Uzasadnienie
Wyrokiem z 26 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 113/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi B. K. na niewykonanie przez Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 lipca 2011 r. o sygnaturze akt II SAB/Wa 142/11:
- wymierzył Prezesowi Polskiej Izby Rzeczników Patentowych grzywnę w wysokości 6000 (sześciu tysięcy) złotych;
- stwierdził, że bezczynność Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
- zasądził zwrot kosztów postępowania.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z 5 lutego 2011 r. B. K. zwrócił się do Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych o udostępnienie informacji publicznej w postaci:
- kopii (dźwiękowej) nagrania sporządzonego 14 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu Krajowej Rady na nośniku magnetycznym lub optycznym,
- kserokopii wniosków członków Krajowej Rady, które stały się podstawą wydania uchwały Krajowej Rady Rzeczników Patentowych nr kartę pracy:"What's your name?",
- kopii (dźwiękowej) nagrania z przebiegu VII Nadzwyczajnego Krajowego Zjazdu Rzeczników Patentowych 12 stycznia 2011 r., na nośniku magnetycznym lub optycznym.
Wyrokiem z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt II SAB/Wa 142/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych do rozpoznania powyższego wniosku w zakresie pkt 1 i 3 w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, umarzając jednocześnie postępowanie w pozostałym zakresie wniosku, czyli co do pkt 2.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że zasadniczą kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w sprawie było stwierdzenie, czy żądana przez skarżącego informacja jest informacją publiczną i czy Prezes Polskiej Izby Rzeczników Patentowych należy do podmiotów zobowiązanych w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.). Sąd uznał, że żądane przez B. K. nagrania (kopie dźwiękowe) określone w pkt 1 i 3 jego wniosku z 5 lutego 2011 r. stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz że Prezes Polskiej Izby Rzeczników Patentowych jest podmiotem zobowiązanym do realizacji wniosku o udzielenie informacji publicznej w określonej w nim formie.
Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z 20 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 2026/11, oddalił skargę kasacyjną Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych. NSA ocenił zarzuty skargi kasacyjnej, odnoszące się do naruszenia zarówno prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, za niezasadne. NSA uznał, że zobowiązanie wynikające z zaskarżonego wyroku do rozpoznania wniosku jest zgodne z prawem.
Pismem z 3 stycznia 2012 r. Prezes Izby stwierdził, że informacje żądane w pkt 2 wniosku z 5 lutego 2011 r. zostały B. K. udostępnione. Natomiast informacje w pkt 1 i 3 tego wniosku nie mają charakteru informacji publicznej. Pismem z 21 lutego 2012 r. WSA w Warszawie zwrócił organowi akta wraz ze stwierdzeniem prawomocności wyroku.
Pismem z 9 marca 2012 r. B. K. wezwał Prezesa do wykonania wyroku WSA w Warszawie z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt II SAB/Wa 142/11, poprzez udostępnienie wnioskowanej informacji. Wskazał, że upłynął już termin wyznaczony przez Sąd, a on nie otrzymał niczego, co można byłoby uznać za wykonanie wyroku. Podkreślił, że pismo z 3 stycznia 2012 r. nie jest wykonaniem wyroku, ze względu na oczywistą sprzeczność pomiędzy nim a wyrokiem WSA.
Pismem z 16 marca 2012 r. organ wyjaśnił, że wykonanie wyroku WSA z 12 lipca 2011 r. zostało dokonane pismem z 3 stycznia 2012 r., doręczonym B. K. 9 stycznia 2012 r. Wskazał, że ani WSA w Warszawie, ani NSA nie przesądził o kierunku rozpoznania wniosku, ani też o wyniku jego rozpoznania.
Pismem z 23 marca 2012 r. B. K. wezwał ponownie Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych do wykonania wyroku WSA w Warszawie poprzez udostępnienie wnioskowanej informacji publicznej. Wskazał, że wobec przesądzenia przez WSA w Warszawie o publicznym charakterze wnioskowanej informacji organ winien albo udostępnić informację, albo wydać decyzję odmowną. Nie można natomiast – wbrew stanowisku Sądu – zawiadomić stronę "zwykłym pismem", że wnioskowana informacja nie jest informacją publiczną i nie podlega ustawie o dostępie do informacji publicznej.
Prezes Polskiej Izby Rzeczników Patentowych, w piśmie z dnia 31 marca 2012 r. podtrzymał swoje stanowisko o wykonaniu wyroku. Wskazał, że NSA jednoznacznie odciął się od dokonanej przez WSA wykładni prawa co do charakteru żądanej informacji. W tej sytuacji organ uznał, że podjęte działania wypełniają polecenie zawarte w wyrokach obu Sądów.
B. K. złożył skargę na niewykonanie przez Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 lipca 2011 r., sygn. akt II SAB/Wa 142/11.
Wyrokiem z 3 października 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1155/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezesowi Polskiej Izby Rzeczników Patentowych grzywnę w wysokości 3000 złotych i stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Sąd stwierdził, że Prezes – jako podmiot zobowiązany do udzielenia żądanej informacji publicznej – nie wykonał wyroku Sądu z 12 lipca 2011 r., sygn. akt II SAB/Wa 142/11 i w dalszym ciągu pozostaje w bezczynności, co czyni wniosek o wymierzenie grzywny zasadnym. W wyroku tym bowiem Sąd jednoznacznie wypowiedział się co do charakteru wnioskowanej informacji i zaliczył ją do informacji publicznej.
Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z 19 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 52/13, oddalił skargę kasacyjną Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych. NSA wskazał, że pismo z 3 stycznia 2012 r. Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych, wbrew jego twierdzeniom, nie stanowi wykonania wyroku Sądu pierwszej instancji z 12 lipca 2011 r. NSA podkreślił, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że Prezes Polskiej Izby Rzeczników Patentowych nie wykonał wyroku Sądu z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt II SAB/Wa 142/11, oraz że zachodziły przesłanki do wymierzenia temu organowi grzywny na podstawie art. 154 § 1 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a.
Pismami z 6 października 2012 r. i 19 listopada 2012 r., B. K. ponownie wezwał organ do wykonania wyroku Sądu o sygnaturze akt II SAB/Wa 142/11 z 12 lipca 2011 r. w związku z wyrokiem Sądu z 3 października 2012 r. o sygnaturze akt II SA/Wa 1155/12.
Pismem z 14 grudnia 2012 r., uzupełnionym pismami z 15 lutego 2013 r., 15 kwietnia 2013 r. oraz 17 kwietnia 2013 r., B. K. złożył powtórną skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 lipca 2011 r., sygn. akt II SAB/Wa 142/11 oraz dalszą bezczynność Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych w zakresie rozpatrywania wniosku z 5 lutego 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej. W ocenie skarżącego, niewykonanie wyroku przejawia się w bezzasadnym oraz sprzecznym z oceną prawną, dokonaną przez Sąd w wyroku z 12 lipca 2011 r., twierdzeniu organu, że informacja w sprawie, w której Sąd orzekał wyrokiem, nie stanowi informacji publicznej. Wniósł o:
- powtórne wymierzenie Prezesowi Polskiej Izby Rzeczników Patentowych grzywny w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a. za niewykonanie wyroku z 12 lipca 2011 r., sygn. akt II SAB/Wa 142/11,
- stwierdzenie, że niewykonanie wyroku i dalsza bezczynność organu, zwłaszcza po wyroku z 3 października 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1155/12 nakładającym grzywnę, nastąpiły z rażącym naruszeniem prawa,
- zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wg spisu kosztów, który złoży na rozprawie, a w razie niezłożenia spisu - wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie.
Pismem z 15 lutego 2013 r. skarżący wniósł o nieuwzględnienie wniosku organu o odrzucenie jego skargi, bowiem jest on bezzasadny, gdyż przedmiotem niniejszej skargi jest inny okres bezczynności organu po wyroku z 12 lipca 2011 r., aniżeli rozpatrywany w sprawie II SA/Wa 1155/12. Niniejsza sprawa dotyczy dalszego niewykonania wyroku i bezczynności organu, w okresie po 3 października 2012 r. do chwili obecnej, ponieważ Prezes Polskiej Izby Rzeczników Patentowych nadal nie chce wykonać wyroku z 12 lipca 2011 r., mimo iż w uzasadnieniu wyroku z 3 października 2012 r. Sąd dokładnie wyjaśnił organowi, jak należy rozumieć obowiązek nałożony wyrokiem z 12 lipca 2011 r.
Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę.
Wskazał, że sąd administracyjny, do którego strona zwróciła się o ochronę przed bezczynnością podmiotu zobowiązanego do udostępnienia żądanej informacji, może stwierdzić bezczynność i zobowiązać podmiot obowiązany do udostępnienia informacji do określonego działania tylko wówczas, gdy dotyczy to informacji publicznej. Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja zaistniała. Skarżący wobec bezczynności Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych w rozpoznaniu jego wniosku z 5 lutego 2011 r. o udzielenie informacji publicznej, skierował skargę do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę w zakresie żądania udostępnienia kopii nagrań (pkt 1 i 3 wniosku) i zobowiązał Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych do rozpoznania wniosku skarżącego z 5 lutego 2011 r. w zakresie punktu 1 i 3.
W uzasadnieniu wyroku Sąd jednoznacznie stwierdził, że żądane przez skarżącego nagrania stanowią informację publiczną. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 20 grudnia 2011 r. oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty skargi kasacyjnej, odnoszące się do naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, nie są zasadne. NSA podzielił zatem stanowisko WSA w Warszawie, co do charakteru żądanej informacji publicznej, przyjmując, że "zobowiązanie wynikające z zaskarżonego wyroku do rozpoznania wniosku jest prawidłowe i zgodne z prawem". Sąd zaznaczył, że dla podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji wiążące jest stanowisko zajęte przez Sąd (zarówno Wojewódzki, jak i Naczelny Sąd Administracyjny), w sprawie zapoczątkowanej skargą B. K. – stosownie do treści art. 153 P.p.s.a. Dla uzasadnienia swojego stanowiska organ nie może natomiast powoływać się na wyrok wydany w innej sprawie, chociażby zbieżnej.
Sąd podkreślił, że organ już raz został ukarany grzywną za niewykonanie wyroku Sądu, wyrokiem o sygn. akt II SA/Wa 1155/12, który stał się prawomocny, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 19 marca 2013 r. o sygn. akt I OSK 52/13, oddalił skargę kasacyjną.
Odpowiadając na wniosek organu zawarty w odpowiedzi na skargę o jej odrzucenie Sąd wskazał, że ponowny wniosek o wymierzenie grzywny organowi w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a. nie może być uznany za niedopuszczalny w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a., tylko dlatego, że grzywna ta została organowi już raz wymierzona, skoro organ nadal nie wywiązuje się z obowiązków na niego nałożonych wyrokiem Sądu. Nie zachodzi w takiej sprawie stan tzw. powagi rzeczy osądzonej. Przedmiotem kolejnego wniosku jest dalsza opieszałość organu, która nie stanowiła przedmiotu pierwotnego rozstrzygnięcia w rozumieniu art. 171 P.p.s.a. Przedmiotem wniesionej skargi jest ponowne żądanie wymierzenia organowi grzywny wobec niewykonania wyroku Sądu na podstawie art. 154 P.p.s.a. Sąd podkreślił, że pomimo ukarania grzywną organ w dalszym ciągu pozostawał w bezczynności i nie dopełnił obowiązku wynikającego z wyroku o sygn. akt II SAB/Wa 142/11.
Ponadto, odpowiadając na zarzut organu, że w momencie złożenia przez skarżącego ponownej skargi na niewykonanie wyroku z 12 lipca 2011 r. o sygn. akt II SAB/Wa 142/11, wyrok o sygn. akt II SA/Wa 1155/12 tego Sądu, nakładający na organ grzywnę za niewykonanie powołanego wyżej wyroku nie był prawomocny, nie znajduje – w ocenie Sądu - akceptacji, bowiem skarga na niewykonanie wyroku Sądu związana jest nierozerwalnie z wyrokiem Sądu zobowiązującym organ do zaniechania bezczynności, nie zaś z wyrokiem nakładającym na ten organ grzywnę.
Określając wysokość grzywny Sąd wziął pod uwagę przede wszystkim fakt uporczywego niewykonywania przez organ nałożonego na niego obowiązku oraz fakt, że nawet nałożenie grzywny nie wywiera na organ dyscyplinującego wpływu. Mając zaś na uwadze okoliczność, że wniosek skarżącego z 5 lutego 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie punktu 1 i 3 tego wniosku nie został rozpatrzony do chwili rozpoznawania sprawy, a do dnia rozprawy minęło ponad 2 lata od dnia złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, Sąd stwierdził, że bezczynność w niniejszej sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Skargę kasacyjną wniósł Prezes Polskiej Izby Rzeczników Patentowych. Wyrok zaskarżył w całości i zarzucił:
- naruszenie przepisów postępowania w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
- art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym Sąd pierwszej instancji związany był oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania w sprawie wyrażonymi w orzeczeniu sądu, którym był w tym przypadku wyrok NSA z grudnia 2011 r. (sygn. akt I OSK 2026/11 wydany po rozpoznaniu skargi kasacyjnej od wyroku WSA z 12 lipca 2011 r. w sprawie sygn. akt II SAB/Wa 142/11), w którym Naczelny Sąd Administracyjny, nakazując zrealizowanie określonych działań przez organ, wskazał, iż "...istnieje obowiązek rozpoznania wniosku..." oraz podkreślił, że: "Nie określa natomiast kierunku, a zwłaszcza wyniku tego rozpoznania na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej..."
- art. 141 § 4 P.p.s.a., który wymaga, aby dokonywane przez Sąd ustalenia przedstawione w uzasadnieniu wydanego wyroku bez wątpliwości wynikały ze stanu faktycznego sprawy i nie zezwala, aby Sąd poprzestał na jego "intuicyjnej" ocenie, a tym bardziej nie zezwala na dowolną interpretację wypowiedzi zawartej w wiążącym Sąd pierwszej instancji wyroku NSA oraz przyjęciu, iż nie istnieje różnica pomiędzy "zobowiązaniem d o rozpoznania wniosku B. K.", a "zobowiązaniem do uwzględnienia wniosku B. K.",
- art. 124 § 1 pkt 6 w zw. z art. 56 i art. 286 P.p.s.a., które zobowiązywały Sąd do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie (zmierzającej do powtórnego ukarania organu grzywną z tytułu niewykonania wyroku WSA w Warszawie z dnia 12 lipca 2011 r. - sygn. akt: II SAB/Wa 142/11).) do czasu prawomocnego rozpoznania postępowania we wszczętej już analogicznej sprawie (zmierzającej do ukarania organu grzywną po raz pierwszy z tytułu niewykonania tego samego wyroku WSA w Warszawie z dnia 12 lipca 2011 r. - sygn. akt: II SAB/Wa 142/11),
- art. 154 § 1 P.p.s.a. poprzez założenie przez Sąd pierwszej instancji, że organ powinien zrealizować inne działania, niż te, które zostały nakazane organowi przez Sądy administracyjne rozpoznające skargę na bezczynność organu,
- art. 154 § 2 P.p.s.a. poprzez orzeczenie o istnieniu obowiązku, określonego przez Sąd pierwszej instancji sprzecznie z treścią wyroku NSA wydanego w dniu 20 grudnia 2011 r. (sygn. akt IOSK 2026/11),
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi B. K., po przeprowadzeniu postępowania obarczonego opisanymi wyżej usterkami i mimo braku merytorycznych warunków do jej uwzględnienia.
- naruszenie przepisów prawa materialnego błędną ich wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.:
- art. 7 ust. 1 pkt 3 z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198, z późn. zm.), poprzez orzekanie w odniesieniu do organów PIRP na podstawie przepisu, który ma zastosowanie w odniesieniu do podmiotów określonych w art. 3 ust. 1 pkt. 3 tej ustawy (organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów), podczas gdy organy samorządów gospodarczych i zawodowych nie są organami władzy publicznej, z całą pewnością nie pochodzą także z wyborów powszechnych,
- art. 4 ust. 1 pkt 2 oraz art. 3 ust 1 pkt 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez błędną wykładnię pojęć "organy samorządów gospodarczych i zawodowych" oraz "dostęp do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów" - skutkującą opisanym wyżej uchybieniem i błędnym zastosowaniem art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej,
- art. 17 ust. 2 oraz 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. przepisów wskazującej środek odwoławczy od decyzji odmawiającej udzielenia informacji publicznej poprzez ich niezastosowanie.
Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, a wcześniej odroczenie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny - w trybie art. 187 § 1 i 2 P.p.s.a. i przedstawienie do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów tego Sądu do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości, to jest ustalenie, czy mają charakter "informacji publicznej" nagrania z posiedzenia Krajowej Rady Rzeczników Patentowych oraz Zjazdu PIRP, (i jakim ograniczeniom podlega ich udostępnienie), tj. jaki charakter mają nagrania, które są traktowane przez sądy administracyjne różnie - raz jako informacja publiczna a innym razem jako informacja, która informacją publiczną nie jest, przeprowadzenie - na zasadzie art. 106 § 3 i 4 w zw. z art. 193 P.p.s.a. dowodów z dokumentów wskazanych w treści skargi kasacyjnej, a także przyznanie organowi zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną B. K. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów wg spisu, który złoży na rozprawie albo w razie nie złożenia spisu kosztów wg norm przepisanych.
Postanowieniem z 20 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1786/13, Naczelny Sąd Administracyjny, zawiesił postępowanie na podstawie art.126 P.p.s.a. Z kolei, postanowieniem z 12 stycznia 2017 r. podjął zawieszone postępowanie.
Pismem z dnia 8 czerwca 2017 r. Prezes Izby wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w celu umożliwienia skarżącemu wycofanie skargi, które jest możliwe przed Sądem pierwszej instancji. Stwierdził, ze skarżący zgadza się z tą propozycją, co potwierdzi w dniu rozprawy przed rozprawą lub w jej trakcie.
Na rozprawie skarżący B. K. oświadczył, że zna treść pisma Prezesa, ale z uwagi na to, że nie ze wszystkim stwierdzeniami zawartymi w piśmie Prezesa z dnia 8 czerwca 2017 r. zgadza się, nie przyłącza się do wniosku organu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Odnosząc się w pierwszym rzędzie do zarzutów procesowych, od razu stwierdzić należy, że nie odpowiadają rzeczywistości tezy skarżącego o błędnym odczytaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny oceny prawnej wyrażonej w wyroku NSA z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 2026/11. W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził wprost: "na gruncie art. 61 ust. 1 Konstytucji, informacja o działalności samorządu nie jest obarczona żadnymi innymi warunkami poza tym, że żądana informacja dotyczy działalności organów samorządu zawodowego. O tym, że informacja o działaniach tego samorządu ma charakter informacji publicznej przesądza poza tym pośrednio treść art. 17 Konstytucji, na gruncie którego samorząd zawodowy reprezentuje osoby wykonujące zawody zaufania publicznego, co powoduje, że działalność tego samorządu i jego organów nie może nie mieć charakteru publicznego, a informacja tego dotycząca - charakteru informacji publicznej". Dalej Naczelny Sad Administracyjny wskazał, że: "realizacja przez samorząd zawodowy zadań publicznych jest sprawą publiczną, o której informacja na gruncie art. 1 ust. 1 ustawy jest informacją publiczną. Prawo do uzyskania takiej informacji wynika natomiast, w świetle kontrolowanej sprawy administracyjnej z art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d tej ustawy". Nie ma żadnej wątpliwości, że Naczelny Sąd Administracyjny przesądził wówczas w trwającym z wniosku B. K. z dnia 4 lutego 2011 r., postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej, że Prezes Polskiej Izby Rzeczników Patentowych jest organem samorządu, zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej o działaniach tego samorządu. Stanowisko to było przyczyną, dla której uprawomocnił się wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt II SAB/Wa 142/11, zobowiązujący Prezesa Polskiej Izby Rzeczników patentowych do rozpoznania wniosku B. K. z dnia 4 lutego 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie pkt 1 i 3 wniosku. Pamiętając o powtórzeniu tego stanowiska w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 52/13, skonstatować należy po raz kolejny: skarga na bezczynność w zakresie informacji publicznej może być uwzględniona tylko w sytuacji, gdy informacja ma charakter informacji publicznej. Czym innym jest natomiast sposób rozpoznania wniosku, czyli "kierunek" lub też "wynik tego rozpoznania". Zagadnienie to zostało już zresztą poddane analizie w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 2026/11, w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 52/13 oraz w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sadu administracyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2012 r., sygn. akt II SAB/Wa 1155/12.
Przyjęcie w zaskarżonym wyroku WSA z dnia 26 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 113/13, że występuje związanie na podstawie art. 153 P.p.s.a. oznacza związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt II SAB/Wa 142/11. Stanowisko NSA, jak już wyżej wskazano, świadczy zaś o tym, że uprawomocnił się wyrok Sądu pierwszej instancji zawierający określoną ocenę prawną. Zarówno zatem z uwagi na wady konstrukcyjne, jak i na merytoryczna bezzasadność zarzut naruszenia art. 153 P.p.s.a. jest bezpodstawny.
Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Z przepisu tego wynika obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia. Sąd pierwszej instancji wywiązał się z tego obowiązku. Podniesione w opisie naruszenia omawianej podstawy zagadnienie, tj. niedostrzeżenie różnicy między "zobowiązaniem do rozpoznania wniosku" i "zobowiązaniem do uwzględnienia wniosku" dotyczy przedstawienia stanu sprawy i podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W obu aspektach jest to zarzut nietrafny. Sąd pierwszej instancji, przedstawiając stan sprawy nie określił dyspozycji zawartej w wyroku WSA z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt II SAB/Wa 142/11, jako zobowiązanie do uwzględnienia wniosku. Także przedstawiając podstawę prawną i ją wyjaśniając Sąd pierwszej instancji nie utożsamia tych pojęć. Odnotować jeszcze można, że Sąd pierwszej instancji nie kwalifikuje wykonania wyroku jako uwzględnienia wniosku.
Z powyższych względów nie jest także skuteczny zarzut procesowy polegający na naruszeniu art. 154 § 1 P.p.s.a. poprzez założenie przez Sąd pierwszej instancji, że organ powinien zrealizować inne działania, niż te, które zostały nakazane organowi przez Sądy administracyjne rozpoznające skargę na bezczynność organu.
To samo odnosi się do zarzutu naruszenia art. 154 § 2 P.p.s.a. poprzez orzeczenie o istnieniu obowiązku, określonego przez Sąd pierwszej instancji sprzecznie z treścią wyroku NSA wydanego w dniu 20 grudnia 2011 r., sygn. akt IOSK 2026/11.
Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi B. K., po przeprowadzeniu postępowania obarczonego opisanymi wyżej usterkami i mimo braku merytorycznych warunków do jej uwzględnienia, nie ma samodzielnego charakteru. Byłby skuteczny tylko w razie uwzględnienia innych zarzutów procesowych lub materialnoprawnych.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 124 § 1 pkt 6 w związku z art. 56 i art. 286 P.p.s.a., które, zdaniem skarżącego, zobowiązywały Sąd do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie (zmierzającej do powtórnego ukarania organu grzywną z tytułu niewykonania wyroku WSA w Warszawie z dnia 12 lipca 2011 r. - sygn. akt: II SAB/Wa 142/11) do czasu prawomocnego rozpoznania postępowania we wszczętej już analogicznej sprawie (zmierzającej do ukarania organu grzywną po raz pierwszy z tytułu niewykonania tego samego wyroku WSA w Warszawie z dnia 12 lipca 2011 r. - sygn. akt II SAB/Wa 142/11). Od razu zauważyć należy, że z postawionym zarzutem nie ma związku przepis art. 56 P.p.s.a., normujący inną sytuację procesową. W niniejszej sprawie nie był wydany żaden akt administracyjny w rozumieniu art. 56 P.p.s.a. W związku z tym nie zostało, bo nie mogło zostać wszczęte postępowanie administracyjne w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania. W rezultacie także zarzut naruszenia art. 124 § 1 pkt 6 P.p.s.a. jest bezpodstawny. Nie mogło być nawet rozważane zawieszenie niniejszego postępowania sądowego, skoro nie było przypadku, o którym mowa w art. 56 P.p.s.a. Jeśli zaś chodzi o trzeci z powołanych w omawianej podstawie kasacji przepis, tj. art. 286 P.p.s.a., stwierdzić przede wszystkim należy, że skarżący nie sprecyzował, który z przepisów został naruszony: art. 286 § 1 P.p.s.a., czy art. 286 § 2 P.p.s.a. Oba przepisy normują różne kwestie procesowe, jakkolwiek łączące się z wykonaniem wyroku. Niezależnie od tej wadliwości można stwierdzić, że postępowanie w sprawie II SA/Wa 1155/12 i I OSK 52/13, o wymierzenie grzywny za niewykonanie wyroku WSA w Warszawie z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt II SAB/Wa 142/11, nie zwalniało organu od wykonania zobowiązania zawartego w wyroku z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt II SAB/Wa 142/11. Czym innym jest natomiast tożsamość spraw o wymierzenie grzywny za niewykonanie tego samego wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność. Z przepisów art. 154 § 1 i § 3 P.p.s.a. wynika, że wyrok wydany ze skargi o wymierzenie grzywny za niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność obejmuje okres do wydania wyroku. Następna skarga o wymierzenie grzywny nie jest zatem uzależniona od tego, czy zakończyło się prawomocnie postępowanie ze skargi pierwotnie złożonej, ale od tego, czy po wyroku pierwotnie wymierzającym grzywnę trwa stan niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność. W rezultacie nie ma przeszkód do parokrotnego składania skargi na niewykonanie wyroku sądu. Powyższa zasada jest ograniczona jedynie wówczas, gdy wcześniej sąd oddalił skargę na niewykonanie wyroku z powołaniem się na fakt wykonania wyroku przez organ administracyjny. Takie orzeczenie wiąże bowiem sąd rozpoznający kolejną skargę na niewykonanie wyroku, a w konsekwencji musi powodować odrzucenie skargi (patrz: Paweł Daniel, Arkadiusz Skomra "Zakres sądowej kontroli w sprawach ze skarg o wymierzenie organowi grzywny z tytułu niewykonania wyroku sądu administracyjnego" ZNSA 2014/6/s. 68; B. Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", WK 2016, teza 6 do art. 154). Podkreślenia wymaga szczególny charakter skargi opartej na przepisach art. 154 § 1-7 P.p.s.a. Stanowi ona ze środków umożliwiających wykonanie wyroków sądów administracyjnych. Jako taki jest więc jednym z instrumentów realizacji, zagwarantowanego normą art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, prawa do sądu. Przyjęcie, że nie jest możliwe powtórne wymierzenie grzywny, mimo trwającego stanu niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność, pozbawiałoby obywatela realnej ochrony, w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Zarzuty materialnoprawne naruszenia art. 7 ust. 1 pkt 3 oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 i art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm. – obecnie: Dz. U. z 2016 r. poz. 1764) są bezpodstawne. Przedmiotem niniejszej sprawy jest niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej. W sprawie występuje, w zakresie publicznego charakteru żądanej informacji oraz roli Prezesa jako podmiotu zobowiązanego, związanie ocena prawna i wskazaniami wynikającymi z prawomocnego wyroku sądu administracyjnego (art. 153 P.p.s.a.). Zarzuty materialne są oparte na tezach sprzecznych z obowiązującą w niniejszej sprawie oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu prawomocnego wyroku WSA z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt II SAB/Wa 142/11. Z uwagi na to związanie, nie było podstaw do przedstawienia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienia prawnego sformułowanego w skardze kasacyjnej. Oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu administracyjnego w danej sprawie związany jest z mocy art. 153 P.p.s.a. zarówno skład orzekający rozpoznający skargę, jak i skład powiększony wyjaśniający wątpliwość prawną w tej sprawie w trybie art. 264 i n. P.p.s.a. Oznacza to, że wątpliwość prawna objęta oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu w danej sprawie nie może być przedmiotem wyjaśniania w tej samej sprawie w trybie art. 187 § 1 P.p.s.a. (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", WK 2016, teza 6 do art. 187; wyrok NSA z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, niepublikowany, treść [w:] CBOSA, https://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Nie zasługuję na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 17 ust. 2 oraz art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez ich niezastosowanie. W niniejszej sprawie nie została wydana decyzja o odmowie udostępnienia informacji, a zatem przepisy te, wbrew zarzutowi, nie mogły być zastosowane.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz B. K. nastąpiło na podstawie art. 204 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 205 § 1 P.p.s.a. Kwota 455 zł to poniesione przez B. K. koszty przejazdów do Naczelnego Sądu Administracyjnego, opisane w złożonym przezeń spisie kosztów postępowania.