Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 6 września 2016 r. Burmistrz Nakła nad Notecią zwrócił się o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między nim a Prezydentem Grudziądza w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku dotyczącego D.Z. w sprawie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.
W uzasadnieniu wskazał, że wnioskiem z dnia 4 sierpnia 2016 r. Kierownik w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w Grudziądzu wystąpiła z wnioskiem do Miejskiego Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Nakle nad Notecią o ustalenie aktualnej sytuacji materialno-bytowej D.Z., przebywającego w Zakładzie Karnym w Potulicach. Jako podstawę wniosku wskazano art. 190a i art. 193 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.
W ocenie Burmistrza Nakła nad Notecią z żadnego przepisu ustawy pomocy społecznej nie wynika, że ośrodek pomocy społecznej na żądanie jednostki organizacyjnej pomocy społecznej innej gminy ustala w formie załączonego druku aktualną sytuację materialno-bytową osoby przebywającej w Zakładzie Karnym dla potrzeb realizacji zadań wynikających z ww. ustawy.
W odpowiedzi na wniosek Prezydent Grudziądza wniósł o jego oddalenie. Jak wskazał, trudno w sprawie mówić o sporze o właściwość, albowiem tutejszy Ośrodek nie przekazał sprawy według właściwości, lecz zwrócił się z prośbą do właściwego miejscowo ośrodka pomocy społecznej o udostępnienie niezbędnych informacji umożliwiających wydanie decyzji w sprawie opłaty za pobyt syna D.Z. w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Prezydent Grudziądza wyjaśnił, że w sprawie wystąpiło zatem zjawisko zwrócenia się o pomoc prawną w rozumieniu art. 52 k.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przepis art. 15 § 2 powołanej ustawy stanowi, że do rozstrzygania sporów, o których mowa w art. 4, oraz do rozpoznawania innych spraw należących do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego na mocy odrębnych ustaw stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Spory, o których mowa w art. 4 Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga na wniosek postanowieniem przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy.
Z kolei stosownie do art. 64 § 3 p.p.s.a. do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Oznacza to, że merytoryczne rozpoznanie wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego i sporu o właściwość powinna poprzedzać ocena dopuszczalności takich wniosków w rozumieniu odpowiednio stosowanego art. 58 § 1 p.p.s.a.
Rozważając dopuszczalność wniosku o rozstrzygnięcie sporu należy przypomnieć, że spór o właściwość między organami administracji publicznej powstaje w związku z odmienną oceną zakresu kompetencji tych organów określonych w ustawach. Spór o właściwość można określić obiektywnie istniejącą sytuację prawną, w której zachodzi rozbieżność poglądów między organami administracji publicznej co do zakresu ich działania, w tym przede wszystkim co do upoważnienia do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej (postanowienie NSA z dnia 28 października 2005 r. sygn. akt I OW 215/05 Lex nr 201437). Podkreślić przy tym należy, iż spory o właściwość, powstałe między organami administracji publicznej muszą dotyczyć sprawy, której przypisać można przymiot indywidualnej sprawy administracyjnej, tj. nie tylko rozstrzyganej przez organ administracji, ale rozstrzyganej w postępowaniu administracyjnym.
Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie zwracał już uwagę, iż spór o właściwość może mieć miejsce wyłącznie, gdy istnieje materialnoprawna podstawa wydania przez organ decyzji administracyjnej (postanowienie NSA z dnia 6 grudnia 2006r., sygn. akt I OW 48/06, Lex nr 321535, postanowienie NSA z dnia 2 września 2010 r., sygn. akt I OW 83/10).
Jak natomiast wynika z przedstawionego wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, spór między Burmistrzem Nakła nad Notecią a Prezydentem Grudziądza dotyczy wykonania czynności procesowej podejmowanej w toku postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia opłaty z tytułu pobytu dziecka w pieczy zastępczej. Dotyczy to przeprowadzenia wywiadu środowiskowego poprzez sporządzenie protokołu celem ustalenia sytuacji rodzinnej i majątkowej strony tegoż postępowania, z tym, że do wykonania tej czynności został wezwany w trybie art. 52 § 2 k.p.a. organ wnioskujący o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego.
W niniejszej sprawie nie mamy więc do czynienia ze sporem kompetencyjnym, o jakim mowa w art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a. W oparciu o art. 52 k.p.a. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Grudziądzu nie przekazał indywidualnej sprawy administracyjnej do rozstrzygnięcia wnioskodawcy, a jedynie zwrócił się o przeprowadzenie w drodze pomocy prawnej określonej czynności w ramach tego postępowania.
Wniosek o rozstrzygnięcie sporu jest zatem niedopuszczalny i podlega odrzuceniu na podstawie art. 15 § 2 w zw. z art. 64 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.
Podstawą orzeczenia o zwrocie uiszczonego wpisu był przepis art. 232 pkt 1 p.p.s.a.