Uzasadnienie
Skarżący M. K. pismem z dnia 26 maja 2003 r. złożył do Prezydenta Miasta [...] wniosek o umożliwienie mu bezprzetargowego nabycia nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...]. Prezydent Miasta [...] udzielił skarżącemu pisemnej odpowiedzi informującej o braku podstaw do uwzględnienia wniosku. Skarżący zażądał wówczas od Prezydenta Miasta [...] wydania decyzji administracyjnej. Prezydent Miasta [...] ponownie pismem poinformował M. K., że sprawa ma charakter cywilnoprawny, gdyż sprzedaż nieruchomości następuje w drodze umowy w formie aktu notarialnego, a nie w drodze decyzji administracyjnej i odmówił wydania decyzji.
M. K. wniósł w trybie art. 37 K.p.a. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku pismem z dnia 21 grudnia 2005 r. zażalenie na niezałatwienie przez organ I instancji sprawy decyzją w terminie określonym w art. 35 K.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...], nr [...] odmówiło wyznaczenia terminu organowi I instancji do załatwienia sprawy. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że przedmiotowa sprawa ma charakter cywilnoprawny i nie podlega załatwieniu w trybie administracyjnoprawnym.
Skargę na to postanowienie do sądu administracyjnego wniósł M. K. domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Nie kwestionując tego, że bezprzetargowe nabycie nieruchomości następuje w drodze umowy cywilnoprawnej wskazał, że organ administracji powinien decyzją, w sposób władczy rozstrzygnąć czy zachodzą przesłanki do zastosowania trybu bezprzetargowego nabycia nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o odrzucenie skargi ze względu na to, że na postanowienie wydane w trybie art. 37 K.p.a. nie służy zażalenie wobec czego niedopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego. Skarżącemu służy natomiast samoistna skarga na bezczynność organu administracji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucając skargę zważył, iż zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargi na bezczynność mogą być wnoszone w sprawach wskazanych w pkt 1-4 tego przepisu. Wg przepisu art. 52 tej ustawy skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, a przez ich wyczerpanie należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Takim środkiem zaskarżenia jest zażalenie o jaki mowa w art. 37 K.p.a.
Po wyczerpaniu tego trybu zażaleniowego strona może wnieść skargę do sądu administracyjnego na bezczynność organu. Natomiast postanowienie przewidziane w art. 37 § 2 K.p.a. (bez względu na sposób rozstrzygnięcia) nie należy do aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.s.a., gdyż nie jest to postanowienie na które służy zażalenie, kończące sprawę czy orzekające o istocie sprawy. To zaś oznacza, że postanowienie takie nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 marca 2006 r. M. K. złożył skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Pełnomocnik skarżącego zaskarżonemu postanowieniu zarzucił na mocy art. 174 pkt 2 p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 52 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.s.a. poprzez bezpodstawne odrzucenie skargi na bezczynność organu jako niedopuszczalnej.
Jak podniesiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w niniejszej sprawie skarżący domaga się wydania decyzji w trybie art. 37 ust. 1 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a wobec bezczynności właściwego organu gminy dąży do wymuszenia nakazanego prawem zachowania organu w drodze skargi przed sądem administracyjnym. Odmowa wyznaczenia terminu do dokonania czynności przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 37 § 2 k.p.a. stanowi niewątpliwie rozstrzygnięcie inne niż wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-3. Niemniej dotyczy ono działania administracji publicznej w zakresie uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Zdaniem skarżącego, należy uznać, iż postanowienie wydane w trybie art. 37 § 2 k.p.a. jest więc innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień przyznanych na mocy ustawy w rozumieniu przepisu art. 3 § 2 pkt 4 p.s.a., zatem na mocy art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 52 p.s.a. przysługuje od niego skarga do sądu administracyjnego. W konsekwencji nie sposób uznać skargi skarżącego za niedopuszczalną, a jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.s.a. należy uznać za bezzasadne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędna wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego – uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na to, że skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym jest obwarowana przymusem adwokacko – radcowskim (art. 175 § 1 –3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.
Skarga kasacyjna wniesiona w przedmiotowej sprawie przez pełnomocnika M. K. powyższe wymogi przewidziane dla tego rodzaju środka zaskarżenia spełnia. Skarga ta oparta została o zarzut wskazany w art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. naruszenia przepisów postępowania - art. 52 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.
Tak postawiony zarzut skargi kasacyjnej należy uznać za niezasadny.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 w/w ustawy - kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na m.in. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Jedynie postanowienia wymienione w tym przepisie są zaskarżalne i podlegają kontroli sądu administracyjnego.
Należy uznać za słuszne stanowisko wyrażone w uzasadnieniu postanowienia Sądu I instancji, iż przedmiotowe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] nie należy do kategorii postanowień wymienionych w powyższym przepisie, jest zatem niezaskarżalne.
W kwestii tej Naczelny Sąd Administracyjny w przeszłości już się wypowiedział. W postanowieniu z dnia 13 marca 2001 r. (sygn. akt I SAB 246/00) orzekł bowiem, iż postanowienie wydane w ramach art. 37 § 2 k.p.a. nie jest postanowieniem kończącym postępowanie, nie rozstrzyga sprawy co do istoty, nie służy też na nie zażalenie. Sąd stwierdził również, iż nie jest to inny akt lub czynność organu dotycząca przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Jak wynika zatem z tego orzeczenia postanowienia tego rodzaju są niezaskarżalne do sądu administracyjnego i taki pogląd należy uznać za słuszny.
Co prawda orzeczenie powyższe zostało wydane pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, jednak ze względu na analogiczność uregulowania tej kwestii w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi - należy przyjąć, iż jest ono nadal w pełni aktualne.
Zatem jeżeli, zgodnie z tym co zostało wyżej stwierdzone, skarga na postanowienie wydane w ramach art. 37 § 2 k.p.a. jest niedopuszczalna to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawidłowo zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 marca 2006 r. odrzucił skargę M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku wydane na podstawie art. 37 k.p.a. w przedmiocie odmowy wyznaczenia organowi I instancji terminu do załatwienia sprawy z wniosku o bezprzetargowe nabycie nieruchomości.
Na marginesie należy także dodać, iż skarżący mógł, choć z tego uprawnienia nie skorzystał, złożyć skargę na bezczynność Prezydenta Miasta [...].
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił skargę kasacyjną oddalić.