Uzasadnienie
Wojewoda Pomorski wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wojewodą Pomorskim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Gdańsku i wskazanie organu właściwego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Szemud z dnia [...] lipca 1995r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości w części stwierdzającej, że działki nr [...] i [...] stanowić będą drogi dojazdowe do wydzielonych działek.
W uzasadnieniu wniosku organ powołał się na treść art.17 pkt.1 kpa. stwierdzając, że organem wyższego stopnia nad Wójtem Gminy Szemud, który wydał decyzję w dniu [...] lipca 1995r. jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku zatem ten organ jest właściwy do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez wójta.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku nie zajęło stanowiska w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. do rozstrzygania sporów kompetencyjnych stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Przepisy te zawarte są w "Dziale III. Postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym" (art. 45-172 p.p.s.a.). Według art. 64 § 3 p.p.s.a., do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Z przepisów tych wynika, że tak samo jak w przypadku skargi, merytoryczne rozpoznanie wniosku jest możliwe dopiero wtedy, gdy wniosek jest dopuszczalny (por. postanowienie NSA z dnia 12 sierpnia 2005 r., sygn. akt II OW 25/05, ONSAiWSA 2006, nr 1, poz. 5).
Badając dopuszczalność zgłoszonego wniosku w kontekście art. 64 § 2 p.p.s.a oraz art. 58 § 1 i 2 p.p.s.a. należy zauważyć, że prawomocnym wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie I SA/Wa2290/10, uchylił postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2010r. nr [...] i [...] oraz postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia [...] kwietnia 2007r. nr [...]. wskazujące jako organ właściwy do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Szemud z dnia [...] lipca 1995 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości w części stwierdzającej, że działki nr [...] i [...] stanowić będą drogi dojazdowe do nowo wydzielonych działek jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że art.96 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami kreował właściwość organów samorządowych do załatwiania spraw związanych z podziałem nieruchomości wszczętych po dniu 1 stycznia 1998 r. lub do spraw będących w toku. Do decyzji wydanych przed dniem 1 stycznia 1998 r. w ramach zadań zleconych zastosowanie mają przepisy art. 5 pkt. 21 z rozdziału 1, 6 i 8 lit. b ustawy z dnia 17 maja 1990r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 34 poz. 198 ze zm.). Z przepisów tych wynika że w dacie wydania przedmiotowych decyzji organem właściwym do zatwierdzania projektu podziału nieruchomości były rejonowe organy rządowej administracji ogólnej.
W konkluzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że właściwym do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez organy gminy przed dniem 1 stycznia 1998 r. w ramach zadań zleconych jest właściwy wojewoda w tym wypadku Wojewoda Pomorski.
W tej sytuacji zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna wyrażona w cytowanym powyżej prawomocnym wyroku jest wiążąca dla organów, których działanie było przedmiotem zaskarżenia. Związanie tą oceną obejmuje nie tylko organ, którego działanie było bezpośrednio powodem kontroli, ale każdy organ orzekający w danej sprawie do czasu jej ostatecznego zakończenia, chyba że nastąpi zmiana stanu prawnego czyniąca dany pogląd nieaktualnym. Zatem w niniejszej sprawie na podstawie powyższego przepisu oceną prawną co do właściwości organu związany jest zarówno Wojewoda Pomorski jak i Kolegium. Jednakże wskazać należy, iż samo związanie organów oceną prawną nie jest wystarczające dla przyjęcia niedopuszczalności wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Niezastosowanie się organu do oceny prawnej jest naruszeniem przepisu postępowania, które skutkuje, w razie wniesienia skargi, uchyleniem zaskarżonego aktu przez sąd (patrz: A. Kabat (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Komentarz, Kraków 2006, s. 326). Istota problemu polega na tym, że niezastosowanie się organu do oceny prawnej sądu administracyjnego odnoszącej się m.in. do właściwości organów, jest jednocześnie naruszeniem dyspozycji art. 170 p.p.s.a. Według tej dyspozycji, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a., w odniesieniu do sądów i innych organów państwowych oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być ona już ponownie badana.
Niezależnie od art. 170 p.p.s.a. należy wskazać, iż zgodnie z art. 171 p.p.s.a. wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej co do tego, co w związku ze skargą stanowi przedmiot rozstrzygnięty. Wprawdzie przedmiotem rozstrzygnięcia nie była kwestia sporu kompetencyjnego, jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazanym wyrokiem przesądził kwestie właściwości organu do rozpoznania przedmiotowego wniosku, a co za tym idzie na drodze sporu kompetencyjnego nie jest dopuszczalne wzruszenie prawomocnego wyroku sądu w tym zakresie, który jak wskazano wyżej, stosownie do art. 170 i 171 p.p.s.a. wywołuje określone skutki prawne. Tak więc wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego nie jest dopuszczalny.
Z tych wszystkich względów uznając wniosek za niedopuszczalny, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 15 § 2 i 64 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.