Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 28 stycznia 2005 r. sygn. akt 2 II SA 1218/03 oddalił skargę P. Spółka z o.o. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zmiany klasyfikacji samochodu.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] działające jako organ nadzoru instancyjnego po wszczęciu postępowania z urzędu zasadnie dopatrzyło się rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu przez Starostę [...] w dniu [...] decyzji rejestrującej samochód osobowy marki Hyundai Accent 1,5 jako samochód ciężarowy specjalizowany, co z kolei obligowało uprawniony organ do stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji.
Starosta [...] wydał decyzje o rejestracji w następujących okolicznościach:
A. W. i R. C. zakupili w dniu 22 września 1999 r. samochód osobowy posiadający świadectwo homologacji, który został zarejestrowany w dniu 23 września 1999 r. Po dokonaniu przeróbki samochodu polegającej na zamontowaniu kratki oddzielającej część pasażerską od bagażowej – właściciele wystąpili o zmianę rejestracji samochodu jako ciężarowy, dołączając do wniosku jedynie ocenę techniczną rzeczoznawcy i zaświadczenie ze stacji kontroli pojazdów.
W dniu [...] Starosta [...] wydał decyzję o rejestracji pojazdu jako samochód ciężarowy specjalizowany oraz nowy dowód rejestracyjny. Pojazd następnie został sprzedany P. Spółka z o.o.
W dniu 7 lutego 2002 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Suwałkach działając na podstawie art. 184 kpa, wniósł sprzeciw od decyzji Starosty [...] z dnia [...] i domagał się stwierdzenia jej nieważności jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] stwierdzającą nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] o rejestracji samochodu ciężarowego specjalizowanego. Zdaniem organu, dokonana przez właściciela pojazdu przeróbka samochodu osobowego dostosowująca go do przewożenia ładunków spowodowała, że pojazd stał się samochodem ciężarowym, specjalizowanym. W takiej sytuacji właściciel pojazdu był obowiązany do uzyskania nowego świadectwa homologacji na samochód ciężarowy.
Świadectwa takiego nie mogło zastąpić zaświadczenie o badaniu technicznym, wobec czego Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że wydanie decyzji rejestrującej samochód jako ciężarowy z pominięciem procedury homologacyjnej stanowiło rażące naruszenie prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznający skargę P. Spółka z o.o. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], powołując się na przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 62 ze zm.) oraz § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów (Dz.U. Nr 59, poz. 632 ze zm.), a także orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego, podzielił stanowisko zaskarżonej decyzji, że jednym z niezbędnych dokumentów przy rejestracji pojazdu jest wyciąg ze świadectwa homologacji albo odpis decyzji zwalniającej z homologacji lub zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego, jeżeli są wymagane.
Sąd stwierdził, iż w razie wprowadzenia zmian w typie pojazdu, przedmiocie wyposażenia lub części wpływających na zmianę warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji – producent lub importer winien uzyskać nowe świadectwo homologacji na dany typ pojazdu, przedmiot wyposażenia lub część. Zwrócił przy tym uwagę, że przepisy ustawy o ruchu drogowym wyraźnie rozróżniają homologację od badania technicznego pojazdu i nie dopuszczają możliwości ich zamiennego traktowania. Homologacja stwierdza zgodność pojazdu co do przypisanych mu funkcji budowy itp., natomiast badanie techniczne stwierdza sprawność techniczną samochodu.
Nieprzedłożenie przez nabywców samochodu osobowego nowego świadectwa homologacji czyniło zatem nieważną rejestrację tegoż samochodu jako samochodu ciężarowego. Z powyższych względów Sąd podzielił stanowisko organu administracyjnego, że wydana decyzja z dnia [...] Starosty [...] o rejestracji- rażąco naruszała powołane wyżej przepisy prawa, czego konsekwencją było stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 kpa i oddalił skargę z mocy art. 151 ust. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
P. Sp. z o.o. w [...] wniosła od tego wyroku skargę kasacyjną, zarzucając:
- 1. naruszenie prawa materialnego
- - art. 66, art. 68, art. 81 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym
- - przepisów § 3 pkt 4d i § 4 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 7 września 1999 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów przy tym stosowanych
- - przepisów § 3, 1 i § 3,2 pkt a załącznika Nr 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 7 października 1999 r. w sprawie homologacji pojazdów, przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.
- 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:- art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwanej dalej p.o.p.s.a), przez nierozpatrzenie zarzutów zgłoszonych w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie dotyczących nieistnienia w obrocie prawnym decyzji o rejestracji pojazdu wobec zmian własnościowych pojazdu,
- - art. 145 § 1 pkt 1 ppkt a/ p.o.p.s.a. przez nieuznanie, że decyzje administracyjne obu instancji stwierdzające nieważność rejestracji pojazdu zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego,
- - art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c/ p.o.p.s.a., poprzez nieuznanie, że w sprawie nastąpiło naruszenie art. art. 7, 8, 104, 105 kpa,
- - art. 145 § 1 pkt 2 p.o.p.s.a., poprzez nieuznanie, że decyzje administracyjne obu instancji rażąco naruszają prawo (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), przez co podlegają stwierdzeniu nieważności, bowiem rozstrzygają co do decyzji nieistniejącej, która wcześniej uległa kasacji.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Rozpoznając skargę kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami tej skargi (art. 183 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy wyznacza sama strona wnosząca skargę kasacyjną przez wskazanie podstaw kasacyjnych. Strona kwestionująca orzeczenie sądu administracyjnego I instancji winna prawidłowo określić te podstawy podając konkretny przepis prawa materialnego lub procesowego, który jej zdaniem został przez Sąd naruszony. Określenie przepisu powinno być dokładne – oznaczone numerem artykułu, paragrafu, ustępu, punktu, litery, konieczne jest nadto uzasadnienie na czym naruszenie przepisu polega i jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną uwzględniać może tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania określonych w art. 183 § 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Podstawowym zarzutem skargi kasacyjnej jest zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. art. 66, 68, 81 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, przepisów § 3 pkt 4 ppkt d i § 4 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 7 września 1999 r. w sprawie zakresu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów przy tym stosowanych oraz § 3.1 i § 3.2 pkt a/ załącznika Nr 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 7 października 1999 r. przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe ich zastosowanie.
Tak sformułowany zarzut nie może odnieść skutku, bowiem strona nie skonkretyzowała wyraźnie jaka część wskazanych przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym została naruszona.
Wymienione w skardze przepisy art. art. 66, 68, 81 ustawy Prawo o ruchu drogowym są obszerne, zawierają liczne punkty, podpunkty, zaś strona nie określiła, który z nich konkretnie został naruszony.
Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów skargi kasacyjnej ani ich uściślania, zatem brak prawidłowego wskazania w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego nie pozwala na uznanie za zasadny zarzutu naruszenie przez Sąd I instancji prawa materialnego.
Jeśli chodzi o zarzut naruszenia przepisów dwóch rozporządzeń Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej, to należy mieć na uwadze, że rozporządzenie z dnia 7 września 1999 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzenia badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów przy tym stosowanych, zostało ogłoszone w dniu 13 października 1999 r. w Dz. U. Nr 81, poz. 917 i weszło w życie z dniem ogłoszenia, co wynika z § 19 rozporządzenia, natomiast rozporządzenie z dnia 7 października 1999 r. w sprawie homologacji pojazdów ogłoszone w Dz.U. Nr 91, poz. 1039 z dnia 10 listopada 1999 r. obowiązywało od 18 listopada 1999 r. (§ 15).
Powyższe akty prawne nie były w ogóle stosowane przez Sąd I instancji, bowiem przedmiotem postępowania sądowego w niniejszej sprawie jest ocena zgodności z prawem orzeczenia dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] wydanej dnia [...], kiedy to jeszcze nie obowiązywały wskazane w skardze kasacyjnej akty prawne.
Zarzut naruszenia przez Sąd I instancji powołanych przepisów nie jest więc uzasadniony.
Nie można podzielić także drugiego zarzutu podniesionego w skardze kasacyjnej, co do naruszenia przez Sąd art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sąd w uzasadnieniu decyzji przedstawił stan sprawy, zarzuty podniesione w skardze, wskazał podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, nie naruszył zatem art. 141 § 4 wskazanej ustawy.
Uzasadniając wskazane wadliwości skarżąca wywodzi, iż Sąd pominął w swoich rozważaniach fakt nieistnienia w obrocie prawnym dowodu rejestracyjnego będącego przedmiotem postępowania. Dowód ten, zdaniem skarżącego przestał istnieć z chwilą zbycia pojazdu. Według autora skargi wydane przez organ administracji decyzje rozstrzygające o ważności decyzji, która wcześniej uległa kasacji, rażąco naruszają prawo – art. 156 § 1 pkt 2 kpa, co Sąd I instancji powinien stwierdzić w trybie art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przedstawiony pogląd jest błędny.
Przede wszystkim należy zauważyć, że dowód rejestracyjny stanowi jedynie potwierdzenie wydanej wcześniej decyzji administracyjnej. Nie jest kwestionowane, że w sprawie administracyjnej taka decyzja zapadła w formie przewidzianej przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, a ślad takiej decyzji znajduje się w aktach administracyjnych.
Sposób wygaśnięcia lub zmiany decyzji administracyjnej regulują przepisy kodeksu postępowania administracyjnego w art. 162 i 155.
Decyzja Starosty [...] z dnia [...] nie była zmieniana ani nie orzekano o jej wygaśnięciu w sposób przewidziany prawem, a zatem pogląd o jej wygaśnięciu jest pozbawiony podstaw.
Odnośnie dowodu rejestracyjnego to ani przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym, ani wydanych na jej podstawie rozporządzeń nie stanowią o utracie mocy prawnej dowodu rejestracyjnego pojazdu. Nakładają natomiast na właściciela zbywającego pojazd innej osobie – obowiązek przekazania dowodu rejestracyjnego nowemu właścicielowi, gdyż dowód ten jest niezbędny do dokonania dalszych czynność rejestracyjnych przewidzianych prawem.
Powyższe oznacza, że chybiony jest pogląd autora skargi kasacyjnej jakoby Sąd I instancji naruszył przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit.a, c i art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przez pominięcie kwestii nieprzeprowadzenia przez organ administracji postępowania dowodowego i nierozważnie okoliczności wcześniejszego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji administracyjnej Starosty [...] z dnia [...] w konsekwencji czego orzekanie o ważności tejże decyzji miałoby stanowić naruszenie przez organ administracji art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Z uwagi na fakt, iż zgodnie z art. 183 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, zaś przedstawiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.