Uzasadnienie
Burmistrz Gminy i Miasta [...] zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Prezydentem Miasta [...] i wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku R. P. w sprawie przyznania zasiłku celowego i stałego.
We wniosku Burmistrz Gminy i Miasta [...] wskazał, że miejscem realizacji podstawowych funkcji życiowych R. P. jest [...]. Wniosek o przyznanie zasiłku stałego i celowego R. P. złożył w dniu [...] maja 2019 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] wraz z dołączoną dokumentacją tj. orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. Złożone przez wnioskodawcę dokumenty wskazywały jako adres do korespondencji [...], ul. [...][...]. Ponadto Burmistrz wskazał, że pismo z dnia [...] czerwca 2019r., wzywające wnioskodawcę do skontaktowania się z pracownikiem socjalnym, zostało skierowane na powyższy adres i zostało tam osobiście podjęte przez R. P. Jednocześnie Burmistrz Gminy i Miasta [...] wskazał, że R. P. z miejscowości [...] został wymeldowany dnia 30 września 2009 r. Z informacji uzyskanych od sąsiadki wynikało, że pod wskazanym adresem w [...] nie przebywa od 2005 r.
W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta [...] wyjaśnił, że [...] czerwca 2019 r. R. P. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] z wnioskiem o przyznanie zasiłku stałego. Dnia [...] lipca 2019 r. MOPR [...], Dział Pomocy Osobom Bezdomnym przekazał w trybie art. 65 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2018r., poz. 2096 ze zm. dalej: jako k.p.a.) w zw. z art. 101 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 2019r., poz. 1507 ze zm.) według właściwości wniosek R. P. - osoby bezdomnej do Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...].
Prezydent Miasta [...] wskazał, że R. P. przebywa na terenie miasta [...] w miejscu, które nie stanowi lokalu mieszkalnego w rozumieniu ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego (tj. Dz. U. z 2019r., poz. 1182 ze zm.). Ostatnim miejscem zameldowania R. P. na pobyt stały jest gmina [...], ul. [...].
R. P. w wywiadzie środowiskowym w dniu [...] czerwca 2019r. wyjaśnił, iż nocuje w blaszanym budynku nienadającym się do zamieszkania, który kiedyś pełnił rolę kiosku u zbiegu ulic [...] i [...] w [...]. Przedmiotowy blaszany budynek jest zniszczony i zaniedbany, nie jest wyposażony w media, nie ma podłączenia bieżącej wody i kanalizacji, jest jedynie stare obciążone długiem byłego dzierżawcy przyłącze elektryczne. Wskazywany przez GOPS w [...] adres przy ul. [...] w [...] jest według R. P. jedynie adresem do korespondencji, pod którym nigdy nie zamieszkiwał.
W ocenie Prezydenta Miasta [...] w przypadku osoby bezdomnej nie ma mowy o miejscu zamieszkania. Zatem nie bada się jej zamiaru stałego pobytu, ale ustala się tylko jej status w kontekście ustawowej definicji osoby bezdomnej wynikającej z art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej. Bezsprzecznym pozostaje fakt, iż wnioskodawca jest osobą bezdomną, która ostatnie miejsce zameldowania miała w gminie [...], dlatego też właściwość miejscową w tym przypadku ustala wprost art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej - art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.".
Przez spór o właściwość lub spór kompetencyjny należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia sprawy (spór pozytywny) albo gdy każdy z organów uważa się za niewłaściwy do załatwienia tej sprawy (spór negatywny). Spór taki może powstać w sprawie załatwianej przez organy administracji, należącej do spraw z zakresu administracji publicznej.
W niniejszej sprawie spór jaki zaistniał pomiędzy Burmistrzem Gminy i Miasta [...] a Prezydentem Miasta [...] jest sporem negatywnym o właściwość, gdyż żaden z tych organów nie uznaje się za właściwy do rozpoznania wniosku R. P. w sprawie przyznania zasiłku celowego i stałego.
Zasady ustalania właściwości miejscowej w sprawach z zakresu pomocy społecznej określa przepis art. 101 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1507 dalej powoływanej jako u.p.s.), stwierdzający, że generalnie właściwość ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Zgodnie z art. 101 ust. 2 u.p.s. w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały.
Pojęcie osoby bezdomnej zostało zdefiniowane w art. 6 ust. 8 u.p.s. - jest nią osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowana na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a także osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Z akt sprawy wynika, że R. P. nocuje w blaszanym budynku nienadającym się do zamieszkania, który pełnił kiedyś rolę kiosku. Budynek jest zniszczony i niewyposażony w podstawowe media, brak w nim bieżącej wody i kanalizacji. R. P. nie jest nigdzie zameldowany, a pomieszczenie, które zajmuje nie odpowiada, z uwagi na jego wyposażenie i stan techniczny, wymogom lokalu mieszkalnego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2019r. poz. 1182 ze zm.).
Z akt sprawy wynika, że adres przy ul. [...] w [...] jest jedynie adresem do korespondencji, pod którym R. P. nigdy nie zamieszkiwał. Zatem należy uznać, że jest on osobą bezdomną w rozumieniu art.6 ust. 8 u.p.s.
Zatem to Burmistrz Gminy i Miasta [...], z uwagi na ostatnie miejsce zameldowania R. P. w miejscowości [...] na terenie tej gminy jest organem właściwym do rozpatrzenia jego wniosku o przyznanie zasiłku celowego i stałego.
Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.