Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 677/12 oddalił skargę K. D. i W. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty pożyczki z Funduszu Pracy.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] wydaną z upoważnienia Starosty R., Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w R. (dalej: "Starosta", "organ I instancji"), po rozpatrzeniu wniosku W.M. i K. D. orzekł o odmowie rozłożenia na raty należności, wynikającej z orzeczenia Sądu Okręgowego w R. w sprawie sygn. I Nc [...], wynoszącej na dzień wydania decyzji kwotę [...] zł, którą stanowią: kwota zasądzona – [...] zł i odsetki ustawowe [...] zł.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji podał, iż wnioskiem z dnia 27 marca 2012 r. pełnomocnik skarżących wniósł o rozłożenie zadłużenia na raty w wysokości [...] zł od K. D. i [...] zł miesięcznie od W. M. oraz o zawieszenie postępowania egzekucyjnego wobec skarżących. Jako uzasadnienie powyższego wskazano rozłożenie na raty zadłużenia dłużniczki solidarnej w powyższej sprawie – J. S. (dalej "dłużniczka"). Informując skarżące o wszczęciu postępowania Starosta podał, iż dłużniczka nie uzyskała rozłożenia należności na raty, tylko Starosta, jako wierzyciel, wyraził zgodę na zawieszenie wobec niej postępowania egzekucyjnego pod warunkiem dokonywania comiesięcznych regularnych wpłat. Dłużniczka dokonuje systematycznych wpłat od kwietnia 2008 r., ich wysokość do czerwca 2011 r. wynosiła po 600 zł miesięcznie, a obecnie po 300 zł. Zawieszając postępowanie egzekucyjne wobec dłużniczki wzięto pod uwagę jej trudną sytuację materialną oraz wykazaną wolę spłaty, co potwierdzają comiesięczne wpłaty dokonywane od czterech lat.
Starosta podniósł, iż rozłożenie zobowiązania skarżących na raty we wnioskowanej przez nie wysokości oznaczałoby zgodę na wydłużenie okresu spłaty należności na 8,5 roku (103 raty) oraz zrzeczenie się należnych wierzycielowi odsetek. Wyjaśnił przy tym, że wierzytelność została zabezpieczona na nieruchomości skarżących, położonej w R. przy ul. [...] o pow. [...] m, której wartość w 2009 r. biegły oszacował na kwotę [...] zł. Na w/w nieruchomości ustanowiona została na rzecz organu hipoteka umowna zwykła w wysokości [...] zł., przy czym egzekucja z nieruchomości okazała się bezskuteczna. Organ wskazał, iż prowadzący postępowanie egzekucyjne komornik sądowy dokonał zajęcia wynagrodzenia K. D.w kwocie ok. [...]zł miesięcznie.
Ponadto dłużniczka J. S. dokonuje wpłat bezpośrednich na poczet zaległości po 300 zł miesięcznie, a W. M. po 300 zł miesięcznie. Zatem aktualnie miesięcznie na konto wierzyciela wpływa kwota ok. 2 600 zł.
Organ I instancji stwierdził ponadto, iż działania skarżących jednoznacznie wskazują na chęć uniemożliwienia lub utrudnienia egzekucji. Z posiadanych przez organ informacji wynika, iż skarżące pozbywają się majątku, z którego wierzyciel mógłby się zaspokoić, zatem ich postawa nie gwarantuje wypełnienia warunków ratalnej spłaty należności. W konsekwencji Starosta stwierdził, iż rozłożenie należności na raty stanowiłoby bezpodstawne uszczuplenie Funduszu Pracy o należne odsetki, a ponadto w prowadzonym w obecny sposób postępowaniu egzekucyjnym do organu wpływa większa kwota rat, niż zaproponowana przez dłużniczki.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosły K. D. i W. M..
Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. Wojewoda [...]orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda stwierdził zasadność podjętego rozstrzygnięcia przez organ I instancji. Wskazał, iż decyzje wydane w trybie art. 139 ust. 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 ze zm.) w związku z art. 18 ust. 4a ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz. 514 ze zm.) są decyzjami opartymi na konstrukcji uznania administracyjnego, które polega na tym, że organ rozstrzygający spośród możliwych rozwiązań może wybrać te, które w okolicznościach konkretnej sprawy uzna za słuszne, czy celowe. Umorzenie oraz rozłożenie na raty refundacji to instytucje nadzwyczajne, które mogą być stosowane z wyjątkowych i nadzwyczajnych przyczyn, jeśli wystąpi "szczególnie uzasadniony" przypadek.
W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły K. D. i W. M..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Na wstępie Sąd wskazał, że z akt administracyjnych wynika, iż przedmiotowa kwota należności powstała w wyniku zawartej przez skarżące z Powiatowym Urzędem Pracy umowy pożyczki nr [...] z dnia [...] marca 1999 r. w wysokości [...] zł na zorganizowanie 4 dodatkowych miejsc pracy dla P.W. "[...]" s.c., której wspólnikami były obie skarżące. Zabezpieczeniem spłaty udzielonej pożyczki jest hipoteka na nieruchomości, położonej w R. przy ul. [...] oraz poręczenie osoby fizycznej – J. S. Wobec braku spłaty znacznej części pożyczki, Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w R. w dniu 16 sierpnia 2001 r. wypowiedział umowę pożyczki i jednocześnie wezwał pożyczkobiorców do zwrotu pozostałej części należności. W dniu 27 lutego 2002 r. Sąd Okręgowy w R. wydał nakaz zapłaty w sprawie I Nc [...], zobowiązując skarżące i dłużniczkę do zapłaty kwoty [...] zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 31 października 2001 r. do dnia zapłaty.
Skarżące w dniu 28 września 2001 r. złożyły wniosek o umorzenie niespłaconej kwoty pożyczki z Funduszu Pracy z negatywnym skutkiem, co było przedmiotem dwukrotnego rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (wyrok z dnia 27 października 2006 r., III SA/Wa 1067/06 oraz wyrok z dnia 17 lutego 2010 r., VIII SA/Wa 672/09). Ostatecznie Starosta R. decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. odmówił umorzenia pozostałej należności, tj. kwoty [...] zł z tytułu zasądzonej kwoty oraz ustawowych odsetek. Skarżące nie odwołały się od tej decyzji, tylko w dniu 23 marca 2012 r. złożyły wniosek w Powiatowym Urzędzie Pracy w R. o rozłożenie na raty ich zadłużenia.
Sąd podniósł, że z brzmienia przepisu art. 18 ust. 4a ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wynika, jak słusznie wskazały organy, że decyzja podejmowana na jego podstawie ma charakter decyzji uznaniowej. Świadczy o tym użyte w tym przepisie sformułowanie, iż "starosta może" odroczyć, rozłożyć na raty albo umorzyć pożyczkę. Uznanie administracyjne cechuje się m.in. tym, że organ nie jest związany ścisłymi kryteriami prawnymi, a więc ma pewną swobodę w ocenie zasadności żądania oraz możliwość kształtowania treści rozstrzygnięcia. Rozłożenie długu na raty, o co aktualnie wnoszą skarżące, to zastosowanie ulgi w spłacie pożyczki. Przepis art. 18 ust. 4a ustawy o zatrudnieniu nie wskazuje wprost kryteriów, jakimi organ winien się w tym zakresie kierować. Wykładnia wskazanego przepisu, zdaniem Sądu Wojewódzkiego, prowadzi do wniosku, że zastosowanie ulgi w postaci rozłożenia należności na raty wiąże się z taką sytuacją materialną i osobistą strony, która powoduje, iż nie jest ona w stanie spłacać pożyczki na zasadach określonych w umowie, bądź w inny sposób określony przez organ.
Sąd w pełni podzielił ustalenia organów obu instancji, że szczególne względy gospodarcze, czy społeczne to wyjątkowe sytuacje, które w sprawie niniejszej nie występują. Organy dokładnie zbadały sytuację materialną skarżących, bowiem z urzędu przeprowadziły na tę okoliczność postępowanie wyjaśniające. Pełnomocnik skarżących dwukrotnie, bo w dniach: 14 października 2011 r. i 6 grudnia 2011 r., był wzywany do złożenia dokumentów informujących o ich sytuacji materialnej. Skarżące nie dołożyły należytej staranności i nie wskazały posiadanego majątku, dochodów i obciążeń, mających wpływ na toczące się od kilku lat postępowanie w kierunku wykazania przesłanek z art. 18 ust. 4a ustawy o zatrudnieniu. Organy na podstawie własnych ustaleń uznały, że brak jest podstaw do umorzenia należności skarżącym. We wniosku o rozłożenie na raty przedmiotowego świadczenia skarżące nie wskazały nowych okoliczności dotyczących ich sytuacji materialnej, czy dochodowej.
Uzasadnieniem ich wniosku o rozłożenie należności na raty jest jedynie przekonanie, że jeśli Starosta mógł rozłożyć dłużniczce płatności na raty po 300 zł oraz zawiesić postępowanie egzekucyjne, to tak samo powinien się zachować wobec skarżących, zgodnie z zasadą demokratycznego państwa prawa. Skarżące we wniosku, odwołaniu, czy w skardze podnoszą, że dłużniczka spłaca dobrowolnie zadłużenie, ale pieniędzmi, które otrzymuje od W. M. Zdaniem Sądu organ odwoławczy ustosunkował się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutów skarżących odnośnie sytuacji dłużniczki, wyjaśnił, dlaczego wobec niej zgodził się na zawieszenie postępowania egzekucyjnego oraz zmniejszenie w ostatnim czasie wysokości spłacanych rat. Dla ustaleń stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia okoliczność, że W.M. w różnych kwotach spłacała uiszczone przez dłużniczkę raty na jej rzecz. To są wzajemne rozliczenia między dłużnikiem i poręczycielem, wynikające z umowy pożyczki.
Poza tym organ I instancji nie wydawał żadnej decyzji odnośnie rozłożenia na raty, czy też zawieszenia postępowania egzekucyjnego wobec dłużniczki. Sąd zaznaczył, że zawarcie umowy pożyczki, której spłatę poręczają poręczyciele powoduje, że biorący pożyczkę oraz poręczyciele stają się z ustawy dłużnikami solidarnymi. Solidarna odpowiedzialność dłużników oznacza, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych. Aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani (art. 366 § 1 i § 2 kodeksu cywilnego). Solidarna odpowiedzialność to również możliwość dla wierzyciela wyboru dłużnika, od którego będzie egzekwował należność, niezależnie od późniejszych wzajemnych rozliczeń regresowych między współdłużnikami. Tak więc nie jest zasadny zarzut skargi, że dłużniczka nie powinna być stroną przedmiotowego postępowania, albo że jej uczestnictwo jako strony zależy od jej wniosku, którego brak. Niezasadnie również skarżące wywodzą, że wierzyciel tak samo powinien traktować w postępowaniu egzekucyjnym wszystkich dłużników solidarnych.
W tej sytuacji Sąd podzielił wnioski organów, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 18 ust. 4a ustawy o zatrudnieniu, a w szczególności przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie wykazało, że za rozłożeniem skarżącym należności na raty przemawiają szczególne względy gospodarcze lub społeczne. Organy ustaliły, że pożyczka nie była regularnie spłacana, co spowodowało konieczność prowadzenia egzekucji. W wyniku zajęcia komorniczego oraz wpłat bezpośrednich od dłużniczki i skarżących wpływy do wierzyciela wynoszą od sierpnia 2011 r. miesięcznie nawet około [...] zł (a nie [...] zł, jak podaje organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji), na co składają się następujące pozycje: - zajęcie komornicze wynagrodzenia skarżącej K. D. w kwocie [...] zł miesięcznie, - zajęcie emerytury skarżącej W.. M. w kwocie [...] zł miesięcznie oraz dobrowolne wpłaty na konto Powiatowego Urzędu Pracy w R. po [...] zł miesięcznie przez tą skarżącą od sierpnia 2011 r., - dobrowolne wpłaty dłużniczki po [...] zł miesięcznie od czerwca 2011 r. W związku z powyższym organy uznały, że uwzględnienie wniosku skarżących o rozłożenie im świadczenia na proponowane raty wydłuży okres spłaty do 8,5 roku oraz spowoduje zrzeczenie się należnych wierzycielowi odsetek.
Nie bez znaczenia dla oceny przez wierzyciela wiarygodności płatniczych skarżących jest okoliczność, że w dniu 11 października 2010 r. darowały na rzecz męża K.D.– S.D. nieruchomość, położoną w R., ul [...], będącą w ich wieczystym użytkowaniu. Wierzyciel prowadzi aktualnie postępowanie cywilne o uznanie darowizny za czynność bezskuteczną wobec niego. Z akt administracyjnych wynika również, że z powództw skarżących toczyły się sprawy o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego – nakazu zapłaty, wydanego przez Sąd Okręgowy w R. w dniu [...] lutego 2002 r. w sprawie I Nc [...]. Takie działania skarżących wskazują, zdaniem Sądu, na chęć uniemożliwienia lub utrudnienia egzekucji.
Zdaniem Sądu organy rozpoznały wniosek skarżących o rozłożenie na raty należności z uwzględnieniem interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli (art. 7 kpa). Ustalenia organów w tym zakresie nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, nie są dowolne, ale oparte na wszechstronnej analizie materiału dowodowego.
Sąd podzielił również stanowisko organu, że egzekucja na podstawie tytułu wykonawczego – nakazu zapłaty, wydanego przez sąd powszechny, regulowana jest przepisami postępowania cywilnego, a nie administracyjnego. Organem, który może rozważyć wniosek o zawieszenie postępowania jest więc komornik sądowy, a nie organ administracji publicznej.
Sąd nie uznał natomiast zasadności zarzutów skargi odnośnie braków uzasadnienia zaskarżonej decyzji, wynikających z art. 107 § 3 kpa, czy też naruszenia przez organy przepisów postępowania: art. 6-12 kpa, art. 35 § 3 kpa, czy też art. 2 i art. 32 Konstytucji RP. W tym zakresie Sąd uznał za własne stanowisko organu odwoławczego, zawarte w odpowiedzi na skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosły W. M. i K. D., podnosząc - na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - następujące zarzuty:
- 1. naruszenie art. 2 i art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 3 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 i art. 12 k.p.a., to jest dokonanie wadliwej kontroli działalności organów oceniających wniosek skarżących poprzez:
- a) bezkrytyczne zaakceptowanie tezy organów, że organem, który może rozważyć wniosek o zawieszenie sądowego postępowania egzekucyjnego jest komornik sądowy, a nie organ administracji publicznej - art. 818 do 822 k.p.c.,
- b) bezkrytyczne zaakceptowanie tezy organów, że dłużniczka solidarna J. S. swój solidarny dług w stosunku do organu spłacała swoimi pieniędzmi, a nie pieniędzmi skarżącej W. M. i bezkrytyczne zaakceptowanie tezy organów, że to tylko wzajemne rozliczenia między dłużnikiem a poręczycielem i w ten sposób pomijając, że J. S. budowała swój pozytywny wizerunek w oczach organu, a W. M. nie mając już pieniędzy na spłatę swojego zadłużenia budowała swój negatywny wizerunek w oczach organu,
- c) bezkrytyczne zaakceptowanie tezy organów, że dłużniczce solidarnej J.S. postępowania egzekucyjnego nie zawiesił organ, lecz komornik sądowy z własnej inicjatywy,
- d) bezkrytyczne zaakceptowanie tezy organów, że dłużniczce solidarnej J. S. zgody na spłacenie solidarnego zadłużenia w ratach nie wydawał organ,
- e) bezkrytyczne zaakceptowanie tezy organów, że wszczęte przez skarżące postępowania sądowe zasadzające się na art. 840 k.p.c. utrudniały postępowanie egzekucyjne, pomimo toczących się procesów to nadal toczyło się i toczy się postępowanie egzekucyjne w stosunku do skarżących,
- f) bezkrytyczne zaakceptowanie tezy organów, że przeciwko mężowi skarżącej K. D. toczy się postępowanie w trybie skargi pauliańskiej, pomimo nie przedstawienia przez organy na powyższą okoliczność jakiegokolwiek dowodu,
- 2) art. 2 i 7 Konstytucji RP w zw. z art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 i art. 12 k.p.a., przez pominięcie przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zarzutów zawartych w odwołaniach od decyzji organu pierwszej instancji i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie,
- 3) art. 2 i 7 Konstytucji RP w zw. z art. 3 § 1, art. 151 i art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji RP przez oddalenie skargi mimo niewyjaśnienia zarzutu skarżących co do naruszenia przez organ administracyjny zasad równości dostępu do instytucji rozłożenia przez organ spłaty zadłużenia w ratach, a przyznanie takiego uprawnienia współdłużniczce solidarnej J. S. a także przez odmowę dostępu do instytucji zawieszenia toczącej się postępowania egzekucyjnego, a przyznanie takiego prawa współdłużniczce solidarnej J.S. między innymi dlatego, że synowa J. S. jest zatrudniona w Starostwie R.
- 4) art. 2 i 7 Konstytucji RP w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 i art. 12 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, a ściślej na błędnym zaakceptowaniu decyzji organów, że J. S.. jest stroną niniejszego postępowania i że współdłużniczka solidarna J. S. w tym postępowaniu ma swój interes prawny, w sytuacji gdy skarżące nie żądają odjęcia J. S. przyznanych przez organy uprawnień.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżące kasacyjnie wniosły o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej powtórzono podnoszoną dotychczas argumentację, że za rozłożeniem należności na raty w stosunku do skarżących kasacyjnie powinna przemawiać okoliczność, iż pozytywną decyzję organu w kwestii rozłożenia na raty i zawieszenia postępowania egzekucyjnego otrzymał poręczyciel pożyczki – J. S.. Nierówne traktowanie dłużników solidarnych stanowi zaś naruszenie zasad określonych w art. 2 i 7 Konstytucji RP.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny jako Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie.
Powyższa zasada - związania zarzutami skargi kasacyjnej - ma znaczenie w rozpoznawanej sprawie, gdyż podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów prawa nie obejmują przepisów stanowiących podstawę prawną decyzji wydanych w sprawie. Jak wynika z decyzji Starosty R. i decyzji Wojewody [...] podstawę prawną wydanych rozstrzygnięć stanowiły przepisy prawa materialnego: art. 139 ust.5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnieniai instytucjach rynku pracy (Dz.U. t.j. 2008 r., Nr 69, poz. 415 ze zm.) w zw. z art. 18 ust. 4 a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. t.j. 2003 r., Nr 58, poz. 514 ze zm.). W skardze kasacyjnej nie podniesiono jednak zarzutu naruszenia wskazanych przepisów, które określają przesłanki umożliwiające m.in. rozłożenie należności na raty i w oparciu, o które procedował organ administracji. Również w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wskazano, na którą z przesłanek wymienionych w art.18 ust.4 a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu powołują się skarżące.
W konsekwencji powyższego Naczelny Sąd Administracyjny może odnieść się wyłącznie do zarzutów podniesionych w tej skardze, które to zarzuty koncentrują się na nierównym traktowaniu dłużników solidarnych, czyli na naruszeniu zasad określonych w art. 2 i art.7 Konstytucji RP. Autor skargi kasacyjnej w obszernym jej uzasadnieniu starał się wykazać, że organy administracji i Sąd pierwszej instancji naruszyły konstytucyjne zasady równości wobec prawa, gdyż wobec poręczycielki pożyczki J. S. organ rozłożył należność na raty i to z inicjatywy wierzyciela zawieszono wobec tej osoby postępowanie egzekucyjne. Jak jednak wynika z akt sprawy, ale co także potwierdza uzasadnienie skargi kasacyjnej Starosta R. nie wydał J. S. decyzji o rozłożeniu należności na raty.
Ponadto należy mieć na uwadze, że w postępowaniu egzekucyjnym to wierzyciel decyduje, czy wystąpi o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Jak trafnie wskazał w uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji solidarna odpowiedzialność dłużników oznacza, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych. Aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani (art. 366 § 1 i § 2 kodeksu cywilnego). Solidarna odpowiedzialność to również możliwość dla wierzyciela wyboru dłużnika, od którego będzie egzekwował należność, niezależnie od późniejszych wzajemnych rozliczeń regresowych między współdłużnikami.
Zatem wierzyciel może nie dochodzić od poręczyciela spłaty pożyczki, lecz wyłącznie od pożyczkobiorców, zależy to od jego woli i wyboru. Sam fakt przyzwolenia wierzyciela, aby poręczycielka spłacała należność w wysokości niższej niż dotychczas lub niższej aniżeli pożyczkobiorcy a wobec systematycznie dokonywanych przez nią wpłat wnioskowanie o zawieszenie wobec niej postępowania egzekucyjnego nie stanowi naruszenia konstytucyjnych zasad równości wobec prawa. Przepisy prawa zezwalają bowiem wierzycielowi na wybór od kogo i w jakim zakresie będzie dochodził przysługujących mu należności. Rozpatrując natomiast wniosek o rozłożenie należności na raty organ bada, czy osoby wnioskujące spełniają warunki umożliwiające uwzględnienie wniosku określone w art. 18 ust.4 a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Prawidłowość dokonania przez organ i Sąd pierwszej instancji oceny, czy skarżące spełniają wymogi wskazanego przepisu - wobec nie podniesienia stosownego zarzutu w skardze kasacyjnej - nie może podlegać kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Na marginesie jedynie wskazać należy, że przepisy art.2 i art.7 Konstytucji RP są normami prawa materialnego, błędnie zaś wskazano je w ramach podstawy określonej w art.174 pkt 2 p.p.s.a.
Chybione są także podniesione w skardze kasacyjnej pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania: art.3 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 8, 9, 11 i 12 k.p.a. Aby bowiem zarzuty oparte na podstawie określonej w art.174 pkt 2 p.p.s.a. odniosły zamierzony przez autora skargi kasacyjnej skutek musi on wykazać, że ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kwestie dotyczące zawieszenia sądowego postępowania egzekucyjnego należą do kognicji sądownictwa powszechnego, a nie do sądownictwa administracyjnego, ponadto to wierzyciel decyduje wobec którego z dłużników będzie prowadził postępowanie i dlatego nawet, jeżeli postępowanie egzekucyjne zostałoby wobec J. S zawieszone z inicjatywy wierzyciela, jest to wybór i prawo wierzyciela.
Ponadto dywagacje autora skargi kasacyjnej związane z zawieszeniem postępowania egzekucyjnego nie mogły mieć miały żadnego wpływu na wynik sprawy, która dotyczyła rozpoznania wniosku skarżących o rozłożenie należności na raty.
Okoliczność, czy wobec męża K..D. toczy się lub nie toczy postępowanie w trybie skargi pauliańskiej nie ma istotnego znaczenia w sprawie, ale za to ma zasadnicze znaczenie w kontekście wniosku o rozłożenie należności na raty okoliczność dokonania przez stronę skarżącą darowizny nieruchomości położonej w R. przy ul. [...] na rzecz S. D., męża skarżącej K. D. w sytuacji istnienia między małżonkami rozdzielności majątkowej (co wynika z umowy darowizny), a tym samym utrudnienia egzekucji długu.
Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art.141 § 4 p.p.s.a. zmierzał do wykazania, że Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do wszystkich podniesionych w skardze zarzutów, a uzasadnienie wyroku a także uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji nie zawierają żadnej analizy stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej skarżących. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tego zarzutu.
Z uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji wynika, że Sąd ten odniósł się do zarzutów skargi i w sposób należyty uzasadnił rozstrzygnięcie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wszystkie wymogi określone w art.141 § 4 p.p.s.a. Odnośnie do zarzutu, że organy orzekające w sprawie nie zbadały sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżących zauważyć trzeba, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd zwrócił uwagę, że skarżące nie dołożyły należytej staranności i mimo wezwania organu (odebranego w dniu 14 października 2011 r. oraz w dniu 5 grudnia 2011 r.) nie złożyły dokumentów informujących o ich sytuacji majątkowej dla wykazania przesłanek o umorzenie należności, jak też nie wskazały na jakiekolwiek nowe okoliczności dotyczące ich sytuacji materialnej we wniosku o rozłożenie zadłużenia na raty.
Natomiast z pism skarżących wynika, że skoncentrowały się one na sytuacji materialnej poręczycielki, a nie przedstawiły argumentacji dotyczącej ich własnej sytuacji majątkowej poza stwierdzeniem, że W. M. jest osobą schorowaną wobec której orzeczono znaczny stopień niepełnosprawności. Organy poczyniły własne ustalenia i wyraziły to w uzasadnieniu wydanych rozstrzygnięć. Jak bowiem wynika z uzasadnienia organu odwoławczego K. D. zatrudniona jest w [...] i osiąga z tego tytułu wynagrodzenie brutto [...] zł. miesięcznie, zaś W. M. pobiera emeryturę, której 25 % ([...] zł.) potrącane jest z tytułu prowadzonej egzekucji. Skarżące są również właścicielkami zabudowanej nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] oraz przed dokonaniem darowizny były użytkownikami wieczystymi nieruchomości położonej w R. przy ul. [...].
Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku te okoliczności przedstawił, koncentrując się przy tym na przesłankach określonych w art. 18 ust.4 a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Słusznie również Sąd pierwszej instancji ocenił, że organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, a podjęte przez nie decyzje odpowiadają prawu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku.