...] sierpnia 2003 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo skoncentrował się zatem na kontroli zaskarżonej decyzji z punktu widzenia spełnienia przesłanek z art. 148 § 1 k.p.a. oraz ich skutków w zakresie umorzenia postępowania. Nie zajmował się natomiast samym postanowieniem z dnia [...] lutego 2007 r., które w kontrolowanej sprawie administracyjnej miało jedynie znaczenie inicjujące postępowanie wznowione, prowadząc do wydania decyzji, które następnie zostały uchylone i w konsekwencji powodując także uchylenie decyzji odmawiającej wznowienia z powodu przekroczenia terminu, nie uwzględniającej faktu, że wznowienie już nastąpiło. Samo postanowienie nie było zatem i nie mogło mieć znaczenia dla wyniku kontroli sądowej, tak jak i nie ma znaczenia dla wyniku kontroli kasacyjnej zaskarżonego wyroku.

Odnosząc się do argumentów wskazanych w piśmie procesowym, złożonym po wniesieniu skargi kasacyjnej, należy wskazać, że zaskarżony wyrok nie mógł być przedmiotem kontroli kasacyjnej w kontekście wskazanych w tym piśmie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2009 r. oraz z dnia [...] marca 2010 r., przedmiotem których było stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] marca 1995 r., z powodu niepoddania tych decyzji kontroli w zaskarżonym wyroku Sądu I instancji.

Biorąc pod uwagę wskazane wyżej argumenty przesądzające o nietrafności zarzutu skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, ponieważ przepisy art. 209 oraz art. 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny, do którego powinien zwrócić się pełnomocnik skarżącego.