Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Wyrokiem z dnia 7 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 702/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. D. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia (...) listopada 2007 r., nr (...), w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji.
Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy.
Pismem z dnia 25 października 1999 r., skierowanym do Dyrektora Departamentu Ekonomicznego MON, kpt. w st. spocz. J. D. wniósł o sprostowanie zaświadczenia finansowego dla celów emerytalnych, poprzez przyjęcie do podstawy emerytury kwoty dodatku specjalnego otrzymanego w miesiącu styczniu 1991 r., a nie jak przyjął wojskowy organ emerytalny – za miesiąc marzec 1991 r., tj. za ostatni miesiąc pełnienia zawodowej służby wojskowej, uzasadniając to tym, że wskaźnik dodatku specjalnego w styczniu 1991 r. był wyższy. Decyzją Nr (...), z dnia (...) stycznia 2000 r., Dyrektor Departamentu Ekonomicznego MON odmówił uwzględnienia wniosku. Uznał, że Dyrektor WBE Warszawa, ustalając podstawę wymiaru świadczenia emerytalnego, zgodnie z prawem, uwzględnił dodatek specjalny za ostatni miesiąc pełnienia służby. Decyzję tę utrzymał w mocy Minister Obrony Narodowej, decyzją z dnia (...) lutego 2000 r., Nr (...). Skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego została odrzucona postanowieniem z dnia 9 października 2000 r., sygn. akt II SA 841/00.
Decyzją z dnia (...) września 2007 r., Nr (...), Minister Obrony Narodowej, na podstawie art. 154 § 1 i 2 K.p.a., po rozpoznaniu wniosku J. D. a o uchylenie decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia (...) lutego 2000 r., Nr (...) oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Departamentu Ekonomicznego MON z dnia (...) stycznia 2000 r., odmówił uchylenia powyższych decyzji. Odnotował, że nie zostały uwzględnione wnioski skarżącego o stwierdzenie nieważności oraz o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Ministra z dnia (...) lutego 2000 r., a skargi J. D. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2000 r., zostały odrzucone postanowieniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Minister stwierdził, że wysokość dodatku specjalnego dla celów emerytalnych ustalono na podstawie dowódcy jednostki wojskowej w której skarżący pełnił służbę, tj. Komendanta Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Łączności w Zegrzu.
Zaświadczenie to nie zostało zmienione, nie ma więc podstaw do zmian w zakresie wymiaru świadczenia emerytalno-rentowego skarżącego. Nawiązując do art. 4 ust.1 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 1983 r. Nr 29, poz.139 ze zm.) oraz do art. 5 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz.66 ze zm.), Minister przypomniał, że podstawę wymiaru emerytury stanowi uposażenie należne żołnierzowi zawodowemu w ostatnim miesiącu pełnienia służby. Ocenił, że kwestionowane decyzje, tj. decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia (...) lutego 2000 r. oraz decyzją ją poprzedzająca, są decyzjami na podstawie których strona nie nabyła prawa, a nie decyzjami, określonymi w art. 155 K.p.a., na podstawie których strona nabyła prawo. Organ przywołał pogląd, zgodnie z którym, nie można uznać za słuszny interes strony w świetle art. 154 K.p.a., dążenia do innej oceny przez organ tego samego stanu faktycznego, który był już przedmiotem rozpoznania przez ten sam organ w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją.
Wnioskodawca nie wskazał zaś, według Ministra, na żadne okoliczności faktyczne i prawne, które stwarzałyby podstawy do uchylenia lub zmiany decyzji w myśl słusznego interesu strony w trybie cyt. wyżej przepisu. Organ podsumował, że argumentacja skargi i analiza akt sprawy nie ujawniły okoliczności umożliwiających wzruszenie decyzji ostatecznej ze względu na interes społeczny lub słuszny interes strony.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. D. wniósł o uchylenie decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia (...) lutego 2000 r., Nr (...). Zarzucił niezapewnienie mu czynnego udziału w rozstrzygnięciu i wadliwe ustalenie faktów. Ponadto, zdaniem skarżącego, w decyzji z dnia (...) września 2007 r. nie odniesiono się do zarzutu wydania decyzji z dnia (...) lutego 2000 r. z naruszeniem przepisów o właściwości oraz zarzutu nieuwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony. W ocenie skarżącego, decyzja ta oraz poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Departamentu Ekonomicznego MON z dnia (...) stycznia 2000 r. zostały wydane z naruszeniem art. 10 i art. 156 § 1 pkt 1-2 oraz art. 7 K.p.a. Skoro Minister Obrony Narodowej nie był i nie jest nadal organem właściwym w sprawie dodatku specjalnego stanowiącego podstawę świadczeń pieniężnych należnych żołnierzowi, to powinien odmówić wszczęcia postępowania i wydania decyzji w sprawie wniosku o skorygowanie zaświadczenia w części dotyczącej dodatku specjalnego.
Jednak gdy wcześniej błędnie uznał, że był organem właściwym to obecnie powinien uchylić skutki błędnych działań – powinien uchylić decyzję z dnia (...) lutego 2000 r. i przekazać sprawę do organu właściwego, a nie dalej działać na szkodę skarżącego. Nadto, według skarżącego nie ustalono prawidłowo stanu faktycznego w zakresie daty zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej i wysokości dodatku specjalnego w ostatnim miesiącu służby. Zaakcentował, że wniosek o sprostowanie nieprawdziwych danych z tym związanych zawartych w zaświadczeniu złożył w dniu 25 października 1999 r. do Dyrektora Departamentu Ekonomicznego MON, zainspirowany wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 1998 r., sygn. akt III RN 26/98.
Decyzją Nr (...), z dnia (...) listopada 2007 r., Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Argumentując jak w pierwszej decyzji z dnia (...) września 2007 r., Minister stwierdził, że skarżący nie wskazał na okoliczności faktyczne i prawne, które stwarzałyby podstawy do uchylenia lub zmiany decyzji w myśl słusznego interesu strony w trybie art. 154 K.p.a. Brak jest również, według organu, podstaw do twierdzenia, że za uchyleniem decyzji ostatecznej Ministra z dnia (...) lutego 2000 r. przemawia interes społeczny. Zauważył, iż interes społeczny, w rozumieniu art. 154 K.p.a., nie może sprowadzać się do naruszania przepisów prawa. Minister dodał, że decyzja będąca przedmiotem wniosku o uchylenie była wielokrotnie badana przez organ oraz sąd administracyjny. Sądy administracyjne nie znajdowały podstaw do uwzględniania wnoszonych skarg na rozstrzygnięcia podejmowane przez organy Ministerstwa Obrony Narodowej.
Organ stwierdził, że podnoszenie przez wnioskodawcę zarzutów wadliwości przedmiotowych decyzji i powoływanie przesłanek stwierdzenia nieważności jest chybione. Przypomniał, że przeprowadził już stosowne postępowanie nadzwyczajne w tym zakresie, czego dowodem jest decyzja Ministra Obrony Narodowej, Nr (...), z dnia (...) listopada 2002 r., odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr (...) z dnia (...) lutego 2000 r.
. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. D. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i uchylenie decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia (...) lutego 2000 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Departamentu Ekonomicznego MON z dnia (...) stycznia 2000 r. Domagał się zobowiązania zaskarżonego organu do nadesłania dokumentów: decyzji o zwolnieniu go z zawodowej służby wojskowej, wyciągu z listy uposażenia wypłaconego mu na ostatnio zajmowanym stanowisku, orzeczenia ustalającego jego niezdolność do zawodowej służby wojskowej oraz przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy i ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a także wytycznych Szefów Departamentu Kadr i Departamentu Finansów z dnia 18 września 1990 r. w sprawie zadań organów kadrowych i finansowych jednostek wojskowych w zakresie załatwiania spraw zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych. Powtórzył zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzuty o naruszeniu zasad postępowania administracyjnego, wadzie powodującej nieważność i wadliwym ustaleniu faktów.
Dodał, że decyzja na którą powołuje się Minister, tj. decyzja z dnia (...) listopada 2002 r. odmawiająca nieważności decyzji z dnia (...) lutego 2000 r. nie istnieje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził jej nieważność wyrokiem z dnia 18 lutego 2004 r., sygn. akt SA 1421/03. Ponownie stwierdził, że w dokumentach wojskowych, w tym w zaświadczeniu finansowym, nieprawdziwie podano: datę zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej (podano 4 marca 1991 r. zamiast 4 lutego 1991 r.) oraz wysokość dodatku specjalnego przysługującego mu na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym (podano kwotę 345.400 zł zamiast 550.000 zł). Wadliwie ustalono, że skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim oraz, że dowódca mógł obniżyć wysokość dodatku w przypadku przebywania żołnierza na zwolnieniu lekarskim. Podniósł, że sądy administracyjne nigdy nie badały decyzji będącej przedmiotem wniosku o uchylenie.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 października 2000 r., sygn. akt SA 841/00, odrzucił skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia (...) lutego 2000 r., uznając, że nie jest właściwy w sprawach należących do właściwości innych sądów, a nie dlatego, że zbadał merytorycznie decyzję.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Skarga została rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Sąd przyjął, że podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 154 § 1 K.p.a., który stanowi, że decyzja ostateczna, na podstawie której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona przez organ, który ją wydał lub organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Celem tego postępowania, jak wywodził Sąd pierwszej instancji, nie jest merytoryczne rozpoznanie sprawy, lecz weryfikacja decyzji pod katem przesłanek wymienionych w tym przepisie. Uchylenie decyzji w tym trybie może dotyczyć zarówno decyzji wadliwych, jak i prawidłowych. Zastosowanie tego przepisu do decyzji wadliwych może nastąpić tylko wtedy, gdy wady decyzji lub postępowania poprzedzającego jej wydanie nie dają podstawy do jej wzruszenia przy zastosowaniu innych przepisów K.p.a. (np. art. 156 § 1 K.p.a.).
Sąd stwierdził, że przedmiot sprawy sprowadza się do skorygowania w dokumencie wojskowym (zaświadczeniu o wysokości uposażenia dla celów emerytalnych) danych dotyczących ustalenia, że przysługujące skarżącemu uposażenie stanowiące podstawę do wyliczenia świadczeń związanych ze zwolnieniem ze służby, należy wyliczać z uposażenia, jakie otrzymał za miesiąc luty 1991 r., a nie jak to uczynił organ, z miesiąca marca 1991 r. Sąd ustalił, że rozkazem personalnym nr (...) z dnia 11 stycznia 1991 r. Szefa Kadr Ministra Obrony Narodowej, skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 4 marca 1991 r. Ostatnie uposażenie zostało wypłacone skarżącemu za marzec 1991 r. Zgodnie z obowiązującym w dniu zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej art. 4 ust.1 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 1983 r. Nr 29, poz.139 ze zm.) oraz obecnie obowiązującym art. 5 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz.66 ze zm.), podstawę wymiaru emerytury stanowi uposażenie należne żołnierzowi zawodowemu w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej.
Zdaniem Sądu, zasadne było zatem stanowisko organu ustalające, że podstawę do wyliczenia dla skarżącego świadczeń związanych z jego zwolnieniem ze służby wojskowej, stanowiło uposażenia jakie otrzymał za ostatni miesiąc pełnienia służby, tj. za marzec 1991 r. Brak jest więc, w ocenie Sądu pierwszej instancji, podstaw do twierdzenia, że za uchyleniem ostatecznej decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia (...) lutego 2000 r., nr (...), przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. W rozumieniu art. 154 K.p.a., interes społeczny lub słuszny interes strony nie może sprowadzać się do naruszenia przepisów prawa, skoro warunkiem wzruszenia decyzji w tym trybie jest stwierdzenie, że stan prawny powstały wskutek uchylenia decyzji będzie zgodny z prawem.
W skardze kasacyjnej J. D. zaskarżył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
- I. naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie:
- - § 180 ust.1 i § 205 ust.1 oraz § 211 ust.1 zarządzenia nr (...) Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 września 1970 r. w sprawie przebiegu służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dziennik Rozkazów MON z 1982 r., poz.69), polegające na błędnym przyjęciu, iż ostatnim miesiącem pełnienia zawodowej służby wojskowej przez skarżącego był miesiąc marzec 1991 r., podczas, gdy był to luty 1991 r.
- II. naruszenie przepisów prawa procesowego polegające na:
- - utrzymaniu w mocy decyzji wydanej przy niewłaściwym zastosowaniu art. 77 § 1 K.p.a., polegającym na zaniechaniu wyczerpującego zbadania rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz art. 107 § 3 K.p.a., polegającym na braku wskazania w uzasadnieniu faktów, które zostały uznane za udowodnione, dowodów na których oparto rozstrzygnięcie oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej.
- - obrazie art. 135 P.p.s.a. poprzez utrzymanie przez WSA w Warszawie stanu sprzecznego z prawem, skutkującego naruszeniem konstytucyjnej zasady równości, równego traktowania skarżącego i zaufania do Państwa, polegające na utrzymaniu w obiegu prawnym zaskarżonej decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia (...) lutego 2000 r., nr (...), która to decyzja odmawia skarżącemu skorygowania, odbiegającego od stanu faktycznego, zaświadczenia o wysokości uposażenia i innych należności dla celów zaopatrzenia emerytalnego, stanowiącego podstawę do wyliczenia świadczeń związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej.
- - obrazie art. 2, 7, 32 pkt 1, 45 pkt 1 Konstytucji RP i art. 6 Europejskiej Konwencji Prawa Człowieka, polegające na przewlekłym, stronniczym i niesprawiedliwym rozpatrzeniu sprawy przez organ.
W uzasadnieniu skarżący zaakcentował, że w dniu 4 lutego 1991 r. doręczono mu rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby wojskowej. Był to zatem ostatni dzień, w którym pełnił służbę wojskową. Miesiąc luty był ostatnim miesiącem, w którym otrzymał wynagrodzenie z tytułu służby. W kolejnych dwunastu miesiącach również otrzymywał wynagrodzenie, ale było ono wypłacane z tytułu art. 18 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy. Rozkaz z dnia 11 stycznia 1991 r. zawierał oczywistą omyłkę w zakresie w jakim przenosił skarżącego do rezerwy, zamiast w stan spoczynku. Niewłaściwa zaś interpretacja w zakresie przejścia w stan spoczynku, a nie do rezerwy stała się podstawą do błędnego uznania daty zakończenia służby wojskowej. Zgodnie z § 211 Zarządzenia Ministra Obrony Narodowej nr (...) z dnia 9 września 1970 r. w sprawie przebiegu służby wojskowej żołnierzy zawodowych, dniem zwolnienia żołnierza ze służby jest dzień wręczenia skierowania do wojskowej komisji uzupełnień, chyba że osoba nie jest przenoszona do rezerwy.
Skarżący dalej argumentował, że kwestionuje ten zapis w zaświadczeniu, który dotyczy ostatniego miesiąca pełnienia służby. W tym zakresie Sąd nie dokonał stosownych ustaleń, opierając się jedynie na informacjach przedstawionych przez Ministerstwo Obrony Narodowej. Dodał, iż w dniu 11 stycznia 1991 r. Rozkazem Personalnym nr (...) Szefa Departamentu Kadr MON zwolniono ze służby kilkudziesięciu żołnierzy. Wielu z nich otrzymuje świadczenie emerytalne na podstawie ostatniego miesiąca pełnienia służby, który u jednych określono jako styczeń, a u kolejnych jako luty 1991 r. Okoliczność, iż przez tyle lat skarżący pobiera niższe świadczenie stanowi, w ocenie skarżącego, naruszenie konstytucyjnej zasady równości i równego traktowania. Minister od wielu lat brnie w utrzymaniu krzywdzącego skarżącego i niezgodnego z faktami stanu prawnego, nie chcąc przyznać się do błędu popełnionego przez resort przed laty.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 189 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), jeżeli skarga ulegała odrzuceniu albo istniały podstawy do umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę lub umarza postępowanie.
Jedna z sytuacji przewidzianych w art. 189 P.p.s.a. zachodzi w niniejszej sprawie. W ocenie składu orzekającego, skarga ulegała odrzuceniu. Zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzja Ministra Obrony Narodowej Nr (...), z dnia (...) listopada 2007 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Ministra z dnia (...) września 2007 r., wydane w trybie art. 154 § 1 i 2 K.p.a., odnosiły się do rozstrzygnięć podjętych w sprawie wysokości świadczeń pieniężnych z tytułu zaopatrzenia emerytalnego żołnierza zawodowego. Taki charakter decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia (...) lutego 2000 r., Nr (...) oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Departamentu Ekonomicznego MON z dnia (...) stycznia 2000 r. został przesądzony postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2000 r., sygn. akt II SA 841/00 oraz wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2004 r., sygn. akt II SA 1421/03.
W pierwszym przypadku Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 19 pkt 1 ustawy o NSA, odrzucił skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia (...) lutego 2000 r., Nr (...), uznając, że na mocy art. 31 ust.1 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 10, poz.36 ze zm.), od decyzji przysługiwało odwołanie do sądu powszechnego. W drugim przypadku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpatrując skargę na decyzje wydane w trybie nadzorczym wobec rozstrzygnięcia Ministra Obrony Narodowej z dnia (...) lutego 2000 r. i poprzedzającego rozstrzygnięcia Dyrektora Departamentu Ekonomicznego MON, także przyjął, że były to akty z zakresu zaopatrzenia emerytalnego żołnierza zawodowego.
Z przywołanych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie wynika skutek w postaci powagi rzeczy osądzonej. W myśl art. 171 P.p.s.a., wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Postanowienie o odrzuceniu skargi nie jest wyrokiem. Przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej wyrokiem WSA w Warszawie była decyzja wydana w trybie o stwierdzenie nieważności decyzji, a nie decyzja wydana w postępowaniu zwykłym. Jednak ocena obu Sądów o ubezpieczeniowym charakterze decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia (...) lutego 2000 r. jest wiążąca. Zgodnie z art. 170 P.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 P.p.s.a., w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu.
Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (por. wyrok SN z dnia 12 lipca 2002 r., sygn. akt V CKN 1110/00, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 74492; wyrok NSA z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 152/07, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 468722).
Postępowanie w sprawach ustalania prawa do zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych regulują przepisy działu IV ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz.66 ze zm.). Zgodnie z art. 31 ust.1 tej ustawy, prawo do zaopatrzenia emerytalnego i wysokość świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia ustala w drodze decyzji wojskowy organ emerytalny. W myśl zaś art. 31 ust.4, od decyzji, o której mowa w ust.1, przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu, według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.
W związku z tym, że decyzja Ministra z dnia (...) września 2007 r., odmawiająca uchylenia decyzji z dnia (...) lutego 2000 r. podjęta została w trybie art. 154 § 1 i 2 K.p.a., odnotować trzeba wejście w życie, z dniem 30 lipca 2005 r., przepisu art. 32 ust.2 ustawy, dodanego na mocy art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 6 maja 2005 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 130, poz.1085). Przepis art. 32 ust.2 stanowi, że decyzje ostateczne, od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu, mogą być z urzędu przez właściwy wojskowy organ emerytalny zmienione, uchylone lub unieważnione, na zasadach określonych w przepisach K.p.a. Skoro więc po dniu 30 lipca 2005 r. Minister wydał, wobec decyzji opartej o art. 31 ust.1, decyzję na podstawie art. 154 K.p.a., to rozstrzygnięcie należy zakwalifikować do orzeczeń przewidzianych w art. 32 ust.2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin.
Kwalifikacja ta jest niezależna od istnienia, w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącego z dnia 25 października 1999 r., podstaw do wyboru przez organ trybu określonego w art. 154 K.p.a. Zaistnienie przesłanek do rozstrzygania w tym trybie, tak jak badanie zasadności rozstrzygnięcia, może być oceniane dopiero w trybie weryfikacji takiej decyzji.
Kwestią następną jest zaskarżanie decyzji podjętych w trybie art. 32 ust.2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, w tym także decyzji w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 154 K.p.a. Zagadnienie to było przedmiotem kontrowersji w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. uchwała SN z dnia 7 kwietnia 2010 r., sygn. akt II UZP 3/10, OSNP 2010/17-18/217; postanowienie NSA z dnia 20 listopada 2007 r., sygn. akt I OSK 279/07, ONSA i wsa 2008/6/94). Skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, według którego od decyzji wydanej na podstawie art. 32 ust.2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin przysługuje odwołanie do sądu powszechnego. Rozstrzygnięcie w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej, wydane na podstawie art. 32 ust.2 dotyczy prawa do zaopatrzenia emerytalnego w sprawie z zakresu ubezpieczenia społecznego.
W myśl zaś art. 31 ust.4 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, od decyzji przedmiocie prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczenia przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu, według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Pogląd ten umacnia brzmienie art. 180 § 1 i art. 181 K.p.a. Przepis art. 180 § 1 K.p.a. stanowi, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy kodeksu, chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń społecznych ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach. Jakkolwiek więc sprawa dotycząca prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości emerytury żołnierza zawodowego jest załatwiana w drodze decyzji wojskowego organu emerytalnego (art. 31 ust.1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin), to zgodnie z art. 181 K.p.a., do postępowania przed organami odwoławczymi stosuje się odpowiednio przepis art. 180 § 1. Odesłanie to, w powiązaniu z art. 31 ust.4 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin oznacza, że w postępowaniu odwoławczym stosuje się zasady odmienne od tych, na jakich opiera się ogólne postępowanie administracyjne.
Są to zasady określone w art. 31 ust.4 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin. Warto podkreślić, że pogląd o odwołaniu do sądu powszechnego od decyzji w sprawach emerytalnych, podejmowanych w trybach nadzwyczajnych, znalazł akceptację w uchwale składu siedmiu sędziów SN z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt I UZP 3/10. Pamiętając o wspomnianej wyżej różnicy poglądów Sądu Najwyższego i Naczelnego Sadu Administracyjnego w omawianej materii, zwrócić należy uwagę, że uchwale z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt I UZP 3/10, Sąd Najwyższy nadał moc zasady prawnej. Stabilność tak sformułowanego stanowiska składu siedmiu sędziów SN w orzecznictwie Sądu Najwyższego, a w konsekwencji także sądów powszechnych jest zaś zapewniona w granicach normy art. 62 § 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 240, poz.2052 ze zm.).
W rezultacie przyjąć trzeba, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi na decyzję wydaną w trybie art. 32 ust.2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin. W takiej sytuacji Sąd pierwszej instancji powinien, na mocy art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., odrzucić skargę. Zauważyć trzeba, iż nie zachodziła, w odniesieniu do zaskarżonej do sądu decyzji, hipoteza z art. 58 § 4 P.p.s.a. Postanowieniem z dnia 25 lipca 2008 r., sygn. akt XIV U 1628/08, Sąd Okręgowy w Warszawie uznał się niewłaściwym w sprawie odwołania od decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia (...) lutego 2000 r., a nie w sprawie decyzji Ministra wydanej w trybie art. 154 K.p.a. w związku z art. 32 ust.2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, będącej przedmiotem niniejszego postępowania.
Zgodnie z art. 189 P.p.s.a., jeżeli skarga ulegała odrzuceniu, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę. W odniesieniu do przesłanki odrzucenia określonej w art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., nie ma sporów co tego, że orzeczenie NSA jest niezależne od podniesienia tej kwestii w podstawie skargi kasacyjnej (patrz: uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/99, ONSA i wsa 2010/3/40; Jan Paweł Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", LexisNexis 2008, s. 487-488; Hanna Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", LexisNexis 2011, s. 879; B. Gruszczyński [w:] B. Dauter, B. Gruszyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", LEX 2011, s. 589).
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 203 pkt 1 P.p.s.a.