Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 lutego 2005 r. 3/II SA/Gd 783/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Rajmunda G. na decyzję Wojewody P. z dnia 12 maja 2003 r. (...) w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu rejonowe urzędy pracy rejestrują bezrobotnych oraz inne osoby poszukujące pracy oraz prowadzą karty rejestracyjne tych osób a bezrobotni mają obowiązek zgłaszania się do właściwego rejonowego urzędu pracy w wyznaczonych terminach w celu potwierdzenia swojej gotowości do podjęcia pracy i uzyskania informacji o możliwości zatrudnienia lub szkolenia.
Z przedstawionych akt sprawy wynika, że skarżący zarejestrowany jako bezrobotny w dniu 18 sierpnia 2000 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w G. zobowiązany został do stawienia się w dniu 8 kwietnia 2003 r. w Urzędzie w pok. 220 o godz. 8-11 celem potwierdzenia gotowości do pracy i uzyskania informacji. Pismo wzywające skarżącego zawierało również informację, że niestawienie się w wyznaczonym terminie i niepowiadomienie w ciągu 5 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa spowoduje utratę prawa do zasiłku i pozbawienie statusu osoby bezrobotnej oraz, że wszystkie inne wyznaczone terminy stawiennictwa w PUP są nadal obowiązujące /dowód: odpis pisma z dnia 21 marca 2003 r. w aktach administracyjnych/. Doręczono je 28 marca 2003 r. Na piśmie z dnia 21 marca 2003r widnieje notatka inspektora PUP w G., iż skarżący nie stawił się w wyznaczonym terminie. Stąd zgodnie z art. 13 ust. 3 pkt 5 ustawy Kierownik PUP w G. działający w imieniu Prezydenta Miasta G. decyzją z dnia 16 kwietnia 2003 r. pozbawił skarżącego statusu bezrobotnego od dnia 8 kwietnia 2003 r. na okres trzech miesięcy.
Dopiero w odwołaniu w piśmie z 23 kwietnia 2003 r. skarżący wspomniał o istotnym niedowładzie nóg, nie podał jednak, czy okoliczność ta odnosi się do osobistego stawiennictwa w organie I instancji /tj. 8 kwietnia 2003 r./ i nie udokumentował ani nie rozwinął w żaden inny sposób przytoczonego określenia. Stąd organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W skardze do Sądu Administracyjnego dołączono kserokopie zaświadczeń lekarskich dokumentujących schorzenia stawów i niezdolność do pracy w styczniu i kwietniu 2003 r. Skarżący nie dowiódł jednak, ani nie uprawdopodobnił aby powoływał się na fakt przedłożenia tych zaświadczeń w PUP w G. w dniu 8 kwietnia 2003 r. lub w ciągu 5 dni od tej daty. Kserokopia dokumentów opatrzona jest pieczęcią wpływu do Kancelarii PUP w G. w dniu 16 maja 2003 r. Wpłynęły one do organu po wydaniu decyzji odwoławczej. Nie mogły mieć więc wpływu na podjęte orzeczenie.
W skardze kasacyjnej wniesionej przez adwokata Rajmund G. zaskarżył powyższy wyrok w całości i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia a także o zasądzenie nieopłaconej pomocy prawnej. Zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, 77 par. 1 i 107 par. 3 Kpa polegające na braku należytego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego leżącego u podstaw zaskarżonego wyroku. Nie wyjaśniono bowiem treści zaświadczenia lekarskiego z którego wynika, że skarżący był od stycznia do kwietnia 2003 r. niezdolny do pracy z powodu schorzenia stawów kolanowych.
Sąd winien więc przynajmniej sprawdzić te okoliczności i dopiero wówczas ocenić, czy skarżący naruszył obowiązek powiadomienia organu o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Zdaniem skarżącego termin 5 dni do powiadomienia organu nie może być zaś traktowany jako termin materialnoprawny bezwzględnie obowiązujący bez uwzględnienia okoliczności towarzyszących jego uchybieniu. Termin ten ma bowiem na celu dyscyplinowanie bezrobotnych i jego intencją jest stosowanie sankcji wobec osób, które w sposób zawiniony naruszyły obowiązek powiadomienia urzędu pracy. Na marginesie należy zauważyć, że materiał dowodowy nie wskazuje, aby skarżący podpisał egzemplarz informacji dla osób rejestrujących się w PUP.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał przy tym stanowisko zawarte w decyzji organu odwoławczego. Wskazał, że przedstawione zaświadczenie lekarskie może potwierdzać jedynie fakt, że istniała przyczyna mogąca usprawiedliwiać nieobecność skarżącego, nie zmienia to jednak faktu, iż o przyczynie tej organ nie został poinformowany w terminie określonym ustawowo.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył że:
Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Wskazane w podstawie skargi kasacyjnej przepisy art. 7, 77 par. 1 i 107 par. 3 Kpa nie mogły być bowiem naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, który działa w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm. powoływanej dalej jako p.p.s.a./. Skarżący nie przytoczył natomiast przepisów p.p.s.a., które sąd naruszył przedmiotowym wyrokiem. Jednocześnie należy podkreślić, że zgodnie z art. 13 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 2003 nr 58 poz. 514/ Starosta z zastrzeżeniem art. 27 ust. 3 ustawy pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie stawiła się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła w ciągu 5 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa, pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres trzech miesięcy od dnia niestawiennictwa w powiatowym urzędzie pracy.
Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 października 1998 r. II SA 1098/98 artykuł ten zawiera dwa wymogi. Bezrobotny musi bowiem usprawiedliwić swoje niestawiennictwo w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie przez wskazanie uzasadnionej przyczyny i takie usprawiedliwienie winno nastąpić w ciągu 5 dni od wyznaczonego terminu stawienia się w urzędzie. Nawet w razie zaistnienia uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa kierownik urzędu pracy zobowiązany jest wydać na podstawie tego przepisu decyzję o pozbawieniu danej osoby statusu bezrobotnego, jeżeli wymagane powiadomienie o przyczynie niestawiennictwa nastąpi po upływie pięciodniowego terminu.
Rację ma co prawda skarżący wskazując, w oparciu o wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 1998 r. II SA 145/98, iż powyższy termin 5 dni do powiadomienia organu nie może być traktowany jako termin materialnoprawny, bezwzględnie obowiązujący bez możliwości uwzględnienia okoliczności towarzyszących jego uchybieniu, np. w sytuacji gdyby bezrobotny nie był w stanie w ciągu 5 dni powiadomić organu o przyczynie uchybienia z powodu obłożnej choroby. Obowiązujące przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przewidują jednak dla takich sytuacji możliwość przywrócenia terminu, zgodnie z art. 58 Kpa. W razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W takiej sytuacji prośbę o przywrócenie terminy należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności dla której określony był termin.
W sprawie nie budzi wątpliwości, iż skarżący wnosząc odwołanie od decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej nie złożył jednocześnie wniosku o przywrócenie terminu ani nie uprawdopodobnił przyczyny jego uchybienia. Miał natomiast w tym czasie, na co wskazuje samo złożenie środka prawnego, niewątpliwie zdolność działania. Stąd Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając jego skargę prawa nie naruszył, a wyrok swój uzasadnił w sposób wyczerpujący. Sąd nie miał przy tym obowiązku wyjaśniać treści przedstawionego zaświadczenia lekarskiego, gdyż jak podkreślił w uzasadnieniu, wpłynęło ono do organu odwoławczego po wydanej decyzji. Z uwagi zaś na brak wniosku o przywrócenie terminu - nie miało ono znaczenia dla sprawy. Niejako na marginesie można więc wskazać, że przedstawione zaświadczenie nie obejmowały dnia 8 kwietnia 2003 r., ani nie określały, iż z powodu wskazanych schorzeń skarżący nie miał jakiejkolwiek możliwości działania stosownie do treści art. 13 ust. 1 pkt 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Stąd Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./. O kosztach orzeczono na podstawie par. 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz.U. nr 163 poz. 1348 ze zm./.