Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 marca 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 11/09, po rozpoznaniu sprawy ze skarg B. W. i M. C. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] czerwca 1967 r. zatwierdzającego protokół zdawczo-odbiorczy przedsiębiorstwa [...] S.A. P., ul. [...], w części dotyczącej nieruchomości położonej w Poznaniu przy ul. [...], uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...].
Sąd I instancji uznał, że nie może budzić wątpliwości, iż skarżący jako współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości, zgodnie z art. 28 kpa mają prawo żądać od organu wszczęcia postępowania objętego ich wnioskiem z dnia [...] maja 2008 r. ze względu na swój interes prawny. Ich interes prawny polega bowiem na tym, że rozstrzygniecie wydane w postępowaniu nieważnościowym przesądzi o tym, czy skutecznie nabyli prawa w drodze umowy z dnia [...] maja 1996 r. Równocześnie Sąd ten stanął na stanowisku, że Minister Gospodarki rozpoznając na podstawie art. 127 § 3 kpa wniosek skarżących o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] października 2008 r. dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 24 § 1 pkt 5 kpa w związku z art. 127 § 3 kpa, polegającego na wydaniu zaskarżonej decyzji przez tę samą osobę, która brała udział w wydaniu decyzji w niższej instancji.
Od powyższego wyroku, na podstawie art. 173 § 1 i 2 w związku z art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), skargę kasacyjną wniósł Minister Gospodarki. Kasator zarzucił zaskarżonemu wyrokowi m.in. naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 127 § 3 kpa poprzez przyjęcie, że osoba upoważniona w myśl art. 268a kpa do wydawania decyzji administracyjnych w imieniu Ministra Gospodarki w toku ponownego rozpatrzenia sprawy winna zostać wyłączona z mocy tego przepisu w sytuacji, gdy była ona uprawniona do wydania decyzji w imieniu organu I instancji. Równocześnie autor skargi kasacyjnej wniósł, na podstawie art. 187 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 15 § 1 pkt 3 tej ustawy, o wydanie postanowienia w sprawie podjęcia uchwały przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów, całej Izby lub w pełnym składzie, zawierającej rozstrzygnięcie przedmiotowego zagadnienia, budzącego poważne wątpliwości, bądź wystąpienie na podstawie art. 15 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego celem złożenia przez ten organ wniosku o podjęcie przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały wyjaśniającej zakres stosowania przepisu art. 24 § 1 pkt 5 w odniesieniu do wyłączenia tak "osoby piastuna organu", jak i osoby działającej z jego upoważnienia do rozpoznania sprawy, w której wydała ona decyzje w jej pierwotnym rozpoznaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Praktyka sądowa opowiada się za szerokim rozumieniem pojęcia "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania" wychodząc poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności postępowania. W szczególności chodzi o te przypadki, gdy zawieszenie postępowania następuje z uwagi na skierowanie, na tle innej sprawy zawisłej przed sądem lub rozbieżności występujących w orzecznictwie, zagadnienia prawnego w celu podjęcia stosownej uchwały przez skład rozszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego stosownie do art. 15 § 1 pkt 2 i 3, art. 187 i art. 269 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ten kierunek celowościowej wykładni tego przepisu, mimo że odbiega od jego literalnego brzmienia, odpowiada istocie sądownictwa administracyjnego, w którym jednolitość orzecznictwa ma dużo większe znaczenie niż w sądownictwie powszechnym. Zadaniem sądu administracyjnego jest bowiem kontrola zgodności z prawem działalności administracji publicznej.
Wobec tego zjawiskiem niepożądanym i utrudniającym praworządne działanie administracji publicznej jest odmienne stanowisko sądu co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym i faktycznym, które mają być rozstrzygnięte w sposób wiążący dla innych składów orzekających (M. Niezgódka-Medek w uwadze 4 w komentarzu do art. 125 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [w:] B. Deuter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006).
Sądowi orzekającemu jest wiadome z urzędu, że postanowieniem tegoż sądu z dnia 24 czerwca 2009 r. sygn. akt I OSK 933/08 przedstawiono do rozstrzygnięcia przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości o następującej treści: "Czy art. 24 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego ma zastosowanie do osoby piastującej funkcję ministra w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 tego Kodeksu".
W ocenie Sądu orzekającego udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie prawne będzie miało znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczy wykładni przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego będących jedną z kluczowych kwestii w przedmiotowej sprawie. Strona skarżąca we wniesionej skardze kasacyjnej zarzuciła bowiem Sądowi I instancji naruszenie przepisów art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 127 § 3 kpa poprzez przyjęcie, że osoba upoważniona w myśl art. 268a kpa do wydawania decyzji administracyjnych w imieniu Ministra Gospodarki, w toku ponownego rozpatrzenia sprawy winna zostać wyłączona z mocy tego przepisu, w sytuacji gdy była ona uprawniona do wydania decyzji w imieniu organu I instancji.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił z urzędu zawiesić postępowanie sądowe do czasu udzielenia odpowiedzi przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego na pytanie prawne zadane w postanowieniu z 24 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 933/08.