Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1731/12, oddalił skargę M.J. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 14 sierpnia 2012 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa do uposażenia.
Rektor - Komendant Wyższej Szkoły [...], rozkazem z dnia 30 sierpnia 2010 r., zwolnił M.J. z czynnej służby wojskowej – służby kandydackiej w Wyższej Szkole [...] w [...], z uwagi na ustalenie przez wojskową komisję lekarską niezdolności do zawodowej służby wojskowej.
Minister Obrony Narodowej, po rozpatrzeniu odwołania M.J., decyzją z dnia 13 stycznia 2011 r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi M.J., wyrokiem z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2573/11, uchylił orzeczenie Wojskowej Komisji Lekarskiej [...] z dnia 19 lipca 2010 r. oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Wojskowej Komisji [...] z dnia 3 grudnia 2009 r. Wyrok stał się prawomocny od dnia 30 marca 2012 r.
Rektor - Komendant Wyższej Szkoły [...], po rozpatrzeniu wniosku M.J., decyzją z dnia 11 czerwca 2012 r., odmówił M.J. prawa do uposażenia za okres od dnia 1 października 2010 r. do dnia 13 stycznia 2011 r.
Minister Obrony Narodowej, po rozpoznaniu odwołania M.J., decyzją z dnia 14 sierpnia 2012 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi M.J., uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Wskazano, że rozkaz z dnia 30 sierpnia 2010 r. o zwolnieniu z czynnej służby wojskowej – służby kandydackiej, jest ostateczny. Natomiast z dniem 16 września 2010 r. M.J. został przeniesiony do rezerwy. Podkreślono, że organ prawidłowo ocenił, iż ostatnie uposażenie przysługiwało mu do dnia 30 września 2010 r., tj. do ostatniego dnia miesiąca w którym pełnił służbę wojskową. Tym samym w okresie od dnia 1 października 2010 r. do dnia 13 stycznia 2011 r., prawo do uposażenia nie przysługiwało. Zauważono też, że organ, prowadząc postępowanie, przestrzegał podstawowych reguł postępowania administracyjnego, zebrał całość materiału dowodowego, na podstawie którego ustalił stan faktyczny w sprawie i ocenił, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, czy M.J. spełnia przesłanki do przyznaniu mu żądanego uposażenia. Została także zachowana dwuinstancyjność postępowania, ponieważ sprawa była dwukrotnie rozpoznawana przez właściwe organy wojskowe, które odnosiły się do wszystkich stawianych zarzutów.
Skargę kasacyjną wniósł M.J., żądając stwierdzenia nieważności postępowania lub uchylenia wyroku WSA w Warszawie i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów. Zarzucono naruszenie:
- • art. 183 § 2 pkt 4 w zw. z art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a., ponieważ w sprawie brał udział s. WSA Sławomir Antoniuk, który wydał w sprawie M.J. postanowienie z dnia z 30 czerwca 2011 r., sygn. akt. II SA/WA 1313/11;
- • art. 174 § 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych, poprzez naruszenie art. 5-8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a., ponieważ nie uwzględniono części dowodów oraz nie wskazano żadnej konkretnej przesłanki uzasadniającej podjęcie określonego rozstrzygnięcia;
- • art. 15 w zw. z art. 130 § 1 K.p.a., ponieważ wykonano decyzję podlegającą z mocy prawa wstrzymaniu;
- • art. 15 K.p.a., ponieważ organ działał wbrew prawu. Nie zastosowano w sprawie w art. 78 Konstytucji RP, art. 13 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r. nr 61, poz. 284), art. 2 ust. 3 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz.U. z 1977 r. nr 38, poz. 167). Ponadto Sąd I instancji nie zauważył, że w sprawie nie została zachowana dwuinstancyjność postępowania, ponieważ, pomimo wniesienia odwołania, nie wypłacono uposażenia za okres od dnia 1 września 2010 r. do dnia 13 stycznia 2011 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zaważył co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.; dalej: P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną, związany jest jej granicami. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi, a więc NSA rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach.
Uznać należy, że zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a. poprzez udział w rozpatrywaniu sprawy przez Sędziego WSA Sławomira Antoniuka jest chybiony. Przypomnieć należy, że – zgodnie z uzasadnieniem do projektu ustawy z dnia 23 października 2009 o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U Nr 221 poz. 1736) – celem przyjęcia art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a. było, aby sędzia, który badał legalność decyzji administracyjnej w konkretnej sprawie, nie orzekał przy badaniu legalności decyzji wydanej w tej sprawie w trybie nadzwyczajnym, a także przy badaniu legalności decyzji wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy po uchyleniu decyzji przez sąd administracyjny.
Ponadto powołany art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a. odnosi się do tożsamości przedmiotu sprawy sądowoadministracyjnej, którego dotyczy wcześniejsze orzeczenie (por. Uzasadnienie do projektu ustawy o zmianie ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Druk sejmowy Nr 2251. Sejm VI Kadencji, opublikowany w LEX oraz postanowienie NSA z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt II OSK 243/09). Dla ustalenia zakresu wyłączenia kluczowe jest więc pojęcie "sprawy" w jej znaczeniu materialnym. W doktrynie wskazuje się, że na "sprawę administracyjną" w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, a zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy (B. Adamiak, glosa do wyroku NSA z dnia 23 stycznia 1998 r., I SA/Gd 654/96, OSP 1999, z. 1, s. 51). Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu, będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej.
Dla ustalenia tożsamości sprawy niezbędne jest zatem wystąpienie łącznie dwóch elementów: wydane rozstrzygnięcia powinny dotyczyć tego samego podmiotu oraz identycznego przedmiotu, stanu faktycznego i podstawy prawnej (por. uchwała NSA z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt FPS 12/99, wyroki NSA: z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1865/10, z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 755/10 oraz postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 1513/11). W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości tożsamość elementów podmiotowych, ponieważ sprawy II SA/Wa 1731/12 i II SA/Wa 1313/11 dotyczyły tego samego skarżącego. Obie sprawy dotyczyły jednak innego przedmiotu. Sprawa II SA/Wa 1313/11 dotyczyła odwołania M.J. z zajęć dydaktycznych w szkole wojskowej, gdzie podstawą prawną rozkazu były przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2010 r. nr 90, poz. 593, ze zm.).
Natomiast sprawa II SA/Wa 1731/12 dotyczyła kwestii uposażenia, a podstawą prawną były przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1211). Tym samym uznać trzeba, że istniejący pomiędzy tymi sprawami związek, jest niewystarczający do uznania, iż wystąpiła przesłanka wymieniona w art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a. Nie zaistniała bowiem tożsamość spraw pod względem przedmiotowym.
Za niezasadne uznać również należy pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej.
Przypomnieć na wstępie należy, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Wskazać zatem należy konkretne przepisy prawa, którym – zdaniem skarżącego – uchybił sąd oraz uzasadnić swoje zarzuty. Uzasadniając zarzuty naruszenia prawa procesowego wykazać należy, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymaganiom uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.
Wskazać ponadto należy, że ustawodawca nie przypadkowo wprowadził w art. 175 § 1 P.p.s.a. przymus adwokacko-radcowski przy sporządzaniu skargi. Celem takiego rozwiązania jest "zagwarantowanie skardze kasacyjnej odpowiedniego poziomu merytorycznego i formalnego, a w konsekwencji zapewnienie stronie ochrony" (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszaw 2006, s. 376). Skarga kasacyjna powinna być sformułowana przez profesjonalnego pełnomocnika w sposób jasny, tak aby NSA nie musiał domyślać się jakie podniesiono w niej zarzuty. Jeśli zatem w skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty w taki sposób, że nie można zrozumieć na czym one polegają, sąd kasacyjny nie może ich rozpoznać.
Skarga kasacyjna wniesiona przez M.J. nie odpowiada tak postawionym wymaganiom. Przede wszystkim skarżący nie wskazał art. 174 pkt 1 lub pkt 2 P.p.s.a., który określa podstawy skargi kasacyjnej, który to przepis jest niezbędny dla ustalenia zakresu skargi kasacyjnej. Zamiast tego zarzucono naruszenie "174 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych". Podkreślić należy, że taki przepis nie istnieje. Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) zawiera tylko 50 artykułów, ponadto nie ma ona charakteru procesowego, ale określa organizację sądów administracyjnych oraz przesłanki, jakie powinni spełniać kandydaci na sędziów w sądach administracyjnych. Tym samym uznać należy, że tak sformułowany zarzut skargi kasacyjnej nie pozwala na ocenę przez Naczelny Sąd Administracyjny ewentualnych błędów popełnionych przez Sąd I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.