Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 22 maja 2013 r. Komendant Wojewódzki Policji w B. wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między nim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym we W. w sprawie rozpatrzenia odwołania M. M. od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w L., nr [...], z dnia [...] stycznia 2013r. o skierowaniu na badania psychologiczne.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. M., kierując je do Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. Odwołanie zostało następnie przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., jako organu właściwego do jego rozpoznania, które zwróciło ją Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w B. Wnioskodawca podkreślił jednak, że stanowisko Kolegium jest nieprawidłowe, bowiem z dniem 19 stycznia 2013 r. na podstawie przepisu art. 125 pkt 10 lit. j ustawy z dnia ustawy z dnia 5 stycznia 2011r.o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 ze zm.) wykreślono rozdział 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012r., poz. 1137), regulujący m.in. problematykę kierowania na badania psychologiczne osób kierujących pojazdami z uwagi na przekroczenie 24 punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Zgodnie zaś z art. 99 cyt. ustawy o kierujących pojazdami właściwym do wydawania decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne od 19 stycznia 2013r. jest starosta.
Organ podkreślił, że przepisy ww. ustawy nie zawierają norm intertemporalnych z których wynikałaby właściwość organów do załatwienia spraw wszczętych przez organy Policji na podstawie dotychczasowych uregulowań, w związku z czym uznał swoją niewłaściwość do załatwienia niniejszej sprawy.
Organ stwierdził również, że w dniu wydania ww. decyzji Komendant Powiatowy Policji w L., w związku z opisanymi wyżej zmianami przepisów, nie był właściwy do załatwienia niniejszej sprawy. W tej dacie właściwym rzeczowo i miejscowo do załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji w przedmiocie skierowania M. M. na badania psychologiczne był Starosta Powiatowy w L. Z uwagi zaś na okoliczność, że sprawa obecnie znajduje się na etapie postępowania odwoławczego, rozpoznawanie istnienia przesłanki braku właściwości rzeczowej Komendanta Powiatowego Policji w L. do załatwienia niniejszej sprawy w drodze wydania decyzji administracyjnej o skierowaniu M. M. na badania psychologiczne, nie może nastąpić w poprzez zastosowanie art. 156 § 1 k.p.a. Powinna ona zostać rozpatrzona przez organ II instancji, a ewentualne wady decyzji powinny zostać rozpoznane w przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. w odpowiedzi na wniosek – wnosząc o wskazanie Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. jako organu właściwego do rozpatrzenia sprawy - wywodziło, że postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie znajduje się na etapie postępowania odwoławczego. W sytuacji zaś, gdy istnieje organ wyższego rzędu nad Komendantem Powiatowym Policji, to fakt, że po zmianie przepisów sprawy tego rodzaju nie należą już do właściwości Policji, lecz Starosty, nie powoduje, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze stało się organem właściwym do rozpoznania odwołania od decyzji, którą jeszcze, jako organ właściwy, wydał Komendant Powiatowy Policji w L. Okoliczność, że ustawa powierza określonemu organowi jednostki samorządu terytorialnego wykonywanie zadań należących do zakresu administracji rządowej, nie oznacza, że samorządowe kolegium odwoławcze staje się organem wyższego stopnia w stosunku do innych organów niż organ jednostki samorządu terytorialnego.
Nie zmienia takiego stanu rzeczy okoliczność, że Komendant Policji wydał swoją decyzję w dacie, gdy nie był rzeczowo właściwy. Brak, bowiem właściwości rzeczowej jest wadą decyzji, która winna być wyeliminowana w trybie odwoławczym lub postępowania o stwierdzenie jej nieważności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga m.in. spory kompetencyjne między organami jednostek samorządu terytorialnego, a organami administracji rządowej.
W rozpatrywanej sprawie zaistniał negatywny spór kompetencyjny pomiędzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym we W. - traktowanym w myśl art. 5 § 2 pkt 6 k.p.a., jako organ administracji samorządowej a Komendantem Wojewódzkim Policji w B. - będącym organem administracji rządowej, dlatego do rozstrzygnięcia tego sporu właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny. Spór kompetencyjny powstał na tle rozpatrzenia odwołania od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w L. z dnia [...] stycznia 2013r. w sprawie skierowania na badania psychologiczne. Decyzja w sprawie skierowania na badanie psychologiczne została wydana na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.).
Organem kontroli ruchu drogowego uprawnionym do wydania wskazanej decyzji z mocy powołanego art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b był komendant powiatowy Policji z uwagi na treść art. 129 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, art. 6a ust. 1 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. Nr 69, poz. 622, ze zm.).
Z dniem 19 stycznia 2013 r. weszła w życie ustawa z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, którą uchylono m.in. 124 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, natomiast w art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami wskazano m.in., że decyzje administracyjne o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, wydaje starosta. Od 19 stycznia 2013 r., organem właściwym do orzekania w pierwszej instancji w sprawie, która była także przedmiotem decyzji Komendanta Powiatowego Policji w L. z dnia [...] stycznia 2013 r., jest zatem starosta.
W ustawie o kierujących pojazdami nie zamieszczono jednak przepisu przejściowego określającego właściwość stosowania przepisów nowej ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem jej wejścia w życie. Nie zamieszczono również przepisu określającego właściwość stosowania w tych sprawach przepisów dotychczasowych. Należy zatem przyjąć, jako zasadę, bezpośrednie działanie w tych sprawach nowej ustawy, jako obowiązującej w dniu prowadzenia postępowania i wydawania decyzji.
Zarówno jednak uprzednio obowiązujące przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym, jak i przepisy ustawy o kierujących pojazdami, nie określają organu właściwego do rozpatrzenia odwołania od decyzji wydanej w pierwszej instancji odpowiednio, przez komendanta powiatowego Policji i starostę. Ustalenia właściwego organu odwoławczego należy zatem dokonać na podstawie przepisów k.p.a., zawierających ogólne zasady ustalania tej właściwości.
Zgodnie z art. 127 § 2 k.p.a., właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. W rozpatrywanej sprawie decyzję z dnia [...] stycznia 2013r. wydał Komendant Powiatowy Policji w L., dlatego – w myśl art. 6a ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji w zw. z art. 127 § 2 k.p.a. – organem wyższego stopnia, będącym w konsekwencji organem odwoławczym, jest Komendant Wojewódzki Policji w B. Okoliczność zmiany właściwości organu pierwszej instancji z dniem 19 stycznia 2013 r. w sprawach skierowania kierowców na badania psychologiczne nie ma w niniejszej sprawie znaczenia, ponieważ przedmiotem sporu nie jest właściwość organu administracji do orzekania w pierwszej instancji. Z żadnych zaś przepisów prawa nie wynika, aby samorządowe kolegium odwoławcze było organem wyższego stopnia wobec komendanta powiatowego Policji. Uznanie za właściwy organ odwoławczy organu wyższego stopnia wobec organu administracji obecnie właściwego do orzekania w pierwszej instancji miałoby znaczenie tylko wtedy, gdyby obecnie nie istniał już organ, który wydał rozstrzygnięcie w pierwszej instancji. Wówczas należałoby ustalić, który organ jest obecnie właściwy w danym rodzaju spraw do orzekania w pierwszej instancji, aby za organ odwoławczy uznać organ wyższego stopnia nad tym właśnie organem.
W niniejszej sprawie, decyzję z dnia [...] stycznia 2013 r., wydał Komendant Powiatowy Policji w L., który nadal istnieje, dlatego organem odwoławczym od tej decyzji jest aktualny organ wyższego stopnia wobec Komendanta Powiatowego Policji w L., tj. Komendant Wojewódzki Policji w B.. Odmienne określenie właściwości organu odwoławczego musiałoby wynikać z jednoznacznego wskazania ustawodawcy o stosowaniu nowej ustawy do spraw niezakończonych decyzją ostateczną przed jej wejściem w życie. Ustawa o kierujących pojazdami nie zawiera jednak takiego wskazania. Taki pogląd jest prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. postanowienia NSA z 25 czerwca 2013 r., I OW 46/13 i I OW 55/13).
W związku z powyższym, na podstawie art. 15 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił, jak w sentencji.