Postanowienie NSA z 8 lutego 2006 r., I OSK 86/06

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 8 lutego 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej

Sprawa

sprawy ze skargi kasacyjnej B. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 1489/05 w przedmiocie odrzucenia skargi B. Z. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...], nr [...] w przedmiocie rozwiązania stosunku pracy z kuratorem zawodowym postanawia oddalić skargę kasacyjną

Skład

Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka przewodniczący, sprawozdawca

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 4 października 2005 r. odrzucił skargę B. Z. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] w przedmiocie rozwiązania stosunku pracy z kuratorem zawodowym. Uzasadniając odrzucenie skargi Sąd wskazał, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi, między tymi organami, a organami administracji rządowej. Ponadto Sąd wskazuje na treść art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – o kuratorach zawodowych, w brzmieniu ustalonym w art. 77 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.), zgodnie z którym rozstrzyganie spraw w przedmiocie rozwiązania stosunku mianowania kuratora zawodowego wyłączone zostały z kognicji sądów administracyjnych i poddane zostały właściwości sądów pracy.

W dniu 19 grudnia 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynęła skarga kasacyjna B. Z. od postanowienia z dnia 4 października 2005 r. w przedmiocie odrzucenia skargi. Skarżący podnosi zarzut naruszenia przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – a mianowicie przepisu art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 30 ust. 1 ustawy – o kuratorach sądowych, poprzez uznanie, że sprawa wywołana skargą B. Z. nie podlega kognicji sądów administracyjnych i w konsekwencji odrzucenie skargi w sytuacji, kiedy z mocy powołanego wyżej przepisu art. 30 ust. 1 ustawy – o kuratorach sądowych – sprawy związane z wypowiedzeniem bądź rozwiązaniem stosunku pracy z kuratorem zawodowym rozstrzygane są w postępowaniu administracyjnym z wyłączeniem właściwości sądów powszechnych (sądów pracy). Strona odwołując się do wykładni językowej powołanego przepisu podnosi, że regulacja ta stanowi, iż od decyzji w sprawie wypowiedzenia lub rozwiązania stosunku pracy z kuratorem zawodowym, kurator może wnieść odwołanie do Ministra Sprawiedliwości. Skoro tak, to redakcja tego przepisu nie upoważnia do przyjęcia, że sprawy z tej kategorii należą do właściwości sądów powszechnych. Ust. 3 art. 30 ustawy – o kuratorach sądowych, nakazuje jedynie, aby w sprawach o roszczenia ze stosunku pracy stosowane były przepisy kodeksu pracy. Jak wywodzi strona, przepis ten nie bezpośrednio, ale w sposób dorozumiany nakazał, aby sprawy dotyczące kuratorów sądowych, ale mające charakter roszczeniowy – poddać kognicji sądów pracy. Do spraw tych strona zalicza w szczególności sprawy dotyczące zasądzenia wynagrodzenia czy też udzielenia urlopu wypoczynkowego. Skarżący jednocześnie wywodzi, że tak doniosłe zdarzenia jak wypowiedzenie czy rozwiązanie stosunku pracy z kuratorem ustawodawca poddał kontroli na szczeblu administracyjnym, skoro uznał, że kurator od tych właśnie decyzji może wnieść odwołanie. Konsekwencją, zaś przeniesienia sprawy o zasadność wypowiedzenia czy rozwiązania stosunku pracy na drogę postępowania administracyjnego jest otwarcie drogi kontroli legalności tych decyzji. Zdaniem strony, gdyby ustawodawca wykluczył kognicję sądów administracyjnych to wykreśliłby w ogóle treść ust. 1 art. 30 ustawy – o kuratorach sądowych, przesądzając tym samym o właściwości sądów powszechnych. Podnoszone jest także, iż zarówno rozstrzygnięcie Prezesa Sądu Okręgowego w Zielonej Górze jak i rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości są decyzjami administracyjnymi. Zgodnie zaś z zasadą racjonalnego ustawodawcy sformułowanie "decyzja" nie zostało użyte przypadkowo, a jeżeli tak to jej formę regulują przepisy kpa (art. 104 i n.). W konsekwencji w myśl art. 3 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – kognicja sądu administracyjnego nie jest w tej sprawie wyłączona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Przedmiotem niniejszej sprawy jest ustalenie czy rozpatrzenie skargi na decyzję Ministra Sprawiedliwości, wskazanej w art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – o kuratorach sądowych (Dz.U. nr 98, poz. 1071 ze zm.) w przedmiocie wypowiedzenia lub rozwiązania stosunku pracy z kuratorem zawodowym, przeniesienia na inne stanowisko bądź zawieszenia w pełnieniu obowiązków podlega kognicji sądów administracyjnych.

Zgodnie z art. 30 ust. 2 powołanej ustawy, w jej pierwotnym brzmieniu, od decyzji Ministra Sprawiedliwości, w sprawach wyżej wskazanych, kuratorowi przysługiwała skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ust. 3 powołanego artykułu stanowił zaś, że w sprawach o roszczenia ze stosunku pracy niewymienionych w ust. 1 stosuje się przepisy Kodeksu pracy. Powyższa regulacja w sposób jednoznaczny określała zakres kognicji sądów administracyjnych oraz sądów powszechnych w sprawach dotyczących stosunku pracy kuratorów sądowych.

Na mocy art. 77 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271 ze zm.), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2004 r., został skreślony ust. 2 art. 30 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – o kuratorach sądowych. Jednocześnie doszło do zmiany ust. 3 art. 30 powyższej ustawy w ten sposób, że zakres zastosowania kodeksu pracy został rozszerzony na wszelkie roszczenia kuratorów sądowych wynikające ze stosunku pracy. Wskazana nowelizacja ustawy - o kuratorach sądowych, wyłączyła właściwość sądów administracyjnych w sprawach dotyczących roszczeń kuratorów z tytułu stosunku pracy.

Jako chybiony należy uznać zarzut skargi kasacyjnej opierający się na twierdzeniu, że wobec faktu, iż kuratorowi sądowemu przysługuje odwołanie od decyzji Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozwiązania z nim stosunku pracy (art. 30 ust. 1 ustawy – o kuratorach sądowych) i tym samym inicjowana jest kontrola tej decyzji na szczeblu administracyjnym to warunkuje to właściwość sądów administracyjnych. Sam fakt, iż zaskarżone rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości posiada walor decyzji administracyjnej, co zresztą literalnie wynika z treści art. 30 ust.1 ustawy – o kuratorach sądowych, nie oznacza wyłączenia właściwości sądów powszechnych. Powoływany przez stronę art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi ogólną zasadę w myśl, której kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Regulacja ta nie ma charakteru bezwzględnego i ustawy szczególne mogą wyłączyć jej stosowanie co do określonych kategorii decyzji administracyjnych dopuszczając w drodze wyjątku właściwość sądów powszechnych w zakresie kontroli ich legalności. Taką konstrukcja kontroli decyzji administracyjnej została w szczególności przewidziana w art. 78 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. – o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz.U. z 2003 r. nr 86, poz. 804) oraz w art. 47928- 47935 kodeksu postępowania cywilnego od decyzji i postanowień wydawanych przez Prezesa Urzędu Konkurencji i Konsumentów, a także w omawianym art. 30 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – o kuratorach sądowych (Dz.U. nr 98, poz. 1071 i nr 154, poz. 1787 ze zm.).

Ponadto należy podkreślić, że treść art. 30 ust. 3 ustawy – o kuratorach sądowych, zgodnie z którym w sprawach o roszczenia ze stosunku pracy stosuje się przepisy kodeksu pracy. Na mocy art. 262 § 1 kodeksu pracy (tj. Dz.U z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.), spory o roszczenia ze stosunku pracy rozstrzygają: 1) sądy pracy – stanowiące odrębne jednostki organizacyjne sądów rejonowych oraz 2) sądy pracy i ubezpieczeń społecznych – stanowiące odrębne jednostki sądów wojewódzkich (obecnie sądów okręgowych), zwane sądami pracy. Na mocy § 2 cytowanego artykułu nie podlegają właściwości sądów pracy dotyczące: 1) ustanawiania nowych warunków pracy i płacy, 2) stosowania norm pracy, 3) pomieszczeń w hotelach pracowniczych. Z powyższej regulacji wynika w sposób bezsporny, iż spory dotyczące stosunku pracy co do, których ustawodawca odsyła do przepisów kodeksu pracy podlegają kognicji sądów powszechnych, chyba że ustawa szczególna stanowi inaczej. W ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. - o kuratorach sądowych brak szczególnych regulacji w tej materii.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił jak w sentencji.