Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2008 r. odrzucił skargę M. G. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 27 listopada 2003 r., sygn. akt SA/Bk 753/03 oddalającym skargę M. G., T. G., S. G. i J. G. na decyzję Wojewody P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że podstawą złożenia skargi o wznowienie postępowania sądowego stanowił art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), w myśl którego, można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych i środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W ocenie skarżącego, okolicznością taką był wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2007r., sygn. akt II SA/Wa 1345/07, zawierający odmienne rozstrzygnięcie od tego, jakie zajął Sąd wydając zaskarżony wyrok. W związku z takim stanowiskiem skarżącego Sąd stwierdził, że z powołanego przepisu wynika, iż podstawą wznowienia postępowania mogą być tylko takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które istniały już przed zakończeniem sprawy, a strona nie mogła jedynie z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu, gdyż nie były jej znane. Zdaniem Sądu okoliczności faktyczne i środki dowodowe powstałe po uprawomocnieniu wyroku nie stanowią prawnej podstawy wznowienia, o jakiej mowa w art. 273 § 2 P.p.s.a. Jednocześnie podkreślił, że interpretacja przepisów nie jest okolicznością faktyczna ani środkiem dowodowym.
W ocenie Sądu, powołany przez skarżącego wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie został wydany w dniu 22 listopada 2007 r., a zatem już po uprawomocnieniu się wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 27 listopada 2003 r., którego dotyczy skarga o wznowienie postępowania, stąd też nie mógł stanowić podstawy do wznowienia postępowania. W postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania nie są rozpoznawane zarzuty poza zakresem ustawowych podstaw wznowienia, ograniczone jedynie do braku aprobaty wydanego w poprzedniej sprawie rozstrzygnięcia. Poza tym skarga o wznowienie postępowania nie jest dopuszczalna na podstawie zarzutu sprzeczności orzecznictwa z innymi wyrokami wydanymi w podobnych sprawach. W konsekwencji Sąd na podstawie art. 280 § 1 P.p.s.a. odrzucił skargę o wznowienie postępowania, wobec braku ustawowej podstawy wznowienia postępowania.
Powyższe postanowienie w całości skarżący zaskarżył skargą kasacyjną skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jako podstawę kasacyjną wskazał:
- naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.) przez błędną wykładnię art. 145 § 1 pkt 1 lit a, b, c, i pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 271 pkt 2 P.p.s.a. w zbiegu z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz.U. Nr 27, poz. 182 ze zm.) polegającą na przyjęciu, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Białymstoku z dnia 27 listopada 2003 r., sygn. akt SA/Bk 753/03 nie narusza przepisów prawa;
- naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 i 7 K.p.a. w związku z art. 156 § 1 K.p.a. i art. 7 K.p.a. oraz art. 273 § 2 P.p.s.a. przez przyjęcie, że żądanie skargi o wznowienie postępowania zostało oparte na zarzucie sprzeczności orzecznictwa z innymi wyrokami wydanymi w podobnych spawach.
Skarżący zarzucił także naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), w szczególności zarzucił naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit a,b, c, i pkt 2 P.p.s.a. przez ich niezastosowanie, mimo że organy administracji publicznej przeprowadziły postępowanie z uchybieniem przepisów K.p.a.
W konkluzji skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Przede wszystkim podkreślić trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, ogólnie określonymi w art. 174 P.p.s.a. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Ustosunkowując się do zasadności skargi kasacyjnej należy w pierwszej kolejności wskazać na niezrozumienie przez skarżącego samej istoty wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Wznowienie tego postępowania może nastąpić jedynie w przypadku zaistnienia ustawowych jego podstaw. Podstawy te zostały przez ustawodawcę określone ściśle i precyzyjnie.
Skarga o wznowienie postępowania jako szczególne pismo procesowe musi odpowiadać ustawowym wymaganiom formalnym. Powinna ona też wskazywać okoliczności, które zostały przez ustawodawcę ustanowione jako podstawy wznowienia (art. 279 P.p.s.a.).
W pierwszym etapie po wpłynięciu skargi o wznowienie postępowania do właściwego sądu podlega ona kontroli z punktu widzenia zachowania terminu do jej złożenia oraz czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Z braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuca, w przeciwnym razie natomiast wyznacza rozprawę – art. 280 § 1 P.p.s.a.
W rozpatrywanej sprawie złożona skarga została wstępnej kontroli poddana. W ramach tej kontroli Sąd pierwszej instancji wyraził trafny pogląd, że samo sformułowanie przez skarżącego podstawy wznowienia przez powołanie się na art. 273 § 2 P.p.s.a. nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia. Sąd ten w szerokiej argumentacji wykazał, że już z samego uzasadnienia skargi wynikało, iż wskazana formalnie jej podstawa w rzeczywistości nie zachodzi i w konsekwencji skargę odrzucił. Zaprezentowany pogląd znajduje swoje potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. postanowienie NSA z dnia 21 lutego 2006r., II OSK 45/06 – niepubl., postanowienie NSA z dnia 25 września 2001 r., II Sa/Gd 970/01 – niepubl.).
Podkreślić należy, że istota stanowiska skarżącego sprowadzała się do zarzutu, że prawomocny zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem prawa. Fakt ten miał zaś potwierdzać wyrok innego sądu wydany w stanie faktycznym zbliżonym, a nawet tożsamym ze stanem faktycznym stanowiącym podstawę zaskarżonego wyroku. Jest oczywiste, że tak ujęta podstawa skargi o wznowienie postępowania nie kwalifikuje się jako jedna z ustawowych podstaw wznowienia.
Wychodząc z powyższych założeń, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie wobec braku usprawiedliwionych podstaw i stosownie do art. 184 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.