Uzasadnienie
PISMEM Z 21 SIERPNIA 2026 R. DYREKTOR MIEJSKIEGO OŚRODKA POMOCY RODZINIE W L., DZIAŁAJĄCY W IMIENIU PREZYDENTA MIASTA L. (DALEJ "WNIOSKODAWCA"), ZŁOŻYŁ DO NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO WNIOSEK O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU O WŁAŚCIWOŚĆ Z WÓJTEM GMINY C. W PRZEDMIOCIE WSKAZANIA ORGANU WŁAŚCIWEGO DO ROZPOZNANIA SPRAWY DOTYCZĄCEJ ZWROTU KOSZTÓW POBYTU T.B. (DALEJ JAKO "ZAINTERESOWANY") W SCHRONISKU DLA BEZDOMNYCH MĘŻCZYZN Z USŁUGAMI OPIEKUŃCZYMI.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny – art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691, dalej: "k.p.a."). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest kognicją Naczelnego Sądu Administracyjnego, stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że aby mógł zaistnieć spór o właściwość w rozumieniu art. 4 p.p.s.a., sprawa zawisła przed organami administracji publicznej musi mieć charakter sprawy administracyjnej, tj. sprawy przekazanej do rozstrzygania organom administracji publicznej w formie władczej i w drodze aktu o charakterze indywidualnym. Z akt sprawy wynika, że postępowania dotyczące skierowania T.B. do schroniska dla osób bezdomnych oraz udzielenia świadczeń z pomocy społecznej zostały zakończone, albowiem decyzje dotyczące przyznania świadczeń zostały wydane. W przedstawionych okolicznościach nie doszło zatem do sytuacji, w której organy przestrzegając obowiązku określonego w art. 19 k.p.a. zakwestionowały swoją właściwość co do rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy administracyjnej. Sprawa ta została przez organ załatwiona. Przedmiotem niniejszej sprawy jest spór co do wskazania organu właściwego do zwrotu kosztów pobytu zainteresowanego w schronisku dla bezdomnych mężczyzn z usługami opiekuńczymi, które to świadczenie przyznano decyzją z 6 lipca 2026 r. Rozliczenia tego rodzaju dokonywane są na podstawie art. 101 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (DZ. U. z 2026 poz. 639) nie przybierają one jednak formy decyzji administracyjnej ani żadnego innego aktu indywidualnego z zakresu administracji publicznej. Spory wynikłe na tym tle stanowią sprawę cywilną, a nie administracyjną (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 2024 r. sygn. akt I OW 10/24 i powołane tam orzecznictwo).
Sprawa niniejsza nie ma zatem charakteru sporu o właściwość, który może zostać rozstrzygnięty przez Naczelny Sąd Administracyjny w drodze wskazania organu właściwego do załatwienia sprawy, nie istnieje bowiem sprawa administracyjna która miałaby podlegać rozstrzygnięciu, a wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, jako dotyczący sprawy cywilnej a nie administracyjnej, nie podlega kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego, a zatem podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 w zw. z art. 15 § 2, art. 64 § 3 i art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. O zwrocie wpisu w pkt 2 postanowienia orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.